Πέντε ρωσικά όπλα στον εναέριο χώρο της Μολδαβίας

Πέντε ρωσικοί πύραυλοι και μη επανδρωμένα αεροσκάφη πέρασαν το πρωί του Σαββάτου στη Μολδαβία και εξερράγησαν στο έδαφός της, σύμφωνα με την πρόεδρο Μάγια Σάντου (Kyiv Independent). Τα συστήματα επιτήρησης της χώρας παρακολούθησαν την πορεία τους, αλλά καμία επίσημη ανακοίνωση δεν κάνει λόγο για απόπειρα αναχαίτισης. Ο υπουργός Άμυνας απάντησε με σχέδιο αγοράς αναχαιτιστικών συστημάτων· επειδή όμως η Μολδαβία βρίσκεται εκτός ΝΑΤΟ, κανένα κράτος-μέλος της Συμμαχίας δεν έχει υποχρέωση να καλύψει αυτό το κενό στο μεταξύ.

Τι έπεσε και πού

Το υπουργείο Άμυνας ανέφερε αρχικά ότι πέντε μη επανδρωμένα αεροσκάφη πέρασαν τα σύνορα το πρωί της 3ης Οκτωβρίου, την ώρα που η Ρωσία εξαπέλυε πλήγματα στην Ουκρανία (Digi24). Μετά την εξέταση των σημείων πρόσκρουσης, ο υπουργός Άμυνας Ανατόλιε Νοσατίι διόρθωσε τον αριθμό: επρόκειτο για τρεις πυραύλους και δύο μη επανδρωμένα αεροσκάφη (RBC-Ukraine).

Η διόρθωση έχει σημασία για την άμυνα της χώρας. Οι πύραυλοι κινούνται ταχύτερα από τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη που καταγράφει εδώ και χρόνια η Μολδαβία, ενώ η αναχαίτισή τους απαιτεί συνήθως συστήματα ισχυρότερα από όσα διαθέτει ένας μικρός στρατός.

Οι μεγαλύτερες ζημιές σημειώθηκαν κοντά στο Κρόκμαζ, στα νοτιοανατολικά. Έκρηξη μέσα ή κοντά σε αμπελώνα έβαλε φωτιά στη βλάστηση και έσπασε τα παράθυρα κτιρίου σε αγρόκτημα (WP). Σύμφωνα με τις πρώτες επίσημες ανακοινώσεις, δεν υπήρξαν τραυματισμοί (Digi24).

Τόσο ο αριθμός των όπλων όσο και οι ζημιές βασίζονται στις ανακοινώσεις της μολδαβικής κυβέρνησης. Κατά τη σύνταξη του άρθρου, δεν ήταν διαθέσιμα στοιχεία από καταγραφές ραντάρ ή ανάλυση θραυσμάτων για ανεξάρτητο έλεγχο.

Αστυνομικοί και στρατιώτες απέκλεισαν τα σημεία, ενώ η Σάντου κάλεσε τους κατοίκους να μην πλησιάζουν τα θραύσματα (Logos Press). Το υπουργείο Εξωτερικών κάλεσε τον Ρώσο πρέσβη Όλεγκ Οζέροφ και του επέδωσε νότα διαμαρτυρίας (Korrespondent).

Εντοπίστηκαν, αλλά δεν αναχαιτίστηκαν

Το αδύναμο σημείο της Μολδαβίας βρίσκεται ανάμεσα στον εντοπισμό ενός όπλου και στην καταστροφή του. Τα συστήματα επιτήρησης παρακολούθησαν τις πτήσεις του Σαββάτου, όμως στις ανακοινώσεις της προέδρου, του υπουργείου Εξωτερικών και του υπουργείου Άμυνας δεν γίνεται λόγος για αναχαίτιση (Logos Press).

