Η Γαλλία δανείζεται ακριβότερα από την Ιταλία

Τα δεκαετή γαλλικά κρατικά ομόλογα απέδιδαν 4,90 τοις εκατό στις 15:18 GMT την Τετάρτη, έναντι 4,64 τοις εκατό των ιταλικών (Borsa Italiana/Radiocor). Η Ιταλία έχει μεγαλύτερο χρέος, άρα οι αγορές δεν κρίνουν τη Γαλλία μόνο με βάση όσα ήδη οφείλει. Οι Γάλλοι φορολογούμενοι θα αισθανθούν αυτή την κρίση μόνο αν διατηρηθεί έως τις επόμενες εκδόσεις ομολόγων του Δημοσίου.

Οι πιέσεις στις αγορές έπληξαν περισσότερο το Παρίσι

Ένα ομόλογο υπόσχεται σταθερές πληρωμές, γι’ αυτό η τιμή του κινείται αντίθετα από την απόδοσή του. Όταν οι πωλητές ρίχνουν την τιμή, ο επόμενος αγοραστής αποκτά τις ίδιες πληρωμές με μικρότερο τίμημα, οπότε η απόδοση που αντιστοιχεί στην αγορά του είναι υψηλότερη.

Οι πωλήσεις της Τετάρτης ξεκίνησαν εκτός Ευρώπης. Το πετρέλαιο ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι φόβοι για διακοπή του εφοδιασμού λόγω του πολέμου στο Ιράν αναζωπύρωσαν τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό (Reuters μέσω Fidelity).

Οι ευρωπαϊκοί τίτλοι δεν υποχώρησαν με τον ίδιο τρόπο. Στην αποτύπωση της αγοράς το ίδιο απόγευμα, η απόδοση του δεκαετούς γερμανικού ομολόγου αυξήθηκε κατά μία μονάδα βάσης (ένα εκατοστό της ποσοστιαίας μονάδας), της Γαλλίας κατά 15 και της Ιταλίας κατά 11 (Borsa Italiana/Radiocor). Η Γερμανία αποτελεί το σημείο αναφοράς για τον κρατικό δανεισμό στην ευρωζώνη, ενώ το γαλλογερμανικό σπρεντ έκλεισε κοντά στις 140 μονάδες βάσης (Teleborsa).

Γιατί οι επενδυτές ξεχωρίζουν τη Γαλλία

Η Ιταλία χρωστά περισσότερα σε σχέση με το μέγεθος της οικονομίας της. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπολόγισε το ιταλικό χρέος στο 137,1 τοις εκατό του ΑΕΠ το 2025, έναντι 115,6 τοις εκατό στη Γαλλία· το ΑΕΠ είναι η αξία όσων παράγει μια χώρα μέσα σε ένα έτος (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ευρωπαϊκή Επιτροπή). Μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ των δύο χωρών υπάρχει στο πόσο νέο δανεισμό αναμένεται να χρειαστούν.

Στην εαρινή πρόβλεψή της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμούσε ότι το γαλλικό έλλειμμα —η ετήσια διαφορά ανάμεσα στα δημόσια έσοδα και τις δαπάνες— θα έφτανε το 5,1 τοις εκατό του ΑΕΠ το 2026 και το 5,7 τοις εκατό το 2027 (Ευρωπαϊκή Επιτροπή). Οι προβλέψεις αυτές έγιναν μήνες πριν από τις πωλήσεις της τρέχουσας εβδομάδας. Για την Ιταλία, η ίδια πρόβλεψη τοποθετούσε το έλλειμμα κοντά στο 2,9 τοις εκατό και κατέγραφε πρωτογενές πλεόνασμα 0,8 τοις εκατό του ΑΕΠ το 2025, δηλαδή τα έσοδα κάλυψαν όλες τις δαπάνες εκτός από τους τόκους (Ευρωπαϊκή Επιτροπή).

