Η Eli Lilly κόβει επένδυση $2.5 billion

Η Eli Lilly θα ολοκληρώσει μόνο το «ελάχιστο εύρος» του εργοστασίου των 2,5 δισ. δολαρίων στο Άλτσαϊ της Γερμανίας, περιορίζοντας ουσιαστικά το έργο στο μισό. Το κέλυφος της μονάδας έχει σχεδόν ολοκληρωθεί και 300 εργαζόμενοι έχουν ήδη προσληφθεί, όμως η επέκταση προς τις 1.000 θέσεις εργασίας εγκαταλείπεται. Λίγες ώρες αργότερα, η Boehringer Ingelheim ακύρωσε προγραμματισμένες επενδύσεις 900 εκατ. ευρώ στη Γερμανία για την περίοδο 2027-2030. Και οι δύο εταιρείες υπέδειξαν την ίδια αιτία: τον νέο νόμο του Βερολίνου για την εξοικονόμηση πόρων στην ασφάλιση υγείας.

Η δημοσιονομική στενωπός του Βερολίνου

Ο νόμος για τη σταθεροποίηση των εισφορών στην υποχρεωτική ασφάλιση υγείας απαντά σε πραγματική πίεση. Η μέση εισφορά υγείας στη Γερμανία έφθασε το 2026 στο ιστορικό υψηλό του 17,5 τοις εκατό των μεικτών μισθών, ενώ το συμβούλιο οικονομικών εμπειρογνωμόνων της χώρας εκτιμά ότι, χωρίς μεταρρύθμιση, οι συνολικές κοινωνικές εισφορές μπορεί να φθάσουν το 49,7 τοις εκατό έως το 2040. Ο στόχος του νόμου είναι εξοικονόμηση 16,3 δισ. ευρώ στο σύστημα υγείας έως το 2027.

Για τη φαρμακοβιομηχανία, το κρίσιμο εργαλείο είναι η «δυναμική έκπτωση παραγωγού»: μια υποχρεωτική μείωση στις τιμές των φαρμάκων, η οποία αυξάνεται αυτομάτως όσο μεγαλώνει η δαπάνη των ασφαλιστικών ταμείων. Οι εκτιμήσεις του κλάδου αποκλίνουν έντονα. Ο βασικός σύνδεσμος των ερευνητικών φαρμακευτικών εταιρειών στη Γερμανία προβλέπει ότι η έκπτωση θα φθάσει περίπου το 20 τοις εκατό των τιμών καταλόγου έως το 2030, ενώ η ένωση που εκπροσωπεί τις εταιρείες γενοσήμων και τις μεσαίες φαρμακοβιομηχανίες προειδοποιεί ότι μπορεί να αγγίξει το 50 τοις εκατό. Αυτή η ενσωματωμένη κλιμάκωση, περισσότερο από το σημερινό ύψος της έκπτωσης, είναι εκείνο που οι εταιρείες παρουσιάζουν ως εμπόδιο στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Τα φάρμακα αντιστοιχούν περίπου στο 3,3 τοις εκατό της δαπάνης της ασφάλισης υγείας, αλλά επωμίζονται περίπου το 12 τοις εκατό της σχεδιαζόμενης εξοικονόμησης.

Το Παρίσι έχει έτοιμο το μπλοκ επιταγών

Η στροφή της Boehringer προς τη Γαλλία δεν είναι μεμονωμένη κίνηση. Την 1η Ιουνίου, στο επενδυτικό συνέδριο «Choose France» του Εμανουέλ Μακρόν, η εταιρεία δεσμεύθηκε για επενδύσεις 500 εκατ. ευρώ σε τέσσερις γαλλικές παραγωγικές μονάδες. Δύο ημέρες μετά ανακοινώθηκε η ακύρωση των 900 εκατ. ευρώ στη Γερμανία. Οι συνολικές φαρμακευτικές επενδύσεις που ανακοινώθηκαν στο Choose France έφθασαν τα 600 εκατ. ευρώ, τριπλάσιες σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.

