Η Φινλανδία υπογράφει συμφωνία, παραγωγή drones αβέβαιη

Η Φινλανδία και η Ουκρανία συμφώνησαν να συνεργαστούν για την κατασκευή drones ουκρανικής σχεδίασης σε φινλανδικά εργοστάσια. Οι πρόεδροι Αλεξάντερ Στουμπ και Βολοντίμιρ Ζελένσκι υπέγραψαν συμφωνία αμυντικής συνεργασίας στη Νέα Υόρκη στις 23 Σεπτεμβρίου (κυβέρνηση της Φινλανδίας). Οι δύο εταιρείες που αναμένεται να κατασκευάσουν τα drones περιγράφουν το σχέδιο με αντικρουόμενους τρόπους, ενώ δεν υπάρχει δημόσια τεκμηρίωση ότι λειτουργεί ήδη κοινή γραμμή παραγωγής.

Η General Cherry, ουκρανική κατασκευάστρια αναχαιτιστικών drones, δηλαδή μη επανδρωμένων αεροσκαφών που εντοπίζουν και καταστρέφουν εχθρικά drones στον αέρα, δήλωσε μέσω εκπροσώπου της στο Janes στις 24 Αυγούστου ότι τα drones της παράγονταν ήδη στη Φινλανδία.

Η Patria, η φινλανδική αμυντική εταιρεία που κατονομάζεται ως εταίρος της, περιέγραψε τον Σεπτέμβριο την έναρξη παραγωγής στη Φινλανδία μαζί με την General Cherry ως «στόχο» (Patria). Οι δύο εταιρείες υπέγραψαν τον Αύγουστο επιστολή προθέσεων, η οποία καταγράφει κοινές επιδιώξεις χωρίς να δεσμεύει καμία από τις δύο πλευρές.

Στέλεχος της Patria, ο Μίκο Λέινο, δήλωσε στην Aamulehti ότι οι διαπραγματεύσεις βρίσκονταν σε προχωρημένο στάδιο και ότι στόχος ήταν να ξεκινήσει ουσιαστική παραγωγή μέσα στο 2026. Δεν έδωσε περισσότερα στοιχεία. Καμία από τις δύο εταιρείες δεν έχει διευκρινίσει αν η General Cherry αναφερόταν σε ξεχωριστή, μικρής κλίμακας δραστηριότητα, σε αρχικό στάδιο του κοινού σχεδίου ή σε κάτι άλλο.

Τι υπέγραψαν πράγματι οι πρόεδροι

Η συμφωνία προβάλλεται ως «Drone Deal», αλλά το περιεχόμενό της είναι ευρύτερο. Σύμφωνα με την κυβέρνηση της Φινλανδίας, προβλέπει ανταλλαγή τεχνογνωσίας, κοινή έρευνα και βιομηχανικά έργα, μεταξύ άλλων για μη επανδρωμένα συστήματα (κυβέρνηση της Φινλανδίας). Προβλέπει επίσης απλούστερη διεκπεραίωση των αδειών εξαγωγής, δηλαδή των κρατικών εγκρίσεων που απαιτούνται για την αποστολή στρατιωτικού υλικού στο εξωτερικό. Δεν κατονομάζει εργοστάσιο, παραγγελία, ημερομηνία παράδοσης ή χρηματοδότηση.

Ο πολιτικός σκοπός είναι σαφέστερος από το βιομηχανικό σχέδιο. Ο Στουμπ έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι περίπου 90 τοις εκατό των drones που θα προκύψουν από τη συνεργασία προορίζονται για την Ουκρανία και τα υπόλοιπα για τη Φινλανδία ή άλλους πελάτες (Helsinki Times). Το Κίεβο θα εξασφάλιζε μεγαλύτερη προσφορά, ενώ η Φινλανδία, που συνορεύει σε μεγάλη έκταση με τη Ρωσία, θα αποκτούσε πρόσβαση σε σχέδια δοκιμασμένα στον πόλεμο που έχει κάθε λόγο να μελετά στενά. Αυτή η κατανομή παραμένει επιδίωξη· δεν περιλαμβάνεται σε σύμβαση κάποιας εταιρείας.

Ποιος αποφασίζει τι θα παραχθεί

Οι πρόεδροι καθορίζουν την κατεύθυνση, αλλά την παραγωγή αναλαμβάνουν οι εταιρείες. Η Patria και η General Cherry θα κρίνουν αν η παραγωγή έχει επιχειρηματικό νόημα και πού θα γίνει. Μια εταιρεία μπορεί να ξεκινήσει πιλοτική παραγωγή με δικά της κεφάλαια, όμως για να διατηρηθεί σε βάθος χρόνου χρειάζονται πελάτες πρόθυμοι να πληρώσουν.

Τις εξαγωγές ελέγχει το κράτος. Οι φινλανδικές αρχές εγκρίνουν κάθε εξαγωγή στρατιωτικού εξοπλισμού βάσει της νομοθεσίας της χώρας για τις εξαγωγές αμυντικού υλικού (Finlex). Κατά την εξέταση εφαρμόζουν τα κοινά κριτήρια της ΕΕ για τις εξαγωγές όπλων, τα οποία ισχύουν σε όλα τα κράτη-μέλη (EUR-Lex). Η νέα συμφωνία υπόσχεται λιγότερη γραφειοκρατία. Δεν έχει δημοσιευθεί στοιχείο ότι οι εγκρίσεις εκδίδονται πλέον ταχύτερα ούτε ότι καταργείται η αξιολόγηση των εξαγωγών.

Τι δείχνει η περίπτωση της παράδοσης αλλού

Η Γερμανία προσφέρει ένα συγκρίσιμο παράδειγμα με δημόσια τεκμηρίωση. Εκεί, η Quantum Systems κατασκευάζει drones βάσει σχεδίων που έχει αδειοδοτήσει η ουκρανική Frontline Robotics. Το γερμανικό υπουργείο Άμυνας αναφέρει ότι το πρώτο drone από τη γραμμή παραγωγής παραδόθηκε στον Ζελένσκι τον Φεβρουάριο του 2026 (BMVg). Η κοινοπραξία ανακοίνωσε αργότερα ότι έστειλε την πρώτη παρτίδα στην Ουκρανία έως τις αρχές Απριλίου (Kyiv Independent).

Αυτού του είδους τα στοιχεία λείπουν από τη Φινλανδία: κατονομασμένο εργοστάσιο, παράδοση και αποστολή που μπορεί να επαληθεύσει κάποιος εκτός των εταιρειών. Μέχρι στιγμής δεν έχει καταγραφεί τίποτε από αυτά.

Όσα έχουν ανακοινωθεί είναι συγκεκριμένα, αλλά περιορισμένα σε σχέση με όσα υποδηλώνει ο όρος «συμφωνία για drones». Η Φινλανδία και η Ουκρανία υπέγραψαν συμφωνία συνεργασίας, ενώ η Patria έχει κατονομάσει Ουκρανό εταίρο και έχει θέσει ως στόχο το 2026. Ο ισχυρισμός ότι λειτουργεί ήδη κοινή γραμμή παραγωγής βασίζεται σε όσα λέει η μία εταιρεία, ενώ η άλλη εξακολουθεί να τον περιγράφει ως στόχο. Η Patria και η General Cherry καλούνται να ξεκαθαρίσουν τι έχει πράγματι κατασκευαστεί στη Φινλανδία, πού και από ποιον.