G7: 100 εκατ. βαρέλια, άγνωστη η ποσότητα ντίζελ

Οι ηγέτες της Ομάδας των Επτά συμφώνησαν στις 2 Οκτωβρίου να διαθέσουν 100 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και διυλισμένων καυσίμων μέσα σε τέσσερις μήνες, με τη δέσμευση ότι το ντίζελ θα διατεθεί εντός των πρώτων 20 ημερών (ανακοίνωση της Ομάδας των Επτά). Η ανακοίνωση δεν προσδιορίζει πόσο ντίζελ περιλαμβάνεται, πώς θα κατανεμηθούν οι ποσότητες ανά χώρα ή ποιο μέρος αφορά νέα διάθεση και ποιο παλαιότερες δεσμεύσεις. Τέσσερις ημέρες αργότερα, οι Ευρωπαίοι αγοραστές εξακολουθούν να μην γνωρίζουν πόσο νέο ντίζελ προστίθεται στην αγορά ούτε πότε θα φτάσει σε αυτούς.

Η αποδέσμευση θα γίνει μέσω του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ), όπου οι χώρες που εισάγουν πετρέλαιο συντονίζουν τη χρήση αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης. Την ίδια ημέρα, ο Ντόναλντ Τραμπ απέσυρε την απειλή να απαγορεύσει τις εξαγωγές ντίζελ από τις ΗΠΑ ([The Journal]), όπως είχαμε αναφέρει (To Brief).

Οι παλιές δεσμεύσεις μέσα στον νέο αριθμό

Η επικάλυψη των δεσμεύσεων έχει τις ρίζες της στον Μάρτιο, όταν τα 32 μέλη του ΔΟΕ συμφώνησαν να διαθέσουν 400 εκατομμύρια βαρέλια μετά τη διαταραχή στην προμήθεια από τη Μέση Ανατολή (ΔΟΕ). Έως τις 2 Οκτωβρίου, ο επικεφαλής του οργανισμού, Φατίχ Μπιρόλ, υπολόγιζε ότι είχαν αποδεσμευτεί περίπου 325 εκατομμύρια βαρέλια και απέμεναν περίπου 75 εκατομμύρια (Euronews).

Ο όρος «αποδεσμεύτηκαν» καλύπτει περισσότερα από την παράδοση καυσίμου σε αγοραστή. Η ιταλική συνεισφορά του Μαρτίου περιλάμβανε μείωση των αποθεμάτων που υποχρεούνται να διατηρούν οι εταιρείες στο εξωτερικό· στα προϊόντα που καλύπτονταν περιλαμβάνονταν οπτάνθρακας πετρελαίου, άσφαλτος, λιπαντικά και μαζούτ, χωρίς να γίνεται αναφορά στο ντίζελ (ιταλικό διάταγμα). Μια τέτοια καταχώριση επιτρέπει στις εταιρείες να χρησιμοποιήσουν αποθέματα· δεν αποδεικνύει ότι έγινε πώληση ή παράδοση.

Το κείμενο της Ομάδας των Επτά ζητά να εκπληρωθούν πλήρως οι δεσμεύσεις του Μαρτίου και διευκρινίζει ότι θα συνυπολογιστούν τα βαρέλια που έχουν ήδη διατεθεί (ανακοίνωση της Ομάδας των Επτά). Το S&P Global ερμήνευσε τα 100 εκατομμύρια βαρέλια ως την τελευταία δόση της προσπάθειας του Μαρτίου, ενώ το Reuters μετέδωσε ότι η έκταση της επικάλυψης παραμένει ασαφής (S&P Global, Reuters).

Η σύνθεση των προϊόντων έχει σημασία όσο και το συνολικό μέγεθος της διάθεσης. Ο Μπιρόλ είπε στους ηγέτες ότι οι εξαγωγές αργού πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή είχαν ανακάμψει, ενώ οι ροές διυλισμένων προϊόντων παρέμεναν σοβαρά περιορισμένες (ΔΟΕ). Το αργό πρέπει να περάσει από διυλιστήριο για να γίνει ντίζελ, ενώ το αποθηκευμένο ντίζελ μπορεί να παραδοθεί απευθείας στους χονδρεμπόρους. Χωρίς κατανομή ανά προϊόν, η Ευρώπη δεν μπορεί να γνωρίζει πόσο από το σχέδιο απαντά στην έλλειψη που περιέγραψε ο Μπιρόλ.

Από τον διαγωνισμό στην παράδοση

Η Ολλανδία δείχνει πόσο χρόνο απαιτεί η διαδικασία. Ο οργανισμός διαχείρισης αποθεμάτων της χώρας, COVA, πουλά ντίζελ από το μερίδιό του στο πρόγραμμα του Μαρτίου στον πλειοδότη, με τιμή συνδεδεμένη με τη χονδρική αγορά (διαγωνισμός COVA). Δεν προβλέπεται, επομένως, αυτόματη έκπτωση για τους Ολλανδούς οδηγούς· όφελος μπορεί να υπάρξει μόνο αν υποχωρήσουν οι τιμές χονδρικής.

