Η διαρροή στο BND φέρνει ελέγχους συμμάχων

Οι ομοσπονδιακοί εισαγγελείς της Γερμανίας υποστηρίζουν ότι συνεργάτης στα γραφεία διαδοχικών προέδρων του BND παρέδιδε στον Άουγκουστ Χάνινγκ σχεδόν 2.000 εσωτερικά έγγραφα, έως τον Ιούνιο του 2022 (ανακοίνωση της ομοσπονδιακής εισαγγελίας). Ο Χάνινγκ είχε διατελέσει επικεφαλής του BND, της γερμανικής υπηρεσίας εξωτερικών πληροφοριών, και οι ερευνητές εντόπισαν τα ίχνη της υπόθεσης τυχαία, στο πλαίσιο άσχετης έρευνας. Σύμφωνα με τους εισαγγελείς, μέρος του υλικού τροφοδότησε πληροφορίες που ο Χάνινγκ έδωσε σε μία ξένη υπηρεσία. Δεν μπορούν, ωστόσο, να επιβεβαιώσουν αν ξεχωριστή ανάλυση έφτασε ποτέ σε άλλη (ανακοίνωση της ομοσπονδιακής εισαγγελίας).

Αμειβόμενος δίαυλος μέσα από τα γραφεία της ηγεσίας του BND

Ο συνεργάτης, που κατονομάζεται ως Μάνφρεντ Ντ., ήταν διευθυντής γραφείου για αρκετούς προέδρους του BND, από τον Μάρτιο του 2012 έως τον Μάρτιο του 2026 (ανακοίνωση της ομοσπονδιακής εισαγγελίας). Οι ομοσπονδιακοί εισαγγελείς ανακοίνωσαν τη σύλληψή του, καθώς και του Χάνινγκ, στις 6 Οκτωβρίου (AP).

Οι εισαγγελείς υποπτεύονται ότι οι δύο άνδρες είχαν συμφωνήσει ο συνεργάτης να τροφοδοτεί συστηματικά τον Χάνινγκ με πολύτιμο υλικό του BND, έναντι αμοιβής. Εκείνος θα το αξιοποιούσε στη συμβουλευτική δραστηριότητα που ξεκίνησε μετά την αποχώρησή του από την κυβέρνηση (ανακοίνωση της ομοσπονδιακής εισαγγελίας). Η επίσημη ανακοίνωση δεν κατονομάζει πελάτη ούτε αναφέρει ποσά. Ο Χάνινγκ και οι δικηγόροι του αρνούνται τις κατηγορίες (The Guardian).

Στα αρχεία περιλαμβάνονταν, σύμφωνα με τους εισαγγελείς, έγγραφα προετοιμασίας των επικεφαλής της υπηρεσίας για τις τακτικές ενημερώσεις τους στην Καγκελαρία, το γραφείο του καγκελαρίου (ανακοίνωση της ομοσπονδιακής εισαγγελίας). Τα έγγραφα δείχνουν ποια ζητήματα έκριναν οι επικεφαλής του BND αρκετά σημαντικά ώστε να τα θέσουν ενώπιον του επικεφαλής της κυβέρνησης. Φωτίζουν έτσι τόσο τις προτεραιότητες της υπηρεσίας όσο και τα ευρήματά της.

Η υπόθεση αποκαλύφθηκε τυχαία, όχι από τους εσωτερικούς ελέγχους του BND. Τον Σεπτέμβριο του 2025, εισαγγελείς του Αμβούργου έκαναν έρευνα στους χώρους του Χάνινγκ στο πλαίσιο άσχετης υπόθεσης (ανακοίνωση της ομοσπονδιακής εισαγγελίας). Το υλικό που εντοπίστηκε παραδόθηκε αργότερα στους ομοσπονδιακούς εισαγγελείς, οι οποίοι συγκρότησαν την υπόθεση που οδήγησε στις συλλήψεις αυτής της εβδομάδας.

Δύο επαφές με ξένες υπηρεσίες, η μία χωρίς επιβεβαίωση

Οι εισαγγελείς περιγράφουν δύο επαφές με ξένες υπηρεσίες πληροφοριών και τις εξετάζουν χωριστά. Στην πρώτη περίπτωση, ο Χάνινγκ φέρεται να χρησιμοποίησε τα έγγραφα που διέρρευσαν για να συντάξει ανάλυση για στέλεχος ξένης υπηρεσίας. Οι εισαγγελείς λένε ότι δεν μπορούν να επιβεβαιώσουν αν η ανάλυση παραδόθηκε ποτέ (ανακοίνωση της ομοσπονδιακής εισαγγελίας).