Σύμφωνα με το βαρόμετρο ελκυστικότητας της EY, τα ξένα επενδυτικά σχέδια στη Γερμανία έχουν μειωθεί κατά 44 τοις εκατό από το 2019, ενώ στη Γαλλία η πτώση ήταν 28 τοις εκατό. Ο επικεφαλής της Boehringer στη Γερμανία το διατύπωσε χωρίς περιστροφές: «Η επόμενη καινοτομία, με τα σημερινά δεδομένα, δεν θα πάει στη Γερμανία».

Περιθώρια 84 τοις εκατό απέναντι σε υποχρεωτικές εκπτώσεις

Η Eli Lilly κατέγραψε έσοδα 65,2 δισ. δολαρίων το 2025, αυξημένα κατά 45 τοις εκατό μέσα σε έναν χρόνο, με μεικτό περιθώριο 84,3 τοις εκατό. Με άλλα λόγια, από κάθε δολάριο εσόδων, τα 84 σεντς έμεναν μετά το κόστος παραγωγής. Η Boehringer ανακοίνωσε έσοδα 27,8 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 7,3 τοις εκατό. Οι γερμανικές τιμές για τα φάρμακα που προστατεύονται από πατέντα βρίσκονται ήδη στο 114 τοις εκατό του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Με αυτά τα περιθώρια και αυτά τα επίπεδα τιμών, ο ισχυρισμός ότι οι υψηλότερες γερμανικές εκπτώσεις είναι εμπορικά αφόρητες δεν εναρμονίζεται εύκολα με τους ισολογισμούς.

Η αναδιάταξη των εταιρικών επενδύσεων δείχνει τα όρια της ισχύος των Βρυξελλών. Η ΕΕ κατέληξε τον Μάιο του 2026 σε προσωρινή συμφωνία για την Πράξη για τα Κρίσιμα Φάρμακα, με στόχο την επιστροφή φαρμακευτικής παραγωγής σε ευρωπαϊκό έδαφος. Όμως η τιμολόγηση στην υγεία παραμένει εθνική αρμοδιότητα βάσει των ευρωπαϊκών συνθηκών: κάθε κυβέρνηση καθορίζει τις δικές της τιμές φαρμάκων και οι Βρυξέλλες δεν μπορούν να τις παρακάμψουν. Η ΕΕ μπορεί να προσφέρει κίνητρα για να χτιστούν εργοστάσια στην Ευρώπη. Δεν μπορεί να εμποδίσει ένα κράτος-μέλος να κάνει την επένδυση λιγότερο ελκυστική.

Το μερίδιο της Ευρώπης στην παγκόσμια παραγωγή δραστικών φαρμακευτικών ουσιών, δηλαδή των χημικών ενώσεων που κάνουν ένα φάρμακο να δρα, έχει υποχωρήσει από 63 τοις εκατό το 1981 σε περίπου 6 τοις εκατό σήμερα. Το προτεινόμενο ταμείο των 5 δισ. ευρώ στο πλαίσιο της Πράξης για τα Κρίσιμα Φάρμακα είναι γραμμή σε μελλοντικό ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, όχι δεσμευμένα χρήματα.

Το Βερολίνο βρίσκεται σε παγίδα. Πρέπει να συγκρατήσει τις δαπάνες υγείας, οι οποίες πιέζουν εργαζομένους και εργοδότες που καταβάλλουν εισφορές σε επίπεδα ρεκόρ. Αν όμως οι επενδύσεις κατευθυνθούν προς την Τουλούζη και το Κορκ αντί για το Άλτσαϊ και το Ίνγκελχαϊμ, η φαρμακευτική κυριαρχία της Ευρώπης θα αποδυναμώνεται όχι από το Πεκίνο, αλλά από το εσωτερικό της: από τις δημοσιονομικές ανάγκες των ίδιων των κρατών-μελών της.