Γαλλία: ο στόχος 5% απαιτεί νέα ισοδύναμα μέτρα

Ο στόχος της Γαλλίας για έλλειμμα 5% προϋποθέτει ισοδύναμα μέτρα

Η γαλλική κυβέρνηση θέλει να μειώσει το έλλειμμα — τη διαφορά ανάμεσα στις δαπάνες του κράτους και στα έσοδά του — από το 5,4 τοις εκατό του ΑΕΠ φέτος στο 5 τοις εκατό το 2027 (παρουσίαση του σχεδίου προϋπολογισμού). Κάθε φόρος που αποσύρουν οι βουλευτές και κάθε περικοπή που ακυρώνουν πρέπει να αντισταθμίζεται με άλλον φόρο ή νέα περικοπή, αλλιώς ο στόχος απομακρύνεται. Από την Τρίτη, η Ολομέλεια της Εθνοσυνέλευσης καλείται να αποφασίσει ποιες επιλογές θα κάνει.

Η πρόταση των Σοσιαλιστών να απορριφθεί το νομοσχέδιο καταψηφίστηκε εκείνη την ημέρα με 149 ψήφους υπέρ και 236 κατά (πρακτικά ψηφοφορίας της Εθνοσυνέλευσης). Έτσι το νομοσχέδιο παρέμεινε στη διαδικασία, χωρίς να έχει κριθεί το περιεχόμενό του. Μία εβδομάδα νωρίτερα, η Επιτροπή Οικονομικών είχε απορρίψει το σκέλος των εσόδων με 31 ψήφους έναντι τριών (ρεπορτάζ του LCP), όπως είχε αναφέρει το To Brief το Σαββατοκύριακο (To Brief). Επειδή εκείνη η ψηφοφορία είχε συμβουλευτικό χαρακτήρα, οι βουλευτές τροποποιούν τώρα το αρχικό κυβερνητικό σχέδιο (χρονοδιάγραμμα της Εθνοσυνέλευσης).

Ποιοι πληρώνουν με βάση το κυβερνητικό σχέδιο

Το Ανώτατο Συμβούλιο Δημόσιων Οικονομικών, ο ανεξάρτητος φορέας που ελέγχει τις κυβερνητικές προβλέψεις, υπολογίζει ότι τα νέα μέτρα ανέρχονται σε 43 δισ. ευρώ: περίπου 18 δισ. από πρόσθετα έσοδα και 25 δισ. από συγκράτηση δαπανών (γνωμοδότηση του Ανώτατου Συμβουλίου). Οι δημόσιοι υπάλληλοι αντιμετωπίζουν πάγωμα μισθών, οι συντάξεις πάνω από το κατώτατο όριο θα αυξηθούν με βραδύτερο ρυθμό, ενώ οι μεγάλες επιχειρήσεις θα συνεχίσουν να πληρώνουν πρόσθετο φόρο επί των κερδών, με χαμηλότερο όμως συντελεστή (παρουσίαση του σχεδίου προϋπολογισμού). Τα φορολογικά κλιμάκια του φόρου εισοδήματος αυξάνονται επίσης ανάλογα με τον πληθωρισμό. Έτσι, τα νοικοκυριά είναι λιγότερο πιθανό να περάσουν σε υψηλότερο κλιμάκιο μόνο και μόνο επειδή οι αποδοχές τους ακολούθησαν την άνοδο των τιμών.

Το σχέδιο βασίζεται σε πρόβλεψη που το Ανώτατο Συμβούλιο χαρακτηρίζει αισιόδοξη: ανάπτυξη 1 τοις εκατό την επόμενη χρονιά (γνωμοδότηση του Ανώτατου Συμβουλίου). Αν η οικονομία αναπτυχθεί πιο αργά, τα φορολογικά έσοδα θα είναι χαμηλότερα και το έλλειμμα θα διευρυνθεί, ακόμη κι αν η Βουλή δεν αλλάξει τίποτα.

Κάθε παραχώρηση χρειάζεται ισοδύναμο μέτρο

Η Βουλή έχει ήδη αρχίσει να τροποποιεί το σχέδιο. Μια προκαταρκτική κοστολόγηση έδειξε ότι οι τροπολογίες της επιτροπής επιδείνωναν το δημοσιονομικό ισοζύγιο κατά περίπου 10 δισ. ευρώ, αρκετά ώστε το έλλειμμα να παραμείνει κοντά στο 5,4 τοις εκατό (ρεπορτάζ του LCP). Ο Ρολάν Λεσκίρ, που διαπραγματεύεται εκ μέρους της κυβέρνησης, δηλώνει διατεθειμένος να συζητήσει με την αντιπολίτευση, αρκεί το έλλειμμα να μην ξεπεράσει το όριο του 5 τοις εκατό (ρεπορτάζ του AFP).

