Βέλγιο ζητά κυρώσεις μετά την επίθεση στο Taybeh

Στις 17 Οκτωβρίου, Ευρωπαίοι διπλωμάτες συνόδευσαν Παλαιστίνιους ελαιοσυλλέκτες κοντά στο Ταϊμπέ, στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, με την ελπίδα ότι η παρουσία τους θα αποτρέψει επιθέσεις εποίκων. Μπροστά τους, όμως, μασκοφόροι επιτέθηκαν στον Γάλλο δήμαρχο Μπερνάρ Μποντού (AP, Guardian). Το Βέλγιο ζητά τώρα κυρώσεις της ΕΕ σε βάρος των υπευθύνων. Η Γαλλία και η Πολωνία, οι διπλωμάτες των οποίων ήταν επίσης παρόντες, πιέζουν το Ισραήλ να ερευνήσει την υπόθεση και να τιμωρήσει τους δράστες.

Μάρτυρες που μπορούσαν να καταγράψουν την επίθεση, όχι να την αποτρέψουν

Η παρουσία των διπλωματών ήταν σκόπιμα ορατή. Η γενική πρόξενος του Βελγίου στην Ιερουσαλήμ, Ανίκ Βαν Κάλστερ, είπε στον ραδιοτηλεοπτικό σταθμό VRT ότι ξένοι επισκέπτες συνοδεύουν τους ελαιοσυλλέκτες με την ελπίδα πως η παρουσία τους θα κρατήσει μακριά τους επιτιθέμενους. Περιέγραψε μασκοφόρους να φτάνουν με μπάγκι και να ρίχνουν τον δήμαρχο στο έδαφος (VRT).

Ο δήμαρχος Μπερνάρ Μποντού πήγε στο Ταϊμπέ επειδή η πόλη του, Aulnoye-Aymeries, διατηρεί δεσμούς με το χωριό. Είπε στο Reuters ότι τον χτύπησαν με σιδερένιες ράβδους ή ρόπαλα, αλλά δεν χρειάστηκε να νοσηλευτεί (Reuters). Σύμφωνα με το AP, οι δράστες έσπασαν επίσης το παράθυρο βελγικού αυτοκινήτου του προξενείου. Ο δήμαρχος είναι 78 ετών (AP).

Υπάρχει και καταγραφή που δεν εξαρτάται από την εκδοχή κάποιας κυβέρνησης: δημοσιογράφος του Guardian βιντεοσκόπησε τα δευτερόλεπτα πριν και μετά την επίθεση (Guardian).

Τον διαρκή κίνδυνο επωμίζονται οι αγρότες, αφού εκείνοι μένουν στα χωράφια όταν αποχωρούν οι επισκέπτες. Το Γραφείο Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ κατέγραψε 178 επιθέσεις εποίκων που συνδέονταν με τη συγκομιδή και προκάλεσαν τραυματισμούς ή ζημιές τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο του 2025 (OCHA). Μια οικογένεια που εκδιώκεται από τον ελαιώνα της την περίοδο της συγκομιδής μπορεί να χάσει την παραγωγή όλης της χρονιάς· τα δέντρα που βανδαλίζονται στερούν και τις επόμενες σοδειές.

Ο ισραηλινός στρατός καταδίκασε αυτό που χαρακτήρισε σοβαρή επίθεση από Ισραηλινούς ταραξίες. Πρόσθεσε ότι δεν βρίσκονταν εκεί στρατιώτες και ότι η επίσκεψη δεν είχε συντονιστεί μαζί του (Times of Israel). Το γραφείο του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου κράτησε διαφορετική στάση: είπε ότι είναι νωρίς για συμπεράσματα και προειδοποίησε για εκστρατεία δυσφήμησης των εποίκων (Times of Israel). Η επιφύλαξη αυτή δύσκολα συμβιβάζεται με τον χαρακτηρισμό «Ισραηλινοί ταραξίες» που χρησιμοποίησε ο ίδιος ο στρατός για τους δράστες.

