Η Electrolux κόβει 1,719 θέσεις στην Ιταλία

Οι τελευταίοι απορροφητήρες κουζίνας στο Cerreto d'Esi θα βγουν από τη γραμμή παραγωγής πριν από τον Δεκέμβριο. Και οι 170 εργαζόμενοι του εργοστασίου της Electrolux στους λόφους της Μάρκε θα χάσουν τη δουλειά τους, καθώς η παραγωγή μεταφέρεται στην Πολωνία. Σε πέντε ιταλικές μονάδες, ο σουηδικός όμιλος ανακοίνωσε στις 11 Μαΐου 1.719 απολύσεις, μειώνοντας το προσωπικό του από 4.500 σε περίπου 2.800 εργαζομένους (Il Fatto Quotidiano, MarketScreener). Λίγες εβδομάδες νωρίτερα είχε κλείσει και το εργοστάσιο στο Jászberény της Ουγγαρίας, με άλλες 600 θέσεις εργασίας να χάνονται.

Η υπόλοιπη ευρωπαϊκή βιομηχανία οικιακών συσκευών κινείται στην ίδια κατεύθυνση. Η γερμανική BSH, ο βραχίονας οικιακών συσκευών των Bosch και Siemens, κλείνει δύο εργοστάσια, με 1.400 θέσεις να καταργούνται έως το 2028. Η τουρκική Beko έκλεισε μονάδες στην Ιταλία, την Πολωνία και τη Βρετανία. Η κινεζική Haier έβαλε λουκέτο στο ιστορικό εργοστάσιο της Candy κοντά στο Μιλάνο. Η παραγωγή της Samsung στην Πολωνία αναμένεται να μειωθεί κατά 30 τοις εκατό φέτος. Η ευρωπαϊκή βιομηχανία «λευκών συσκευών», δηλαδή των εργοστασίων που κατασκευάζουν πλυντήρια, ψυγεία και φούρνους, αδειάζει από μέσα.

Το κόστος που δεν κλείνει

Τα στοιχεία που παρουσίασε η Electrolux στο ιταλικό υπουργείο Βιομηχανίας είναι ωμά. Το εργατικό κόστος στα εργοστάσια της δυτικής Ευρώπης κινείται γύρω στα 37 ευρώ την ώρα. Στην Τουρκία είναι 9 ευρώ. Στην Κίνα και την Ταϊλάνδη, 5 ευρώ. Το βιομηχανικό ρεύμα κοστίζει περίπου 204 ευρώ ανά μεγαβατώρα στη δυτική Ευρώπη, έναντι 77 ευρώ στην Τουρκία. Ο χάλυβας ψυχρής έλασης, το μεταλλικό φύλλο από το οποίο φτιάχνεται ο κάδος ενός πλυντηρίου, κοστίζει στην Ευρώπη 31 τοις εκατό περισσότερο από το αντίστοιχο κινεζικό προϊόν (Il Fatto Quotidiano). Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας επιβεβαιώνει τη γενικότερη εικόνα: η μέση τιμή του βιομηχανικού ηλεκτρισμού στην ΕΕ είναι περίπου διπλάσια από των ΗΠΑ και σχεδόν 50 τοις εκατό υψηλότερη από της Κίνας.

Την ίδια ώρα, η αγορά που εξυπηρετούν αυτά τα εργοστάσια μικραίνει. Οι πωλήσεις οικιακών συσκευών στην Ευρώπη υποχώρησαν από 90 εκατ. τεμάχια το 2020 σε 83 εκατ. το 2025 (Quotidiano.net).

Οι ασιατικοί παραγωγοί έχουν διπλασιάσει το μερίδιό τους στην ευρωπαϊκή αγορά, από 15 τοις εκατό σε σχεδόν 30 τοις εκατό την τελευταία δεκαετία. Μόνο στην Ιταλία, η παραγωγή οικιακών συσκευών κατέρρευσε από 30 εκατ. τεμάχια το 2010 σε λιγότερα από 10 εκατ. σήμερα (Il Foglio). Λιγότεροι αγοραστές, περισσότεροι ανταγωνιστές, ακριβότεροι συντελεστές παραγωγής. Με αυτά τα δεδομένα, η κατεύθυνση είναι δύσκολο να αντιστραφεί.