Για να περάσει το σχέδιο, χρειάζεται ψήφους από κόμματα που προτείνουν αντίθετους τρόπους κάλυψης του δημοσιονομικού κενού. Οι Σοσιαλιστές ζητούν υψηλότερους φόρους στις μεγάλες περιουσίες και στις κληρονομιές, αυστηρότερη αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και προστασία μισθών και συντάξεων (προτεραιότητες του Σοσιαλιστικού Κόμματος). Οι Ρεπουμπλικανοί του Λοράν Βοκιέ ζητούν επιπλέον εξοικονόμηση 20 δισ. ευρώ, αλλά αντιτίθενται σε μέτρα που επιβαρύνουν τους συνταξιούχους (La Tribune). Και οι δύο πλευρές θέλουν να προστατεύσουν τους συνταξιούχους, πράγμα που αφαιρεί ένα από τα μέτρα εξοικονόμησης της κυβέρνησης. Οι προτάσεις που παρατίθενται εδώ δεν προσδιορίζουν αρκετά ισοδύναμα μέτρα.

Τι θα κόστιζε μια μεγάλη καθυστέρηση

Η Γαλλία δανείζεται ήδη με υψηλότερο κόστος. Στις 13 Οκτωβρίου, η απόδοση των δεκαετών ομολόγων της ήταν 4,810 τοις εκατό, έναντι 3,435 τοις εκατό για τη Γερμανία και 4,505 τοις εκατό για την Ιταλία, σύμφωνα με το δελτίο του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους της Ελλάδας (δελτίο του ΟΔΔΗΧ). Οι τιμές μιας ημέρας δεν αποδεικνύουν ότι η διαμάχη για τον προϋπολογισμό προκάλεσε αυτή τη διαφορά. Δείχνουν, όμως, το κόστος του νέου δανεισμού, το οποίο περνά σταδιακά στον προϋπολογισμό καθώς λήγουν παλαιά ομόλογα και αντικαθίστανται με νέα, που έχουν υψηλότερο επιτόκιο (στοιχεία λήξεων ομολόγων της AFT).

Ο Λεσκίρ υποστηρίζει ότι το χρέος δεν μπαίνει σε αυτοτροφοδοτούμενη ανοδική πορεία, καθώς το μέσο επιτόκιο του συνόλου του υφιστάμενου χρέους θα είναι 2,5 τοις εκατό το 2027, χαμηλότερο από την ονομαστική ανάπτυξη — την ανάπτυξη μαζί με τον πληθωρισμό — που προβλέπεται στο 2,7 τοις εκατό (MoneyVox). Ο μέσος όρος διατηρείται χαμηλά χάρη στα παλαιότερα, φθηνότερα ομόλογα. Το Ανώτατο Συμβούλιο προειδοποιεί ότι το νέο χρέος κοστίζει ήδη περισσότερο από τον ρυθμό ανάπτυξης και προβλέπει ότι το χρέος θα φτάσει στο 121,7 τοις εκατό του ΑΕΠ (γνωμοδότηση του Ανώτατου Συμβουλίου).

Αν δεν έχει ψηφιστεί προϋπολογισμός έως τον Ιανουάριο, η Γαλλία θα επιστρέψει σε έναν ειδικό νόμο. Αυτός επιτρέπει στο κράτος να εισπράττει τους υφιστάμενους φόρους και να συνεχίσει να δανείζεται, αλλά περιορίζει τις δαπάνες στις απολύτως αναγκαίες υπηρεσίες, στο επίπεδο της προηγούμενης χρονιάς (έκθεση της Γενικής Επιθεώρησης Οικονομικών). Ο Ζερόμ Φουρνέλ, επικεφαλής της μελέτης της Επιθεώρησης, δήλωσε ότι το εργαλείο αυτό αρκεί για περίπου δύο μήνες (Le Figaro). Αν εφαρμοζόταν για εννέα έως δώδεκα μήνες γύρω από τις προεδρικές εκλογές, το έλλειμμα θα ήταν τουλάχιστον 0,5 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ υψηλότερο από το 2026, εκτιμά η Επιθεώρηση (έκθεση της Γενικής Επιθεώρησης Οικονομικών).

Οι αλλαγές της επιτροπής, σύμφωνα με την προκαταρκτική κοστολόγηση, θα εξαφάνιζαν την προβλεπόμενη μείωση του ελλείμματος αν εγκρίνονταν χωρίς ισοδύναμα μέτρα. Η Ολομέλεια δεν τις έχει υιοθετήσει και η πρόβλεψη για την ανάπτυξη μπορεί ακόμη να αλλάξει τα μεγέθη προς οποιαδήποτε κατεύθυνση. Οι επιφυλάξεις αυτές δεν αλλάζουν τον λογαριασμό που καλούνται να κάνουν ο Λεσκίρ, οι Σοσιαλιστές και οι Ρεπουμπλικανοί: για κάθε μέτρο που αποσύρουν, πρέπει να κατονομάσουν τον φόρο ή την περικοπή δαπάνης που θα το αντικαταστήσει.