Η Γαλλία μετρά 59,3 δισ. ευρώ τόκους

Ο προϋπολογισμός της Γαλλίας για το 2026 θα κριθεί πρώτα από το κόστος του χρέους. Ο γαλλικός οργανισμός διαχείρισης χρέους Agence France Trésor προβλέπει 59,3 δισ. ευρώ για την εξυπηρέτηση του χρέους, δηλαδή χρήματα που το κράτος πρέπει να δεσμεύσει πριν χρηματοδοτήσει νέες πολιτικές δεσμεύσεις, ενώ η Le Monde ανέφερε ότι ο λογαριασμός των τόκων αυξήθηκε 37 τοις εκατό στην αρχή του έτους. Το σπρεντ OAT-Bund, δηλαδή η διαφορά ανάμεσα στο κόστος δανεισμού του γαλλικού και του γερμανικού Δημοσίου, βρισκόταν περίπου στις 71-73 μονάδες βάσης στα μέσα Ιουνίου· μία μονάδα βάσης ισούται με ένα εκατοστό της ποσοστιαίας μονάδας. Σε σχέση με τον προ κρίσης μέσο όρο των περίπου 53 μονάδων βάσης και με την πρόσφατη κορύφωση στις 85 μονάδες βάσης που επικαλείται το OMFIF, η Γαλλία πληρώνει πλέον ορατό ασφάλιστρο κινδύνου.

Γιατί έχει σημασία η ψήφιση του προϋπολογισμού

Ο πίνακας κρατικών ομολόγων της Boursorama έδειχνε στις 12 Ιουνίου απόδοση 3,69 τοις εκατό για το γαλλικό δεκαετές OAT και 2,98 τοις εκατό για το γερμανικό Bund. Απόδοση είναι η ετήσια αμοιβή που ζητούν οι επενδυτές για να δανείσουν ένα κράτος. Όταν ανεβαίνει, το Δημόσιο πληρώνει ακριβότερα τον νέο δανεισμό και την αναχρηματοδότηση παλαιών τίτλων. Οι σημερινοί ομολογιούχοι χάνουν, επειδή οι τιμές των ομολόγων κινούνται αντίστροφα από τις αποδόσεις. Οι νέοι αγοραστές κερδίζουν υψηλότερη απόδοση, αλλά μόνο επειδή αποζημιώνονται για μεγαλύτερο αντιληπτό κίνδυνο.

Αυτή η μεταβολή περνά απευθείας στην πολιτική. Κάθε επιπλέον ευρώ που πηγαίνει σε τόκους περιορίζει τον χώρο για άμυνα, κοινωνικές δαπάνες, επενδύσεις ή φορολογικές ελαφρύνσεις. Ένας πιο χαλαρός προϋπολογισμός χωρίς αξιόπιστες εξοικονομήσεις θα ζητούσε από τους επενδυτές να πιστέψουν σε μελλοντική δημοσιονομική πειθαρχία. Αν δεν πειστούν, ζητούν υψηλότερη απόδοση και ο λογαριασμός των τόκων ξαναμεγαλώνει.

Το Ευρωπαϊκό Δημοσιονομικό Συμβούλιο αναμένει ότι το συνολικό έλλειμμα της ευρωζώνης θα φτάσει το 3,5 τοις εκατό του ΑΕΠ το 2027 και ότι το χρέος θα υπερβεί το 90 τοις εκατό του ΑΕΠ. Μέσα σε αυτή την εικόνα, η Γαλλία δεν μπορεί να εμφανιστεί ως μικρή εξαίρεση. Σύνοψη φορολογικής πολιτικής του ETAF ανέφερε ότι το Παρίσι έχει λάβει αποτελεσματικά μέτρα στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος της ΕΕ, άρα ο επόμενος προϋπολογισμός παραμένει η πραγματική δοκιμασία. Και το εργαλείο ΤΡΙ της ΕΚΤ, ο μηχανισμός αγοράς ομολόγων που λειτουργεί ως δίχτυ ασφαλείας για χώρες υπό πίεση, εξαρτάται επίσης από τη δημοσιονομική συμμόρφωση, τη βιωσιμότητα του χρέους και την ύπαρξη υγιών πολιτικών, σύμφωνα με τα κριτήρια της ΕΚΤ. Ένας εμφανώς αδύναμος γαλλικός προϋπολογισμός θα έκανε δυσκολότερη κάθε μελλοντική συζήτηση στήριξης.