Οι προσφορές κλείνουν στις 11:00 της 8ης Οκτωβρίου και η φόρτωση θα γίνει από την 1η έως τις 30 Νοεμβρίου (διαγωνισμός COVA). Αυτό τεκμηριώνει ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα: πώληση σε έμπορο που θα κερδίσει τον διαγωνισμό και απομάκρυνση του καυσίμου από τις αποθήκες αρκετές εβδομάδες μετά την προσφορά. Ένας διαγωνισμός δεν αρκεί για να δείξει πότε θα φτάσει στην αγορά όλο το ντίζελ των αποθεμάτων.

Άλλες κυβερνήσεις έχουν δώσει λιγότερες πληροφορίες. Το γερμανικό υπουργείο Οικονομίας δήλωσε ότι ο ΔΟΕ δεν είχε ορίσει γερμανικό μερίδιο για τον Οκτώβριο (γερμανική κυβέρνηση). Ο Εμανουέλ Μακρόν, που προήδρευσε στην τηλεδιάσκεψη, είπε ότι η Γαλλία θα δώσει προτεραιότητα στο ντίζελ, χωρίς να αναφέρει ποσότητα ή ημερομηνία (Ελιζέ).

Ποιοι ωφελούνται και πότε

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε στις 2 Οκτωβρίου ότι ο εφοδιασμός της ΕΕ με ντίζελ ήταν προς το παρόν σταθερός, αν και οι τιμές παρέμεναν υψηλές (Ευρωπαϊκή Επιτροπή). Το πρόβλημα της Ευρώπης είναι το ακριβό καύσιμο, γεγονός που δίνει ιδιαίτερο βάρος στις εισαγωγές. Η υπαναχώρηση της Ουάσιγκτον διατήρησε ανοιχτή μια υφιστάμενη οδό προμήθειας: οι ΗΠΑ κάλυψαν το 40 τοις εκατό των ευρωπαϊκών εισαγωγών ντίζελ το πρώτο εξάμηνο του 2026, σύμφωνα με την BNP Paribas (BNP Paribas).

Τα ευρωπαϊκά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το ντίζελ, δηλαδή συμβόλαια για παράδοση σε μεταγενέστερο χρόνο, υποχώρησαν στις 2 Οκτωβρίου κατά περίπου 83 δολάρια ανά τόνο, ή 5,75 τοις εκατό (Reuters). Οι δύο ανακοινώσεις έγιναν την ίδια ημέρα και η ενδοσυνεδριακή πτώση περιορίστηκε αργότερα (S&P Global). Μια ημερήσια μεταβολή δεν δείχνει αν το ντίζελ θα παραμείνει φθηνότερο.

Αν υποχωρήσουν οι τιμές χονδρικής, θα ωφεληθούν οι μεταφορικές εταιρείες, οι αγρότες, οι κατασκευαστικές επιχειρήσεις και οι οδηγοί πετρελαιοκίνητων οχημάτων, αλλά όχι αμέσως. Στην τιμή της αντλίας συνυπολογίζονται επίσης οι φόροι, τα περιθώρια των πρατηρίων και καύσιμα που αγοράστηκαν εβδομάδες νωρίτερα.

Οι αρμόδιοι φορείς θα χρειαστεί κάποια στιγμή να αναπληρώσουν όσα αποθέματα πουλήσουν, στις τιμές που θα ισχύουν τότε. Στην Ολλανδία, οι οδηγοί χρηματοδοτούν ήδη τη COVA μέσω εισφοράς 0,8 λεπτών ανά λίτρο, η οποία περιλαμβάνεται στην τιμή της αντλίας (COVA). Καμία κυβέρνηση δεν έχει διευκρινίσει πόσο θα κοστίσει η αναπλήρωση ή ποιος θα καλύψει τυχόν αύξηση.

Τα διαθέσιμα στοιχεία οδηγούν σε ένα συμπέρασμα: η Ευρώπη εξακολουθεί να μην ξέρει πόσο από τα 100 εκατομμύρια βαρέλια αφορά νέα διάθεση ντίζελ. Η έκθεση του Μπιρόλ για την εφαρμογή της συμφωνίας, που αναμένεται εντός 20 ημερών, μπορεί να δώσει απάντηση (ανακοίνωση της Ομάδας των Επτά). Θα πρέπει να διευκρινίζει πόσα βαρέλια είναι νέα και πόσα μεταφέρονται από τις δεσμεύσεις του Μαρτίου, καθώς και πόσα από αυτά είναι ντίζελ.