Η Γαλλία ψηφίζει επανεξοπλισμό 436 δισ. ευρώ

Η γαλλική Εθνοσυνέλευση ενέκρινε την 1η Ιουλίου, με 375 ψήφους υπέρ και 113 κατά, την αναθεωρημένη στρατιωτική προγραμματική νομοθεσία, η οποία χαράσσει πορεία αύξησης των αμυντικών δαπανών από 47,2 δισ. ευρώ το 2024 σε 75,7 δισ. ευρώ το 2030 (Sénat, Le Monde). Το συνολικό ποσό της επταετίας φθάνει περίπου τα 436 δισ. ευρώ, από 413 δισ. ευρώ που προέβλεπε το προηγούμενο σχέδιο (Arab News/AFP). Για τη μόνη στρατιωτική δύναμη της ΕΕ με πυρηνικά όπλα, πρόκειται για δέσμευση με βάρος, πάνω στην οποία θα κριθούν και οι επόμενες κυβερνήσεις.

Μια προγραμματική νομοθεσία, όμως, ορίζει κατεύθυνση· δεν εξασφαλίζει από μόνη της το αποτέλεσμα. Οι ετήσιοι προϋπολογισμοί πρέπει να αποδεσμεύσουν τα κονδύλια, το υπουργείο Άμυνας να υπογράψει συμβάσεις, η βιομηχανία να παραδώσει, και οι ένοπλες δυνάμεις να μετατρέψουν τον εξοπλισμό σε πραγματική επιχειρησιακή ετοιμότητα. Για την Ευρώπη, αυτή η αλυσίδα έχει μεγαλύτερη σημασία από την ίδια την ψηφοφορία.

Από τις δεσμεύσεις στις γραμμές παραγωγής

Η ευρωπαϊκή συζήτηση για την άμυνα έχει περάσει πλέον πέρα από το επίπεδο των δημοσιονομικών εξαγγελιών. Οι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ κινούνται προς έναν δείκτη αναφοράς που φθάνει το 3,5 τοις εκατό του ΑΕΠ για τη βασική άμυνα έως το 2035 (NATO). Η γαλλική πορεία υπολείπεται αισθητά αυτού του ορίου, ενώ το κενό αποκτά μεγαλύτερη σημασία όσο η Ρωσία επανεξοπλίζεται, η αμερικανική δέσμευση παραμένει πολιτικά υπό όρους και οι στόχοι ετοιμότητας του ΝΑΤΟ αυστηροποιούνται.

Το δυσκολότερο ζήτημα είναι η μετατροπή των κονδυλίων σε πυραύλους, drones και εκπαιδευμένες μονάδες. Η κρίση γύρω από το FCAS/SCAF, το γαλλογερμανοϊσπανικό πρόγραμμα μαχητικού έκτης γενιάς, δείχνει τι συμβαίνει όταν υπάρχουν χρήματα, αλλά όχι καθαρή διακυβέρνηση έργου. Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους δήλωσε ότι το πρόγραμμα «στήθηκε πολιτικά με λάθος τρόπο», επειδή οι εταίροι δεν έλυσαν ποτέ το ζήτημα του ποιος παίρνει τις βιομηχανικές θέσεις εργασίας και ποιος ελέγχει τον σχεδιασμό του αεροσκάφους (FAZ). Το Βερολίνο χτίζει ήδη εναλλακτική διαδρομή για νέο μαχητικό, μαζί με την Airbus και επτά συνεργαζόμενες εταιρείες (Deutschlandfunk).

Η γαλλοϊταλική σχέση δείχνει την αντίθετη λογική. Η 36η διμερής σύνοδος κατέληξε σε αμυντικό οδικό χάρτη για την περίοδο 2026-2031, με αντικείμενο την αντιαεροπορική άμυνα SAMP/T, τους πυραύλους Aster και κοινό αναχαιτιστή έναντι υπερηχητικών απειλών (French Diplomacy). Η συνεργασία λειτουργεί εκεί όπου οι εταιρείες είναι ήδη διασυνδεδεμένες και η βιομηχανική εμπιστοσύνη προηγείται της πολιτικής συμφωνίας, όχι το αντίστροφο.