Το γεγονός ότι δεν έγινε αναχαίτιση δεν αποδεικνύει πως υπήρχε δυνατότητα να πληγούν τα όπλα. Η κατάρριψη πυραύλου πάνω από αγροτικές περιοχές και χωριά μπορεί να στείλει συντρίμμια σε κατοικίες, ενώ τα διαθέσιμα στοιχεία δεν δείχνουν αν η Μολδαβία είχε όπλο εντός εμβέλειας. Δεν είναι επίσης σαφές αν οι κάτοικοι προειδοποιήθηκαν πριν από τις προσκρούσεις.

Δεν ήταν η πρώτη φορά που όπλα πέρασαν στον μολδαβικό εναέριο χώρο. Το υπουργείο Άμυνας έχει καταγράψει 81 παραβιάσεις από το 2022 έως τις 24 Σεπτεμβρίου 2026, από τις οποίες 44 σημειώθηκαν φέτος (Newsmaker). Οι αριθμοί αφορούν διελεύσεις, όχι εκρήξεις.

Ο Νοσατίι λέει ότι η κυβέρνηση ετοιμάζει σχέδια για την αγορά αναχαιτιστικών πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, καθώς και για την επέκταση της επιτήρησης (Ziarul de Gardă). Προς το παρόν υπάρχει μόνο σχέδιο αγοράς. Η Μολδαβία δεν διαθέτει ακόμη λειτουργική αντιαεροπορική ασπίδα.

Ευρωπαϊκή βοήθεια χωρίς εγγύηση προστασίας

Η Μολδαβία είναι υποψήφια προς ένταξη στην ΕΕ και εταίρος του ΝΑΤΟ, σχέσεις που επιτρέπουν συνεργασία αλλά δεν εγγυώνται προστασία. Το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, βάσει του οποίου οι σύμμαχοι αντιμετωπίζουν επίθεση εναντίον ενός μέλους ως επίθεση εναντίον όλων, καλύπτει μόνο τα εδάφη των κρατών-μελών (ΝΑΤΟ). Η γειτονική Ρουμανία καλύπτεται. Η Μολδαβία όχι.

Ρουμανικά μέσα ενημέρωσης κάλυψαν τις εκρήξεις στην άλλη πλευρά των συνόρων, χωρίς να αναφέρουν αντίδραση της ρουμανικής αεροπορίας (Adevărul). Η απουσία αναφοράς δεν αποδεικνύει ότι δεν απογειώθηκε αεροσκάφος. Δείχνει, όμως, ότι κανείς δεν έχει αναλάβει δημόσια ρόλο στην υπεράσπιση του μολδαβικού εναέριου χώρου.

Η ευρωπαϊκή στήριξη έχει κατευθυνθεί στον εξοπλισμό. Τον Μάιο του 2024, το Συμβούλιο της ΕΕ ενέκρινε πακέτο για τις ένοπλες δυνάμεις της Μολδαβίας μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη, του ταμείου της ΕΕ που χρηματοδοτεί τον εξοπλισμό στρατών χωρών-εταίρων (Συμβούλιο της ΕΕ). Τα χρήματα αυτά βοηθούν τη Μολδαβία να αναπτύξει τον στρατό της, αλλά δεν δεσμεύουν καμία κυβέρνηση της ΕΕ να καταρρίψει όπλα που περνούν τα σύνορά της.

Η διαχείριση της έκτακτης ανάγκης το Σάββατο κράτησε τους κατοίκους μακριά από επικίνδυνα θραύσματα και δεν τραυματίστηκε κανείς. Τα στοιχεία στηρίζουν ένα πιο περιορισμένο συμπέρασμα για την άμυνα: η Μολδαβία εντόπισε πέντε όπλα που πλησίαζαν, κανένα δεν καταγράφεται ως αναχαιτισμένο και τα αναχαιτιστικά συστήματα που θέλει να αγοράσει ο υπουργός δεν έχουν ακόμη αποκτηθεί. Μέχρι να αγοραστούν και να τεθούν σε λειτουργία, η άμυνα του μολδαβικού εναέριου χώρου παραμένει ευθύνη της ίδιας της χώρας· ο Νοσατίι οφείλει στους Μολδαβούς ένα χρονοδιάγραμμα για το πότε θα αλλάξει αυτό.