Μεγάλες δηλώσεις, άδειο οπλοστάσιο

Ο Ιταλός υπουργός Βιομηχανίας Αντόλφο Ούρσο χαρακτήρισε το σχέδιο της Electrolux "απαράδεκτο" και ζήτησε την απόσυρσή του. Τρία συνδικάτα μεταλλεργατών προχώρησαν σε οκτάωρη απεργία. Όμως τα εργαλεία της κυβέρνησης είναι περιορισμένα. Ο μηχανισμός Golden Power, με τον οποίο η Ιταλία ελέγχει ξένες επενδύσεις σε στρατηγικούς κλάδους, δεν εφαρμόζεται, επειδή δεν αλλάζει ιδιοκτησία. Η επόμενη υπουργική συνάντηση έχει οριστεί για τις 15 Ιουνίου. Η Electrolux δεν έχει μετακινηθεί.

Οι ίδιες πιέσεις ραγίζουν και τον βιομηχανικό πυρήνα της Γερμανίας. Η Gesamtmetall, η ομοσπονδία εργοδοτών μετάλλου, προβλέπει έως και 150.000 χαμένες θέσεις εργασίας στον κλάδο μετάλλου και ηλεκτρολογικού εξοπλισμού μόνο το 2026. Η IG Metall, το μεγαλύτερο βιομηχανικό συνδικάτο της Γερμανίας, μιλά για "δομικό κίνδυνο για τη βιομηχανική μας βάση".

Οι Βρυξέλλες έχουν εργαλεία, αλλά δεν σημαδεύουν αυτό το πρόβλημα. Η Συμφωνία για την Καθαρή Βιομηχανία, η κεντρική απάντηση της ΕΕ στο έλλειμμα ανταγωνιστικότητας, στηρίζει upstream κλάδους όπως ο χάλυβας, τα χημικά και το αλουμίνιο. Η συναρμολόγηση οικιακών συσκευών δεν περιλαμβάνεται στη λίστα. Το νέο γερμανικό επιδοτούμενο βιομηχανικό τιμολόγιο ρεύματος, που ενέκρινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Απρίλιο, εκτιμάται ότι προσφέρει εξοικονόμηση κάτω από 10 τοις εκατό στο συνολικό κόστος ηλεκτρισμού. Δεν αρκεί όταν οι ανταγωνιστές πληρώνουν τρεις ή τέσσερις φορές λιγότερα για την ενέργεια.

Υπάρχει και η τελωνειακή ένωση ΕΕ-Τουρκίας, η εμπορική συμφωνία που επιτρέπει την αδασμολόγητη κυκλοφορία αγαθών μεταξύ των δύο πλευρών. Οι οικιακές συσκευές που παράγονται στην Τουρκία μπαίνουν στην ευρωπαϊκή αγορά με μηδενικό δασμό, ενώ τα τουρκικά εργοστάσια δεν επιβαρύνονται με το κόστος της ευρωπαϊκής τιμολόγησης άνθρακα, των ενεργειακών εισφορών και της εργατικής ρύθμισης. Η Arçelik, ο τουρκικός όμιλος που ελέγχει πλέον την Beko, παράγει με κόστος πολύ χαμηλότερο από το ευρωπαϊκό και εξάγει ελεύθερα.

Η Πολωνία, η οποία αντιστοιχεί πλέον στο 39 τοις εκατό της παραγωγής μεγάλων οικιακών συσκευών στην ΕΕ, εξακολουθεί να προσελκύει επενδύσεις. Όμως και εκεί το πλεονέκτημα κόστους φθείρεται γρήγορα. Το εργατικό κόστος αυξήθηκε 7,7 τοις εκατό σε ετήσια βάση στα τέλη του 2025, οι τιμές του βιομηχανικού ρεύματος συγκαταλέγονται στις υψηλότερες της ΕΕ, ενώ η Electrolux μεταφέρει ήδη θέσεις υπηρεσιών από την Κρακοβία στην Ινδία (Gazeta.pl).

Οι Βρυξέλλες διοχετεύουν δισεκατομμύρια στην καθαρή τεχνολογία και στους ημιαγωγούς. Τα εργοστάσια που κατασκευάζουν τις συσκευές μέσα σε κάθε ευρωπαϊκό σπίτι εξαφανίζονται αθόρυβα από την ήπειρο, χωρίς να βρίσκονται ψηλά σε καμία λίστα προτεραιοτήτων.