Η Γαλλία στη φινλανδική γραμμή του ΝΑΤΟ

Από το Μπόντεν της βόρειας Σουηδίας έως το Ροβανιέμι στη φινλανδική Λαπωνία, η νέα χερσαία δύναμη του ΝΑΤΟ πάνω στο μακρύτερο σύνορο της Συμμαχίας με τη Ρωσία αποκτά πλέον και γαλλική παρουσία. Στις 8 Ιουλίου, η Γαλλία, η Σουηδία και η Φινλανδία επιβεβαίωσαν ότι γαλλικές δυνάμεις θα ενταχθούν στη Forward Land Forces Finland, την πολυεθνική μονάδα του ΝΑΤΟ που αναπτύσσεται εκ των προτέρων σε φινλανδικό έδαφος (Le Monde, Yle). Η κίνηση φέρνει μια μεγάλη ηπειρωτική στρατιωτική δύναμη μέσα σε μια σκανδιναβική δομή υπό σουηδική ηγεσία, η οποία άρχισε να λειτουργεί μόλις τον περασμένο μήνα. Δεν ανατρέπει την ισορροπία ισχύος γύρω από τη Φινλανδία. Αλλά αλλάζει το ποιοι δένονται πολιτικά και στρατιωτικά με την άμυνά της πριν ξεσπάσει κρίση. Μια προωθημένη δύναμη αποτροπής, όμως, έχει αξία μόνο εφόσον οι δυνάμεις πίσω της μπορούν πράγματι να κινηθούν, να ανεφοδιαστούν και να πολεμήσουν υπό πίεση. Σε αυτό το σημείο, τα δημόσια στοιχεία παραμένουν περιορισμένα.

Τι στέλνει η Γαλλία

Ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν παρουσίασε την ανάπτυξη ως μέρος της προσπάθειας για «μια ισχυρότερη Ευρώπη μέσα σε ένα ισχυρότερο ΝΑΤΟ» (Le Monde). Σουηδικά μέσα ανέφεραν ότι η γαλλική συμβολή θα ανέρχεται περίπου σε 150-200 στρατιώτες (Dagens Nyheter), χωρίς όμως το Παρίσι, το Ελσίνκι ή το ΝΑΤΟ να έχουν επιβεβαιώσει επισήμως τον αριθμό. Η καταχώριση της δήλωσης από το Ελιζέ επιβεβαιώνει την ύπαρξη της τριμερούς ανακοίνωσης, αλλά δεν δίνει λεπτομέρειες για τη σύνθεση της δύναμης (Élysée). Τα γαλλικά τμήματα θα εναλλάσσονται, αντί να εγκατασταθούν μόνιμα, και θα εκπαιδεύονται μαζί με φινλανδικές μονάδες που χρησιμοποιούν διαφορετικό εξοπλισμό και οπλικά συστήματα (Yle).

Η Γαλλία δεν εμφανίζεται στην περιοχή χωρίς προηγούμενη εμπλοκή. Το Παρίσι έχει ήδη τη διοίκηση της χερσαίας συνιστώσας της Allied Reaction Force του ΝΑΤΟ, συμμετέχει σε αποστολές εναέριας αστυνόμευσης στην Εσθονία και διατηρεί δυνάμεις σε άλλα σημεία της ανατολικής πτέρυγας της Συμμαχίας (Le Figaro, Le JDD). Η ανάπτυξη στη Φινλανδία επεκτείνει μια παρουσία που πλέον απλώνεται από τη Βαλτική έως την Αρκτική.

Ποιος κάνει τι στη βόρεια πτέρυγα

Η νέα δομή μοιράζει ρόλους μεταξύ των σκανδιναβικών συμμάχων, αντί να συγκεντρώνει τα πάντα σε ένα ενιαίο επιτελείο. Η Σουηδία είναι το κράτος-πλαίσιο: παρέχει τον σχεδιασμό, τη διασύνδεση διοίκησης και τον οργανωτικό κορμό πάνω στον οποίο συνδέονται οι υπόλοιπες χώρες (Government Offices of Sweden, NATO). Η Φινλανδία είναι η χώρα υποδοχής, προσφέροντας την υποδομή που επιτρέπει σε ξένα στρατεύματα να λειτουργήσουν στο έδαφός της: στέγαση, μεταφορές, καύσιμα, υγειονομική υποστήριξη (Finnish Ministry of Defence). Η Γαλλία φέρνει μάχιμες δυνάμεις, εξοπλισμό και τεχνογνωσία.

