Η Γαλλία αναχρηματοδοτεί €340 δισ. με υψηλότερο κόστος

Η Γαλλία σχεδιάζει να εκδώσει το 2027 ομόλογα με μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη διάρκεια συνολικού ύψους 340 δισ. ευρώ, ποσό που γαλλικά μέσα ενημέρωσης χαρακτήρισαν ρεκόρ (RFI). Μεγάλο μέρος των εσόδων θα κατευθυνθεί στην αποπληρωμή παλαιότερων ομολόγων, χωρίς να αυξήσει αντίστοιχα το συνολικό χρέος του κράτους. Αυτό που αλλάζει είναι το κόστος: η Γαλλία πληρώνει πλέον υψηλότερη απόδοση για κάθε νέο ομόλογο, και η επιβάρυνση θα περνά σταδιακά στον λογαριασμό του χρέους τα επόμενα χρόνια.

Γιατί οι εκδόσεις-ρεκόρ δεν σημαίνουν αντίστοιχη αύξηση του χρέους

Ο γαλλικός οργανισμός που διαχειρίζεται τον κρατικό δανεισμό υπολογίζει το πρόγραμμά του αφού αφαιρέσει τις πρόωρες επαναγορές ομολόγων. Δεν αφαιρεί, όμως, τα ομόλογα που απλώς λήγουν μέσα στη χρονιά. Σύμφωνα με το Reuters, ο στόχος αυξάνεται από τα 310 δισ. ευρώ φέτος, κυρίως επειδή τώρα λήγουν ομόλογα που είχαν εκδοθεί την περίοδο της πανδημίας (Reuters via Boursorama).

Όταν το κράτος εκδίδει νέο ομόλογο για να εξοφλήσει ένα παλαιότερο που λήγει, αναχρηματοδοτεί ή μετακυλίει το χρέος του. Οι εκδόσεις είναι μεγάλες, αλλά το συνολικό οφειλόμενο ποσό αλλάζει ελάχιστα. Έτσι μπορεί να αυξάνονται οι εκδόσεις, ενώ η κυβέρνηση δεσμεύεται να περιορίσει τα ελλείμματα.

Τα στοιχεία για το έλλειμμα δείχνουν μόνο ένα μέρος της εικόνας. Αφορούν το σύνολο των δημόσιων οικονομικών της Γαλλίας, μαζί με την κοινωνική ασφάλιση και την τοπική αυτοδιοίκηση, ενώ ο οργανισμός διαχείρισης χρέους εκδίδει ομόλογα μόνο για την κεντρική κυβέρνηση. Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Σεμπαστιάν Λεκονύ προβλέπει ότι το συνολικό έλλειμμα, δηλαδή η διαφορά ανάμεσα στις δαπάνες και τα έσοδα, θα μειωθεί από το 5,4 τοις εκατό του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) το 2026 στο 5,0 τοις εκατό το 2027 (Les Echos Investir). Οι προβλέψεις δείχνουν την κατεύθυνση, αλλά δεν αποκαλύπτουν πόσο από το πρόγραμμα εκδόσεων προσθέτει νέο χρέος· τα δημοσιευμένα στοιχεία που εξετάσαμε δεν ξεκαθαρίζουν αυτόν τον επιμερισμό.

Το χρέος, πάντως, θα αυξηθεί: από περίπου 119,3 τοις εκατό του ΑΕΠ προβλέπεται να φθάσει σε νέο ρεκόρ, το 121,7 τοις εκατό (Le Monde), όπως έχουμε αναφέρει (To Brief). Στις αρχές του 2026, το γαλλικό Ελεγκτικό Συνέδριο εκτίμησε ότι το έλλειμμα θα έπρεπε να υποχωρήσει περίπου στο 2,8 τοις εκατό του ΑΕΠ, απλώς και μόνο για να σταθεροποιηθεί ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ (Cour des comptes).

Οι επενδυτές αγοράζουν, αλλά με υψηλότερο κόστος

Οι επενδυτές αγόρασαν γαλλικά ομόλογα αυτόν τον μήνα, όμως η Γαλλία χρειάστηκε να πληρώσει περισσότερο για να τα διαθέσει. Στη δημοπρασία της 3ης Σεπτεμβρίου, οι προσφορές για ομόλογο που λήγει το 2036 κάλυψαν 2,28 φορές το ποσό που προσφέρθηκε, αλλά η απόδοση που δέχθηκε το Δημόσιο ανέβηκε στο 4,23 τοις εκατό από 3,90 τοις εκατό στη δημοπρασία του Αυγούστου (Boursorama).