Η πιθανότερη ανάγνωση είναι ότι οι δανειστές συνυπολογίζουν τις μελλοντικές ανάγκες δανεισμού κάθε κυβέρνησης και το ήδη συσσωρευμένο χρέος· πρόκειται, ωστόσο, για συμπέρασμα από τις προβλέψεις, όχι για καταγεγραμμένο κίνητρο των επενδυτών. Το πρωτογενές πλεόνασμα δεν αρκεί για να λυθεί το πρόβλημα της Ιταλίας, αφού η πορεία του λόγου χρέους προς ΑΕΠ θα εξαρτηθεί και από το κόστος των τόκων και την ανάπτυξη. Οι πιέσεις στη Γαλλία είχαν αρχίσει πριν από την Τετάρτη: την περασμένη εβδομάδα οι αποδόσεις είχαν φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο εδώ και δεκαετίες (To Brief).

Πότε η υψηλότερη απόδοση γίνεται κόστος για το Δημόσιο

Η πτώση της τιμής των ομολόγων δεν αλλάζει το ποσό που οφείλει η Γαλλία για όσα έχει ήδη εκδώσει, καθώς οι πληρωμές τους είναι προκαθορισμένες. Το κόστος προκύπτει μόνο όταν το Δημόσιο εκδίδει νέα ομόλογα.

Την 1η Οκτωβρίου, η Γαλλία διέθεσε ομόλογα ύψους 6 δισ. 271 εκατ. ευρώ, με λήξη το 2036, και μέση απόδοση 4,93 τοις εκατό (Agence France Trésor). Η απόδοση αυτή έχει πλέον καθοριστεί για εκείνους τους αγοραστές. Στην επόμενη έκδοση, οι νέοι αγοραστές θα απαιτήσουν την απόδοση που θα δίνει τότε η αγορά.

Οι ανάγκες που έρχονται είναι μεγάλες. Ο γαλλικός οργανισμός διαχείρισης του δημόσιου χρέους εκτιμά ότι το 2027 θα εκδώσει μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα ομόλογα ύψους 340 δισ. ευρώ. Το ποσό καλύπτει και την αντικατάσταση χρέους που λήγει (αναχρηματοδότηση), ενώ βασίζεται σε προϋπολογισμό που δεν έχει ακόμη εγκρίνει το κοινοβούλιο (Agence France Trésor). Κάθε έκδοση τιμολογείται με βάση την απόδοση εκείνης της ημέρας, γι’ αυτό μια κίνηση μέσα σε μία ημέρα λέει λίγα για τον συνολικό λογαριασμό· σημασία έχει το επίπεδο των αποδόσεων σε όλη τη διάρκεια των εκδόσεων μέσα στο έτος.

Προς το παρόν, ζημιώνονται οι επενδυτές που κατέχουν ήδη γαλλικά ομόλογα, καθώς έπεσε η αγοραία αξία τους. Οι νέοι αγοραστές ωφελούνται, αφού εξασφαλίζουν υψηλότερο εισόδημα για χρόνια. Οι φορολογούμενοι θα επιβαρυνθούν αργότερα και μόνο αν οι αποδόσεις παραμείνουν υψηλές όσο γίνονται οι δημοπρασίες, καθώς τότε οι πρόσθετοι τόκοι θα περιορίσουν άλλες δαπάνες ή θα απαιτήσουν περισσότερα έσοδα. Δεν έχει αποδειχθεί ότι οι συναλλαγές της Τετάρτης επηρεάζουν άμεσα τα γαλλικά στεγαστικά δάνεια ή τις τιμές.

Η Γαλλία δανείζεται πλέον ακριβότερα από την Ιταλία, παρότι χρωστά λιγότερα, και οι προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα ελλείμματα αποτελούν την πιο σαφή εξήγηση που προκύπτει από τα διαθέσιμα στοιχεία. Το κόστος για τους Γάλλους φορολογουμένους θα εξαρτηθεί από το πόσο θα διατηρηθεί η διαφορά αποδόσεων, καθώς το Παρίσι προχωρά στις προγραμματισμένες εκδόσεις του 2027 (Agence France Trésor).