Η μονάδα Forward Land Forces Finland ενεργοποιήθηκε επισήμως τον Ιούνιο, με σουηδικό πυρήνα στο Μπόντεν. Πολυεθνικό στρατηγείο λειτουργεί στο Ροβανιέμι, ενώ ο σχεδιασμός προβλέπει ότι η δύναμη θα αναπτυχθεί σταδιακά προς μέγεθος ταξιαρχίας (Dagens Nyheter, Yle).

Η πραγματική δοκιμασία πίσω από την προωθημένη γραμμή

Η στρατηγική λογική είναι γνωστή από τη Βαλτική, όπου τα κράτη της περιοχής ζουν εδώ και χρόνια με μικρές πολυεθνικές δυνάμεις σε προωθημένη ανάπτυξη. Μια τέτοια δύναμη δεν μπορεί μόνη της να αποκρούσει ρωσική επίθεση. Εξασφαλίζει όμως ότι οποιαδήποτε επιθετική ενέργεια θα εμπλέξει αμέσως στρατιώτες από αρκετές χώρες του ΝΑΤΟ, αναγκάζοντας τη Μόσχα να υπολογίσει πως ακόμη και μια περιορισμένη κίνηση θα ενεργοποιήσει ευρύτερη συμμαχική απάντηση (NATO). Η προσθήκη γαλλικών στρατευμάτων αυξάνει το πολιτικό κόστος μιας επίθεσης κατά της Φινλανδίας, επειδή βάζει ακόμη μία μεγάλη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα μέσα στην εξίσωση.

Η σύγκριση με τη Γερμανία δείχνει καθαρά τα όρια της γαλλικής κίνησης. Το Βερολίνο συγκροτεί μόνιμη ταξιαρχία περίπου 5.000 στρατιωτών στη Λιθουανία, με μονάδες που ήδη εκπαιδεύονται κοντά στα σύνορα με τη Λευκορωσία και πλήρη επιχειρησιακή ικανότητα να προβλέπεται για το 2027 (Lithuanian MoD, Lrytas). Μια εκ περιτροπής γαλλική συμβολή και μια μόνιμη γερμανική ταξιαρχία ανήκουν και οι δύο στην προσαρμογή του ΝΑΤΟ στην ανατολική πτέρυγα. Δεν συνιστούν όμως ισοδύναμες δεσμεύσεις. Η Πολωνία, που συγκαταλέγεται στους βαρύτερους αμυντικούς δαπανητές της Συμμαχίας, βλέπει θετικά την ευρωπαϊκή παρουσία στη βόρεια πτέρυγα, αλλά μετρά τη σοβαρότητα από όσα ακολουθούν την ανακοίνωση: μέγεθος δύναμης, διάρκεια παρουσίας, αντιαεροπορική άμυνα, αποθέματα πυρομαχικών (Defence24).

Η γαλλική ανάπτυξη κάνει την άμυνα της Φινλανδίας πιο πολυεθνική και καλύτερα δοκιμασμένη σε κοινές διαδικασίες. Δεν κλείνει όμως τα κενά στην αντιαεροπορική άμυνα, δεν απαντά στο ζήτημα του βάθους των αποθεμάτων πυρομαχικών, δεν λύνει από μόνη της τους διαδρόμους εφοδιασμού ούτε το δυσκολότερο ερώτημα: αν οι πρωτεύουσες θα εγκρίνουν αρκετά γρήγορα την αποστολή ενισχύσεων όταν αυτό θα έχει πραγματική σημασία (NATO). Η σκανδιναβική ένταξη στο ΝΑΤΟ περνά από τις γενικές δεσμεύσεις των συνθηκών σε συγκεκριμένους ρόλους. Αυτοί οι ρόλοι δεν θα κριθούν από το αν στρατιώτες εμφανίζονται στις ασκήσεις, αλλά από το αν οι κυβερνήσεις έχουν ήδη αποφασίσει τι θα συμβεί τις πρώτες ώρες μιας κρίσης. Η αλυσίδα αυτών των αποφάσεων παραμένει, κατά το μεγαλύτερο μέρος της, εκτός δημοσιότητας.