Το γαλλικό άρμα χωρίς γερμανική δέσμευση

Η Γαλλία πρέπει να σχεδιάσει το επόμενο άρμα μάχης της χωρίς δημόσια συμφωνία με τη Γερμανία για κοινή παραγωγή, ενώ το Βερολίνο δεν έχει ακόμη διευκρινίσει τι απομένει από το κοινό πρόγραμμα. Στις 8 Οκτωβρίου, ο στρατηγός Φαμπιέν Μαντόν, αρχηγός του γαλλικού Γενικού Επιτελείου Άμυνας, είπε στην επιτροπή Άμυνας της Εθνοσυνέλευσης ότι τα αποτελέσματα του προγράμματος «δεν είναι καλά» και ότι οι Γερμανοί «έχουν αποφασίσει να εγκαταλείψουν το πρόγραμμα» (ακρόαση στην Εθνοσυνέλευση, BFMTV). Η δήλωσή του υπερβαίνει όσα έχουν καταγράψει εγγράφως οι δύο κυβερνήσεις.

Ο Μαντόν μετρίασε και ο ίδιος την κρίση του. Δεν θα χαρακτήριζε την προσπάθεια πλήρη αποτυχία, καθώς οι δύο στρατοί πέρασαν χρόνια συμφωνώντας στις βασικές αρχές για ένα μελλοντικό άρμα. Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι η έκβαση είναι κακή είδηση για την αμυντική βιομηχανία (BFMTV).

Τι συμφώνησαν πράγματι οι δύο κυβερνήσεις

Το πρόγραμμα λέγεται MGCS, από τα αρχικά του Main Ground Combat System. Σχεδιάστηκε ως κάτι ευρύτερο από ένα άρμα: μια δικτυωμένη οικογένεια επανδρωμένων και μη επανδρωμένων οχημάτων, αισθητήρων και όπλων, που θα αντικαθιστούσε τα γαλλικά Leclerc και τα γερμανικά Leopard 2.

Αυτό το εύρος έχει σημασία σήμερα. Η Γερμανία θα μπορούσε να σταματήσει την ανάπτυξη ενός κοινού οχήματος και να συνεχίσει την έρευνα για τα συστήματα που το πλαισιώνουν. Στις 15 Ιουνίου, εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης είπε ότι η ανάπτυξη τεχνολογιών που δεν συνδέονται με ένα συγκεκριμένο όχημα δεν ισοδυναμεί με αποχώρηση από το MGCS συνολικά (γερμανική κυβέρνηση).

Στο κοινό Συμβούλιο Άμυνας και Ασφάλειας της 17ης Ιουλίου, οι δύο κυβερνήσεις δεσμεύτηκαν μόνο να συνεχίσουν την έρευνα για τη «συνεργατική μάχη», έως τη φάση της απόδειξης εφικτότητας. Δεν ανανέωσαν τη δέσμευση για κοινό πλαίσιο άρματος (Προεδρία της Γαλλίας). Γερμανικά αμυντικά μέσα εξέλαβαν αυτή τη σιωπή ως το τέλος του κοινού άρματος (Behörden Spiegel).

Η ερμηνεία αυτή είναι εύλογη, αλλά παραμένει ερμηνεία. Το κείμενο του Ιουλίου αφαίρεσε τη δέσμευση για κοινό άρμα, χωρίς να την ακυρώσει ρητά. Η δήλωση του Μαντόν υποδηλώνει κάτι ευρύτερο: ότι η Γερμανία αποχώρησε και από την υπόλοιπη ερευνητική προσπάθεια. Δεν έχει δημοσιευθεί γερμανική απάντηση στον στρατηγό, ούτε έχει εμφανιστεί ειδοποίηση τερματισμού, τροποποιημένη συμφωνία ή ακυρωμένη σύμβαση. Μέχρι να τοποθετηθεί διαφορετικά το Βερολίνο, η ευρύτερη εκδοχή της αποχώρησης στηρίζεται στην αφήγηση του Γάλλου στρατηγού.

Γιατί ράγισε η συνεργασία

Ο στρατηγός Πιερ Σιλ, αρχηγός του γαλλικού Στρατού Ξηράς, είπε τον Μάιο στους γερουσιαστές ότι οι δύο χώρες διαφωνούσαν τόσο για τον αριθμό των οχημάτων που χρειάζονταν όσο και για το πότε θα τα χρειάζονταν (Γαλλική Γερουσία). Διαφωνούσαν επίσης για το ποιος κατασκευαστής θα αναλάμβανε την παραγωγή.

Η βιομηχανική αντιπαράθεση είχε συγκεκριμένη μορφή. Η γερμανική εταιρεία όπλων Rheinmetall μπήκε σε μια ήδη εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα στις εθνικές αμυντικές βιομηχανίες, φέρνοντας στο πρόγραμμα πυροβόλο 130 χιλιοστών που ανταγωνιζόταν το γαλλικό ASCALON των 140 χιλιοστών (Ifri). Δύο ανταγωνιστικά κύρια πυροβόλα εξέφραζαν δύο διαφορετικές αντιλήψεις για το ίδιο άρμα.

Το Βερολίνο είχε επίσης λιγότερους λόγους να συμβιβαστεί. Το αναβαθμισμένο Leopard 2A8 παρουσιάστηκε τον Απρίλιο του 2026 (γερμανικό υπουργείο Άμυνας), δίνοντας στον γερμανικό στρατό μια εναλλακτική που το Παρίσι δεν διαθέτει.

Το χρονοδιάγραμμα της Γαλλίας

Ο Μαντόν έδωσε στην επιτροπή συγκεκριμένες ημερομηνίες. Η σταδιακή απόσυρση των γαλλικών αρμάτων Leclerc αρχίζει το 2038, ενώ οι μελέτες για τον αντικαταστάτη τους πρέπει να ξεκινήσουν το 2027 (ακρόαση στην Εθνοσυνέλευση). Ο Σιλ έχει πει ότι ο στρατός χρειάζεται περίπου 200 άρματα ή ισοδύναμα βαρέα οχήματα. Έχει επίσης δηλώσει ότι, αν καθυστερήσουν τα πολυεθνικά σχέδια, η Γαλλία θα αναπτύξει εθνική λύση την περίοδο 2035–2040 (Γαλλική Γερουσία).

Τα δημόσια έγγραφα καταγράφουν πλέον δέσμευση για έρευνα, αλλά όχι για κοινό άρμα. Καμία συμφωνία που έχουν υπογράψει οι δύο κυβερνήσεις δεν τις δεσμεύει να κατασκευάσουν από κοινού ένα όχημα πριν αρχίσει η απόσυρση των Leclerc. Το Βερολίνο οφείλει να διευκρινίσει δημόσια ποια μέρη του MGCS εξακολουθεί να χρηματοδοτεί. Το Παρίσι, όμως, δεν μπορεί να περιμένει αυτή την απάντηση: οι μελέτες για τον αντικαταστάτη πρέπει να αρχίσουν το 2027 (ακρόαση στην Εθνοσυνέλευση), ενώ η Γερμανία διαθέτει ήδη αναβαθμισμένο άρμα σε υπηρεσία.