Γαλλία: Ο προϋπολογισμός των 54 δισ. ευρώ χωρίς κοστολόγηση

Ο πρωθυπουργός της Γαλλίας Σεμπαστιέν Λεκoρνί ανακοίνωσε «δημοσιονομική προσπάθεια» ύψους 54 δισ. ευρώ για το 2027, σχεδόν διπλάσια από τα 30 δισ. ευρώ που συζητούσε η κυβέρνησή του λίγες ημέρες νωρίτερα (La Dépêche, To Brief). Το ποσό δίνει την εικόνα δραστικής αλλαγής πολιτικής. Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης αντανακλά την αναθεωρημένη εκτίμηση για το ύψος του ελλείμματος στην περίπτωση που η κυβέρνηση δεν λάμβανε κανένα νέο μέτρο.

Αναθεωρημένη πρόβλεψη, όχι διπλάσια δημοσιονομική πίεση

Το προηγούμενο σχέδιο των 30 δισ. ευρώ βασιζόταν στην παραδοχή ότι το έλλειμμα του 2027, χωρίς νέα μέτρα, θα διαμορφωνόταν περίπου στο 5,7 τοις εκατό του ΑΕΠ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε τοποθετήσει την πρόβλεψή της σε αυτό το εύρος (European Commission). Η κυβέρνηση υποστηρίζει τώρα ότι το έλλειμμα θα ξεπερνούσε το 6,5 τοις εκατό (L'Union, La Dépêche). Η αναθεώρηση κατά 0,8 ποσοστιαία μονάδα, υπολογισμένη πάνω στο ΑΕΠ της Γαλλίας, ύψους περίπου 3 τρισ. ευρώ (Eurostat), αρκεί για να εξηγήσει σχεδόν ολόκληρη την αύξηση του ποσού που ανακοινώθηκε. Η κυβέρνηση δεν έχει δημοσιεύσει επίσημη αντιστοίχιση των δύο υπολογισμών, όμως η αριθμητική είναι συμβατή: ο ίδιος στόχος, με χειρότερη αφετηρία.

Ο στόχος για το έλλειμμα είναι 5 τοις εκατό του ΑΕΠ. Η κυβέρνηση λέει ότι τα μέτρα της θα το περιορίσουν στο 4,8 τοις εκατό, όμως οι 6,4 δισ. ευρώ πρόσθετων αμυντικών δαπανών ανεβάζουν και πάλι το τελικό αποτέλεσμα στο 5 τοις εκατό (Le Monde). Επομένως, η καθαρή δημοσιονομική προσαρμογή πλησιάζει περισσότερο τα 48 δισ. ευρώ, αν και η εκτίμηση εξαρτάται από το αν οι αμυντικές δαπάνες και οι εξοικονομήσεις υπολογίζονται με την ίδια λογιστική βάση.

Οι προβλέψεις της κυβέρνησης προϋποθέτουν πραγματική ανάπτυξη 1 τοις εκατό και πληθωρισμό 1,8 τοις εκατό για το 2027 (French Economy Ministry). Οι δύο αυτές παραδοχές είναι καθοριστικές για τον υπολογισμό του σχεδίου. Ασθενέστερη ανάπτυξη θα συρρίκνωνε τα φορολογικά έσοδα και θα αύξανε τις δαπάνες για παροχές, διευρύνοντας το κενό που καλείται να κλείσει το πακέτο.

Πάγωμα των συντάξεων, μείωση της φορολογίας των επιχειρήσεων

Μεταξύ των μέτρων που έχουν γίνει γνωστά, το πιο ορατό κόστος το επωμίζονται οι συνταξιούχοι και οι δημόσιοι υπάλληλοι. Οι συντάξεις θα αυξάνονταν με ρυθμό χαμηλότερο από εκείνον των τιμών, αποφέροντας στο Δημόσιο εξοικονόμηση μικρότερη των 6 δισ. ευρώ. Οι μισθοί στον δημόσιο τομέα θα παρέμεναν στο σημερινό επίπεδο του μισθολογικού δείκτη, με εξοικονόμηση περίπου 2 δισ. ευρώ (La Dépêche). Αν ο πληθωρισμός φθάσει το προβλεπόμενο 1,8 τοις εκατό, το πάγωμα του δείκτη θα μειώσει την αγοραστική δύναμη των μισθών που συνδέονται με αυτόν.