Πού πέφτει η πίεση

Οι πρώτοι χαμένοι βρίσκονται στο εσωτερικό. Οι πιστωτές πληρώνονται πριν οι υπουργοί κάνουν επιλογές. Υπουργεία που ζητούν νέους πόρους, τοπικές αρχές που εξαρτώνται από κρατικές μεταβιβάσεις και ψηφοφόροι που περιμένουν προστατευμένες υπηρεσίες αντιμετωπίζουν την ίδια σειρά προτεραιότητας: οι τόκοι προηγούνται.

Η άμυνα δείχνει καθαρά τη σύγκρουση. Η Γαλλία δαπανά περίπου 2,4 τοις εκατό του ΑΕΠ για την άμυνα, σύμφωνα με τον τελευταίο δείκτη του ΝΑΤΟ, ενώ η αξιολόγηση της Γερουσίας για την επικαιροποίηση του στρατιωτικού προγραμματισμού περιγράφει πρόσθετη προσπάθεια 36 δισ. ευρώ στη διάρκεια της προγραμματικής περιόδου. Μπορεί να είναι στρατηγικά αναγκαία. Εγγράφεται όμως στον ίδιο προϋπολογισμό με τους τόκους του χρέους και τη διόρθωση του ελλείμματος.

Η Ιταλία κερδίζει κύρος, όχι προστασία. Σύμφωνα με το QuiFinanza, το ιταλικό δεκαετές BTP βρισκόταν στο 3,87 τοις εκατό, το γαλλικό OAT στο 3,74 τοις εκατό και το Bund στο 3,08 τοις εκατό στις 11 Ιουνίου. Η απόσταση ανάμεσα στη Ρώμη και το Παρίσι είναι πλέον μικρή. Η παλιά ιεραρχία, με τη Γαλλία ασφαλώς στον πυρήνα και την Ιταλία μονίμως ύποπτη, δείχνει πιο αδύναμη. Η Ιταλία, πάντως, θα πληρώσει επίσης αν η γαλλική πίεση ανεβάσει το ευρύτερο ασφάλιστρο κινδύνου της ευρωζώνης.

Η Γερμανία κερδίζει ως δανειολήπτης αναφοράς, αλλά αναλαμβάνει και πολιτικό ρίσκο. Το Staatsanzeiger, επικαλούμενο ανάλυση συνδεδεμένη με το ZEW, ανέφερε ότι το κοινό χρέος της ΕΕ θα μπορούσε να υπερβεί τα 1,15 τρισ. ευρώ έως το 2030 και υπολόγισε το δυνητικό βάρος για τη Γερμανία περίπου στα 120 δισ. ευρώ. Ένα μεγαλύτερο γαλλικό ασφάλιστρο ενισχύει τα Bund ως ασφαλές καταφύγιο, ενώ ταυτόχρονα ξανανοίγει στη Γερμανία τη συζήτηση για το ποιος εγγυάται τελικά τις ευρωπαϊκές δεσμεύσεις.

Η Ισπανία δείχνει τι λείπει

Οι αριθμοί δεν δείχνουν ακόμη κρίση. Το Eco3min τοποθετεί ένα σπρεντ OAT-Bund 60-80 μονάδων βάσης σε ζώνη μέτριας έντασης και θεωρεί τα παρατεταμένα επίπεδα πάνω από τις 100 μονάδες βάσης ως σοβαρότερο όριο. Η Γαλλία ανατιμολογείται, δεν καταρρέει.

Τα δεδομένα που λείπουν βρίσκονται μέσα στη διαδικασία του προϋπολογισμού: ποιες δαπάνες θα επιβιώσουν, ποια υπουργεία θα απορροφήσουν περικοπές και αν η Βουλή μπορεί να περάσει ένα σχέδιο που οι αγορές θα θεωρήσουν διατηρήσιμο. Η Ισπανία δείχνει τη διαφορά. Η δημοσιευμένη πορεία ελλείμματος του υπουργείου Οικονομικών προβλέπει έλλειμμα 2,1 τοις εκατό το 2026, 1,8 τοις εκατό το 2027 και 1,6 τοις εκατό το 2028, ακόμη και με δημοσιονομική ευελιξία για την άμυνα. Το γαλλικό ερώτημα είναι περισσότερο πολιτικό: μπορεί μια κυβέρνηση χωρίς αξιόπιστη πλειοψηφία να κάνει τους αριθμούς πειστικούς πριν το σπρεντ δείξει ότι η υπομονή τελείωσε;