Τι χρειάζεται η ανατολική πτέρυγα

Για την Πολωνία και τη Ρουμανία, το κριτήριο είναι απολύτως πρακτικό: παράγει η γαλλική δαπάνη εξοπλισμό που μπορούν να χρησιμοποιήσουν οι δικές τους δυνάμεις; Η Πολωνία έχει μέχρι σήμερα στραφεί κυρίως αλλού: σε αμερικανική αντιαεροπορική άμυνα, σουηδικά υποβρύχια και νοτιοκορεατικά άρματα μάχης (Polish Ministry of Defence, Money.pl). Η Βαρσοβία ανταμείβει προμηθευτές που παραδίδουν γρήγορα και χτίζουν παραγωγή επί πολωνικού εδάφους. Η Γαλλία δεν έχει ακόμη κατακτήσει αυτόν τον ρόλο.

Η Ρουμανία υποδέχεται το Παρίσι με μεγαλύτερη θέρμη. Η Γαλλία ηγείται της πολυεθνικής ομάδας μάχης του ΝΑΤΟ στο Τσίνκου, πράγμα που σημαίνει ότι γαλλικά στρατεύματα και δομές διοίκησης βρίσκονται μέσα στην πρώτη γραμμή της συμμαχικής άμυνας της Ρουμανίας (NATO). Στη ρουμανική δημόσια συζήτηση, αυτή η παρουσία ερμηνεύεται ως μείωση της εξάρτησης από τους πολιτικούς κύκλους των ΗΠΑ (Adevărul). Ακόμη και εκεί, όμως, τα κρίσιμα ερωτήματα αφορούν τα αποθέματα πυρομαχικών, τη συντήρηση και την ετοιμότητα, όχι τα μεγάλα ποσά στους τίτλους.

Ο λογαριασμός πίσω από τον λογαριασμό

Το γαλλικό Ελεγκτικό Συνέδριο, ο θεσμός που ελέγχει τις δημόσιες δαπάνες, κατέγραψε δημόσιο έλλειμμα 5,1 τοις εκατό του ΑΕΠ το 2025 και χρέος 115,7 τοις εκατό, προειδοποιώντας ότι η χώρα δεν διαθέτει αξιόπιστο σχέδιο χρηματοδότησης των δεσμεύσεων μετά το 2026 (Cour des comptes). Το κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους αυξήθηκε κατά 37 τοις εκατό το πρώτο τρίμηνο του 2026 (Le Monde). Η υπουργός Άμυνας Κατρίν Βοτρέν μιλά για επιπλέον 8,5 δισ. ευρώ στα πυρομαχικά, αλλά μέχρι οι συμβάσεις να επιβεβαιώσουν τις παραδόσεις στα αποθέματα, ο ισχυρισμός παραμένει υπό αίρεση (Le Figaro).

Η Γαλλία ψήφισε μια σοβαρή βάση ζήτησης για την ευρωπαϊκή άμυνα. Το αν αυτή η ζήτηση θα μετατραπεί σε αποτροπή θα κριθεί από όσα ακολουθούν: ετήσιοι προϋπολογισμοί που πράγματι εκταμιεύουν τα χρήματα, συμβάσεις με εργοστάσια που μπορούν να παραδώσουν, και εξοπλισμός που φθάνει σε δυνάμεις εκπαιδευμένες να τον χρησιμοποιούν. Η προγραμματική νομοθεσία άνοιξε τον δρόμο. Η αλυσίδα παράδοσης θα δείξει αν οι ανατολικοί σύμμαχοι της Ευρώπης θα πάρουν όσα χρειάζονται πριν τελειώσει η δεκαετία.