Αυτή η αβεβαιότητα εξηγεί μέρος του κατηγορητηρίου. Στα πιθανά αδικήματα περιλαμβάνεται η απόπειρα προδοσίας, κατηγορία που αφορά όσα φέρεται να επιχείρησε να κάνει ο Χάνινγκ. Δεν αποδεικνύει ότι η ανάλυση έφτασε σε κάποιον στο εξωτερικό.

Η δεύτερη καταγγελλόμενη δραστηριότητα έχει μεγαλύτερη διάρκεια. Οι εισαγγελείς υποστηρίζουν ότι ο Χάνινγκ έδινε επί σειρά ετών πολιτικές πληροφορίες σε μέλος της υπηρεσίας πληροφοριών άλλου κράτους, αντλώντας εν μέρει από τα έγγραφα του συνεργάτη του (ανακοίνωση της ομοσπονδιακής εισαγγελίας). Τον υποπτεύονται επίσης ότι ενεργούσε για λογαριασμό ξένης υπηρεσίας πληροφοριών. Δεν κατονομάζουν καμία από τις δύο χώρες.

Το Αζερμπαϊτζάν μπήκε στην υπόθεση μέσα από δημοσιεύματα. Το Der Spiegel έγραψε ότι οι ερευνητές εξετάζουν σύνδεση με Αζέρο πράκτορα για τον οποίο προοριζόταν η ανάλυση (WELT). Οι ομοσπονδιακοί εισαγγελείς αρνήθηκαν να σχολιάσουν το δημοσίευμα (Reuters).

Η WELT γράφει ότι οι σύμμαχοι επανεξετάζουν τα αρχεία τους

Η ανησυχία των εταίρων εξηγείται από τον τρόπο με τον οποίο ανταλλάσσουν πληροφορίες: μοιράζονται υλικό με το BND με την προσδοκία ότι θα παραμείνει υπό γερμανικό έλεγχο. Το Reuters, επικαλούμενο τη Süddeutsche Zeitung, μετέδωσε ότι στα αρχεία περιλαμβάνονταν στοιχεία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τον ρωσικό στρατό, καθώς και πληροφορίες που είχαν διαβαθμίσει συμμαχικές υπηρεσίες (Reuters).

Η WELT έγραψε ότι η MI6, η βρετανική υπηρεσία εξωτερικών πληροφοριών, η GCHQ, η υπηρεσία ηλεκτρονικών παρακολουθήσεων της Βρετανίας, και αρκετές αμερικανικές υπηρεσίες επανεξετάζουν όσα είχαν μοιραστεί με το Βερολίνο (WELT). Η εφημερίδα παρέθεσε επίσης τον πρώην αξιωματικό της MI6 Μάθιου Νταν, ο οποίος είπε ότι θα εκπλησσόταν πολύ αν οι σχέσεις με το BND επηρεάζονταν. Μέχρι στιγμής, κανένα δημόσιο ρεπορτάζ δεν έχει ταυτοποιήσει συγκεκριμένο βρετανικό ή αμερικανικό έγγραφο ανάμεσα στα κατασχεμένα αρχεία.

Δύο διαδικασίες εξελίσσονται τώρα παράλληλα: οι εισαγγελείς πρέπει να αποδείξουν τα αδικήματα που καταγγέλλονται, ενώ το BND και οι εταίροι του πρέπει να εξακριβώσουν τι μπορεί να εκτέθηκε και σε ποιους. Ο βουλευτής των Πρασίνων Κονσταντίν φον Νοτς, μέλος της επιτροπής κοινοβουλευτικού ελέγχου των υπηρεσιών πληροφοριών στην Bundestag, κάλεσε την κυβέρνηση να αποτιμήσει γρήγορα τη ζημιά. Ο πρόεδρος του BND Μάρτιν Γέγκερ δήλωσε ότι η υπηρεσία έχει ξεκινήσει εκτεταμένες εσωτερικές έρευνες (Tagesschau).

Αν οι εισαγγελείς αποδείξουν τις μεταβιβάσεις, ευαίσθητο υλικό του BND έφευγε επί χρόνια από τα γραφεία διαδοχικών επικεφαλής. Τότε, η υπόθεση θα είχε έρθει στο φως από έρευνα για άσχετη υπόθεση, όχι από τους ελέγχους της ίδιας της υπηρεσίας. Η δίκη μπορεί να κρίνει αν τελέστηκαν τα αδικήματα. Δεν μπορεί να δείξει στο Λονδίνο ή στην Ουάσιγκτον ποια δικά τους στοιχεία υπήρχαν στους φακέλους· αυτό είναι απάντηση που καλείται να δώσει ο Γέγκερ.