Το Βέλγιο στρέφεται στις Βρυξέλλες, η Γαλλία και η Πολωνία στο Ισραήλ

Ο υπουργός Εξωτερικών του Βελγίου, Μαξίμ Πρεβό, συνέδεσε τη βία με την ισραηλινή πολιτική εποικισμών. Δήλωσε ότι το Βέλγιο θα συνεχίσει να πιέζει για κυρώσεις της ΕΕ τόσο στους υπεύθυνους όσο και σε όσους τους στηρίζουν (ανάρτηση του Πρεβό στο X). Δεν κατονόμασε πιθανούς στόχους ούτε κατέθεσε επίσημη πρόταση.

Η Γαλλία ζήτησε τη σύλληψη και την παραπομπή των δραστών στη δικαιοσύνη, καθώς και την προστασία των αμάχων και των διπλωματικών αποστολών. Δεν ζήτησε νέες κυρώσεις της ΕΕ (γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών). Η Πολωνία ανακοίνωσε ότι οι διπλωμάτες της δεν τραυματίστηκαν και, σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, δεν αποτέλεσαν προσωπικά στόχο. Η Βαρσοβία ζήτησε επειγόντως εξηγήσεις και απόδοση ευθυνών από το Ισραήλ (Notes from Poland).

Η πρωτοβουλία του Βελγίου χρειάζεται τη συμφωνία όλων των άλλων κυβερνήσεων της ΕΕ. Με βάση το σύστημα κυρώσεων της Ένωσης για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τα περιουσιακά στοιχεία των προσώπων και οργανώσεων που περιλαμβάνονται στον κατάλογο δεσμεύονται, ενώ απαγορεύεται στα φυσικά πρόσωπα η είσοδος στην ΕΕ. Η προσθήκη ονόματος απαιτεί ομοφωνία, επομένως κάθε πρωτεύουσα μπορεί να ασκήσει βέτο (Συμβούλιο της ΕΕ).

Το όριο αυτό έχει ξεπεραστεί και στο παρελθόν. Στις 28 Μαΐου 2026, οι κυβερνήσεις της ΕΕ επέβαλαν κυρώσεις σε τρία πρόσωπα και τέσσερις οργανώσεις που συνδέονται με βίαια φυλάκια εποίκων (Συμβούλιο της ΕΕ).

Δύο διακριτοί δρόμοι για να υπάρξει κόστος

Η οδός που προκρίνουν η Γαλλία και η Πολωνία περνά από τα ισραηλινά δικαστήρια. Η ισραηλινή αστυνομία άρχισε ποινική έρευνα, αλλά έως τις 18 Οκτωβρίου δεν είχαν ανακοινωθεί συλλήψεις (Reuters). Η οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα Yesh Din διαπίστωσε ότι το 93,6 τοις εκατό των φακέλων που παρακολούθησε από το 2005 έως το 2025 έκλεισαν χωρίς να απαγγελθούν κατηγορίες (Yesh Din). Αυτό το ιστορικό δεν προδικάζει την έκβαση της συγκεκριμένης υπόθεσης· δείχνει, όμως, ότι στους φακέλους που εξέτασε η οργάνωση η απαγγελία κατηγοριών ήταν σπάνια κατάληξη.

Οι δύο οδοί λειτουργούν ανεξάρτητα. Μια ευρωπαϊκή κύρωση θα επέβαλλε κόστος ακόμη κι αν κανένα ισραηλινό δικαστήριο δεν εκδίκαζε ποτέ την υπόθεση, ενώ για την ποινική δίωξη δεν χρειάζεται απόφαση στις Βρυξέλλες. Μέχρι στιγμής, δεν έχει προχωρήσει καμία από τις δύο. Η επίθεση έχει καταγραφεί από διπλωμάτες και σε βίντεο, αλλά το Βέλγιο δεν έχει προτείνει ονόματα για κυρώσεις και η ισραηλινή έρευνα δεν είχε οδηγήσει σε ανακοινωμένες συλλήψεις έως την τελευταία ενημέρωση.