Μεγάλο μέρος της αύξησης φαίνεται να είναι κοινό σε όλη την ευρωζώνη. Στις 10 Σεπτεμβρίου, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αύξησε στο 2,50 τοις εκατό το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων, το οποίο επηρεάζει και το κόστος των υπόλοιπων μορφών δανεισμού (ΕΚΤ). Όταν αυξάνονται τα επιτόκια της κεντρικής τράπεζας, ακριβαίνει ο δανεισμός για όλες τις κυβερνήσεις.

Τα στοιχεία της ίδιας της ΕΚΤ ενισχύουν αυτή την εικόνα. Στο δελτίο της 24ης Σεπτεμβρίου, η Τράπεζα ανέφερε ότι η απόδοση των δεκαετών κρατικών ομολόγων στην ευρωζώνη αυξήθηκε κατά 45 μονάδες βάσης — δηλαδή κατά 0,45 ποσοστιαία μονάδα — την περίοδο που εξέτασε, ενώ τα σπρεντ, η διαφορά ανάμεσα στην απόδοση κάθε χώρας και εκείνη της Γερμανίας, παρέμειναν σε γενικές γραμμές σταθερά (ΕΚΤ). Το πρόσθετο κόστος δανεισμού της Γαλλίας έναντι της Γερμανίας δεν διευρύνθηκε τότε. Παραμένει, ωστόσο, πάνω από τη γενικότερη άνοδο των αποδόσεων και επιβαρύνει κάθε νέο ομόλογο που εκδίδει η Γαλλία.

Ποιος πληρώνει και πόσο αργά περνά η επιβάρυνση στον προϋπολογισμό

Τα υψηλότερα επιτόκια επιβαρύνουν σταδιακά τον προϋπολογισμό. Σε παλαιότερες εκθέσεις, η γαλλική Γερουσία υπολόγισε ότι η μέση διάρκεια των γαλλικών ομολόγων ξεπερνά τα οκτώ χρόνια. Σε σενάριο όπου τα επιτόκια παραμένουν υψηλότερα, εκτίμησε ότι οι δαπάνες για τόκους θα αυξάνονταν κατά περίπου 3,2 δισ. ευρώ τον πρώτο χρόνο και 23,5 δισ. ευρώ σε πέντε χρόνια (Γαλλική Γερουσία, Γαλλική Γερουσία). Κάθε ομόλογο που λήγει και αναχρηματοδοτείται με τις σημερινές αποδόσεις προσθέτει ένα μικρό ποσό στον λογαριασμό, το οποίο συσσωρεύεται με τον χρόνο.

Οι φορολογούμενοι θα σηκώσουν αυτό το βάρος τα επόμενα χρόνια. Οι αγοραστές νέων γαλλικών ομολόγων εξασφαλίζουν υψηλότερες αποδόσεις. Οι κάτοχοι παλαιότερων ομολόγων με χαμηλότερη απόδοση ζημιώνονται, καθώς η αξία των τίτλων τους στην αγορά υποχωρεί όταν κυκλοφορούν νέοι με καλύτερες αποδόσεις.

Ο τίτλος περί ρεκόρ δίνει υπερβολική εικόνα του ρυθμού αύξησης του γαλλικού χρέους, επειδή μεγάλο μέρος των νέων εκδόσεων αναχρηματοδοτεί δανεισμό της περιόδου της πανδημίας. Η δημοπρασία δείχνει δύο πράγματα: η Γαλλία εξακολουθεί να δανείζεται χωρίς δυσκολία, αλλά πληρώνει πλέον ακριβότερα, και ο λογαριασμός των τόκων θα αυξάνεται καθώς αντικαθιστά παλαιότερο χρέος. Μία δημοπρασία δεν καθορίζει την πορεία από εδώ και πέρα: οι αποδόσεις θα εξαρτηθούν από την πολιτική της ΕΚΤ, τις ευρύτερες εξελίξεις στην ευρωζώνη και το αν οι περικοπές που προτείνει ο Λεκονύ θα εγκριθούν από το κοινοβούλιο (Public Sénat).