Η ευρωπαϊκή ασπίδα αργεί 30 μήνες

Εννέα ευρωπαϊκές χώρες και η Ουκρανία υπέγραψαν στο Παρίσι, στις 13 Ιουλίου, τη δημιουργία συμμαχίας κατά των βαλλιστικών πυραύλων (Élysée, Al Jazeera). Πέντε ημέρες αργότερα, η Ρωσία εξαπέλυσε μεγάλης κλίμακας επίθεση με βαλλιστικούς πυραύλους και πυραύλους κρουζ κατά του Κιέβου (The Globe and Mail). Η επίθεση δοκίμασε στην πράξη μια πολιτική δέσμευση προτού αυτή αποκτήσει επιχειρησιακό περιεχόμενο. Οι αντιδράσεις σε έξι χώρες ανέδειξαν το ίδιο όριο: οι αναχαιτιστικοί πύραυλοι που χρειάζεται η Ουκρανία απαιτούν χρόνια παραγωγής και κανένα από τα κράτη που υπέγραψαν δεν έχει δείξει ακόμη ότι μπορεί να κλείσει αυτό το κενό.

Τι δεν μπορούν να παραδώσουν τα εργοστάσια

Η Γερμανία ανέδειξε το πρόβλημα με τον πιο καθαρό τρόπο. Το Βερολίνο ενέκρινε εξαγωγές αμυντικού υλικού προς την Ουκρανία ύψους περίπου 2,5 δισ. ευρώ το πρώτο εξάμηνο του 2026 (BMWK). Το ποσό δείχνει πολιτική βούληση, όχι όμως ότι υπάρχουν αναχαιτιστικά Patriot ή IRIS-T σε αποθήκες, έτοιμα να σταλούν. Σύμφωνα με πληροφορίες, ένας μόνο κινητήρας πυραύλου Patriot χρειάζεται περίπου δυόμισι χρόνια για να παραχθεί, ενώ ένα γερμανικό εργοστάσιο με άδεια παραγωγής θα χρειαζόταν επιπλέον χρόνια για να φτάσει σε ουσιαστική απόδοση (NZZ). Το πραγματικό βραχυπρόθεσμο εργαλείο της Γερμανίας είναι να πιέσει άλλους ευρωπαίους χρήστες των Patriot να αποδεσμεύσουν πυραύλους από τα δικά τους αποθέματα (Handelsblatt).

Η Γαλλία έδωσε το πιο συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα: προσωρινές συστοιχίες SAMP/T, δηλαδή του γαλλοϊταλικού συστήματος αεράμυνας, ραντάρ πριν από το τέλος του 2027 και επιτάχυνση των παραδόσεων πυραύλων Aster 30 έως τον Οκτώβριο (Élysée). Ο Εμανουέλ Μακρόν επιχειρεί να παρουσιάσει το SAMP/T ως ευρωπαϊκή απάντηση στην εξάρτηση από τα αμερικανικά Patriot. Όμως η παραγωγή των αναχαιτιστικών Aster 30 κινείται περίπου στους 80-100 πυραύλους τον χρόνο, με σχέδιο να φτάσει τους 300 έως το 2028 (Euromaidan Press). Απέναντι σε ρωσικά πλήγματα που μπορούν να περιλαμβάνουν δεκάδες βαλλιστικούς πυραύλους μέσα σε μία νύχτα, αυτός ο ρυθμός δεν επαρκεί.

Η ίδια η δήλωση της συμμαχίας δεν περιείχε δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα παραγωγής. Η έκκληση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι για αποτελέσματα «εντός 12 μηνών» ήταν πολιτικός στόχος, όχι χρηματοδοτημένο πρόγραμμα προμηθειών (The Globe and Mail, Politico Europe).

Ποιος εμφανίστηκε, ποιος μπορεί να παραδώσει

Η Ιταλία έδειξε την απόσταση ανάμεσα στην πολιτική προβολή και την πραγματική βιομηχανική ισχύ. Η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι απουσίασε από τη σύνοδο του Παρισιού, ενώ την Ιταλία εκπροσώπησε ο υπουργός Εξωτερικών (Euronews Italy). Το SAMP/T, όμως, δεν είναι αποκλειστικά γαλλικό σύστημα: η Ιταλία το συμπαράγει και συμμετέχει με κρίσιμα εξαρτήματα στην επόμενη γενιά του (Il Sole 24 Ore). Η Ρώμη απέφυγε τα φώτα, αλλά κράτησε τη θέση της στο βιομηχανικό τραπέζι.

Η Ρουμανία έδειξε τι αντιμετωπίζουν τα κράτη της πρώτης γραμμής όταν τα αποθέματα στενεύουν. Ο πρόεδρος Νικουσόρ Νταν δήλωσε ότι το Βουκουρέστι εξετάζει αν θα στείλει αναχαιτιστικούς πυραύλους Patriot, αλλά η απόφαση απαιτεί ομόφωνη έγκριση από το ανώτατο συμβούλιο άμυνας της χώρας (TVR Info). Η Ρουμανία έχει ήδη μεταβιβάσει στην Ουκρανία ένα πλήρες σύστημα Patriot (President of Ukraine). Ό,τι απομένει είναι περιορισμένο, ενώ η σύμβαση για νέα ραντάρ εντοπισμού προβλέπει παράδοση της πρώτης μονάδας σε 11 μήνες (HotNews).

Η Λιθουανία αξιοποίησε το ρωσικό πλήγμα για να πιέσει το ΝΑΤΟ να αναβαθμίσει την αποστολή Baltic Air Policing, την ειρηνική αποστολή κατά την οποία μαχητικά αεροσκάφη εναλλάσσονται για να αναγνωρίζουν παραβιάσεις του εναέριου χώρου, σε πραγματικό ρόλο αεράμυνας με εξουσιοδότηση κατάρριψης εισερχόμενων απειλών (TV3). Οι συστοιχίες πυραύλων που θα έδιναν ουσία σε μια τέτοια εντολή, όμως, έχουν εμφανιστεί μόνο σε σύντομες αναπτύξεις και όχι ως συνεχής κάλυψη (LRT English).

Η Σλοβακία, η οποία είχε παραδώσει το σύστημα S-300 στις αρχές του πολέμου, επανέλαβε ότι αρνείται να χρηματοδοτήσει νέες μεταφορές όπλων προς την Ουκρανία (Denník N). Κάθε κυβέρνηση που δεν συνεισφέρει αναχαιτιστικά εξακολουθεί, παρ’ όλα αυτά, να εξαρτάται από την ασπίδα που υποτίθεται ότι θα οικοδομήσουν αυτά τα ίδια αναχαιτιστικά.

Το μοτίβο στις έξι χώρες είναι σταθερό. Οι εγκρίσεις κονδυλίων, οι δηλώσεις συμμαχιών, τα ανακοινωθέντα συνόδων και οι διμερείς συμφωνίες κινούνται. Η παραγωγή αναχαιτιστικών όχι. Μέχρι οι πολιτικές ανακοινώσεις να ακολουθηθούν από παραγγελίες στα εργοστάσια, συμφωνίες κατανομής έργου και ημερολόγια παραδόσεων, η αντιβαλλιστική συμμαχία θα παραμένει συμμαχία στα χαρτιά. Οι υπουργοί Άμυνας των εννέα κρατών που υπέγραψαν οφείλουν να δώσουν αυτούς τους αριθμούς παραγωγής. Κανείς δεν τους έχει δημοσιεύσει.