Οι μεγάλες επιχειρήσεις, αντίθετα, θα δουν τη φορολογική τους επιβάρυνση να μειώνεται. Ο προσωρινός πρόσθετος φόρος επί των εταιρειών αποφέρει σήμερα περίπου 8 δισ. ευρώ. Η κυβέρνηση θα τον διατηρήσει με μειωμένο συντελεστή, με έσοδα περίπου 5 δισ. ευρώ (Le Monde). Στους κυβερνητικούς υπολογισμούς, η διατήρηση των 5 δισ. ευρώ λογίζεται ως εξοικονόμηση σε σύγκριση με το ενδεχόμενο λήξης του φόρου. Σε ταμειακούς όρους, οι επιχειρήσεις θα πληρώσουν λιγότερα.

Αυτά είναι τα μέτρα που έχουν μέχρι στιγμής προσδιοριστεί. Το μεγαλύτερο μέρος των 54 δισ. ευρώ δεν έχει ακόμη επιμεριστεί σε συγκεκριμένα κονδύλια, ενώ τα ανακοινωμένα μέτρα επικαλύπτονται με ευρύτερα ανώτατα όρια δαπανών. Το ανεξάρτητο δημοσιονομικό όργανο της Γαλλίας, το οποίο εξετάζει αν οι κυβερνητικές προβλέψεις είναι συνεκτικές μεταξύ τους, αναμενόταν να λάβει αυτή την εβδομάδα τις παραδοχές του προϋπολογισμού. Η αξιολόγησή του δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί (HCFP, La Tribune).

Χωρίς πλειοψηφία, χωρίς εναλλακτική

Ο Λεκoρνί έχει δεσμευθεί να μην κάνει χρήση του άρθρου 49.3 του γαλλικού Συντάγματος, το οποίο επιτρέπει στην κυβέρνηση να επιβάλει την ψήφιση ενός προϋπολογισμού, εκτός αν η πλειοψηφία ψηφίσει την ανατροπή της. Η δέσμευση αυτή είναι πολιτική, όχι νομική. Αφήνει τον προϋπολογισμό εκτεθειμένο σε μια Εθνοσυνέλευση στην οποία κανένα κόμμα δεν διαθέτει πλειοψηφία. Η Αριστερά αντιτίθεται στα παγώματα των συντάξεων και των μισθών. Ο Εθνικός Συναγερμός μπορεί να αποσύρει την ανοχή του ανά πάσα στιγμή. Τα δύο αυτά μπλοκ δεν χρειάζεται να συμφωνήσουν σε εναλλακτική πρόταση· αρκεί να καταψηφίσουν το ίδιο κείμενο.

Το σπρεντ του κόστους δανεισμού της Γαλλίας έναντι της Γερμανίας έφθασε περίπου τις 96 μονάδες βάσης (0,96 ποσοστιαία μονάδα) στα μέσα Σεπτεμβρίου, κοντά στο υψηλότερο επίπεδό του από το 2012 (Banque de France). Το αντίστοιχο ιταλικό σπρεντ βρισκόταν περίπου στις 88–89 μονάδες βάσης την ίδια περίοδο (QuiFinanza). Για ένα σύντομο διάστημα, η Γαλλία δανειζόταν ακριβότερα από την Ιταλία, μολονότι ο λόγος του ιταλικού χρέους προς το ΑΕΠ είναι υψηλότερος (Eurostat). Η Γαλλία διατηρεί κανονική πρόσβαση στις αγορές και η μέση διάρκεια του χρέους της ξεπερνά τα οκτώ έτη, γι’ αυτό τα υψηλότερα επιτόκια χρειάζονται χρόνο για να μετακυλισθούν στο κόστος εξυπηρέτησης (Agence France Trésor). Η διεύρυνση του σπρεντ, όμως, συνάδει με την ανησυχία των επενδυτών για τη δημοσιονομική προοπτική της Γαλλίας και τον κοινοβουλευτικό κίνδυνο που περιβάλλει τον προϋπολογισμό.

Η Γαλλία ανακοίνωσε στόχο ύψους 54 δισ. ευρώ. Δεν έχει παρουσιάσει ακόμη ένα επαληθευμένο πακέτο μέτρων αντίστοιχου ύψους. Τα νομοσχέδια που θα κατατεθούν και η ετυμηγορία του ανεξάρτητου δημοσιονομικού οργάνου θα κρίνουν αν ο αριθμός που ανακοινώθηκε ανταποκρίνεται σε πραγματικό πακέτο μέτρων.