Γερμανοολλανδική διοίκηση στη Βαλτική από 1 Ιουλίου

Την 1η Ιουλίου, γερμανο-ολλανδικό στρατηγείο στο Μύνστερ αναλαμβάνει την τακτική διοίκηση των χερσαίων δυνάμεων της Εσθονίας και της Λετονίας, αντικαθιστώντας το σώμα στρατού με έδρα την Πολωνία που έως τώρα κάλυπτε ολόκληρη τη βορειοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ (ERR, δήμος Βάλγκα). Η Συμμαχία ανακατανέμει τις ευθύνες διοίκησης σε αυτό το μέτωπο, μεταφέροντας το βάρος από τη γενική πολιτική δέσμευση στην πρακτική στρατιωτική εκτέλεση.

Δύο σώματα στρατού, δύο διαφορετικά προβλήματα

Το 1ο Γερμανο-Ολλανδικό Σώμα Στρατού, ένα διμερές στρατηγείο ικανό να διευθύνει έως 50.000 στρατιώτες, αναλαμβάνει πλέον τον σχεδιασμό, τις ασκήσεις και την ταχεία ενσωμάτωση δυνάμεων στον τομέα Εσθονίας-Λετονίας (ERR). Το Πολυεθνικό Σώμα Στρατού Βορειοανατολικά, με έδρα το Στσέτσιν της Πολωνίας, κρατά τη Λιθουανία και την Πολωνία.

Ο λόγος είναι απλός: ένα μόνο στρατηγείο είχε υπερβολικά μεγάλη περιοχή ευθύνης για να τη διαχειριστεί με καθαρότητα. Η Εσθονία και η Λετονία αντιμετωπίζουν τις ρωσικές δυνάμεις κατά μήκος εκτεταμένων συνόρων. Η Λιθουανία και η Πολωνία έχουν απέναντί τους τον διάδρομο του Σουβάλκι, τη στενή χερσαία λωρίδα που συνδέει τις βαλτικές χώρες με το υπόλοιπο ΝΑΤΟ, καθώς και την κατεύθυνση της Λευκορωσίας (Defence24). Πρόκειται για διαφορετικά στρατιωτικά προβλήματα, άρα χρειάζονται διαφορετικά σχέδια.

Το ίδιο το μοντέλο αποτροπής του ΝΑΤΟ δίνει προτεραιότητα ακριβώς σε τέτοιου τύπου προκαθορισμένο περιφερειακό σχεδιασμό, αντί για γενικές διακηρύξεις συμμαχικής ενότητας (ΝΑΤΟ). Για την Πολωνία, η αλλαγή δεν σημαίνει υποχώρηση, αλλά συγκέντρωση. Ο στρατηγός Ντάριους Παρίλακ, διοικητής του σώματος στο Στσέτσιν, παρουσιάζει τον στενότερο τομέα ευθύνης ως πιο καθαρή αποστολή, ενώ πολωνικά μέσα συνδέουν την αναδιοργάνωση με προειδοποιήσεις για πιθανές ρωσικές προκλήσεις είτε κατά των βαλτικών χωρών είτε κατά της ίδιας της Πολωνίας (Rzeczpospolita).

Το διπλό βάρος της Γερμανίας

Το Βερολίνο αναλαμβάνει ταυτόχρονα διοίκηση επιπέδου σώματος στρατού για την Εσθονία και τη Λετονία, ενώ χτίζει μόνιμη ταξιαρχία στη Λιθουανία. Η 45η Ταξιαρχία προβλέπεται να φτάσει περίπου τους 4.800 στρατιώτες κοντά στην Παμπραντέ, περίπου 20 χιλιόμετρα από τα σύνορα με τη Λευκορωσία, έως το τέλος του 2027 (Lrytas).

Μέχρι στιγμής, έχουν αναπτυχθεί μόνο περίπου 1.800 άτομα. Ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους έχει αναγνωρίσει ότι η ενεργός δύναμη δεν επαρκεί χωρίς ισχυρότερες εφεδρείες (γερμανικό υπουργείο Άμυνας, ZEIT). Ένα στρατηγείο επιπέδου σώματος στρατού βελτιώνει τον σχεδιασμό και τον χρόνο αντίδρασης, αλλά δεν λύνει ελλείψεις σε προσωπικό, αντιαεροπορική άμυνα ή διαθέσιμες δυνάμεις και εξοπλισμό που μπορούν να κινηθούν γρήγορα (Militarnyi). Η Γερμανία αναλαμβάνει ορατό ηγετικό ρόλο ακριβώς τη στιγμή που η ικανότητά της να τον στηρίξει μακροπρόθεσμα ακόμη διαμορφώνεται.

Ποιος μπορεί να διατάξει τι, και πότε

Η τελετή παράδοσης γίνεται στη Βάλγκα/Βάλκα, μια πόλη χωρισμένη ανάμεσα στην Εσθονία και τη Λετονία. Ο συμβολισμός είναι προσεγμένος. Η ουσία είναι λιγότερο καθαρή.

Η δημόσια γλώσσα του ΝΑΤΟ δεν εξηγεί ποιος μπορεί να δώσει ποιες εντολές σε μια κρίση. Ο όρος «τακτική διοίκηση» χρησιμοποιείται χαλαρά στις επίσημες περιγραφές, αλλά δεν έχει δημοσιευθεί έγγραφο μεταβίβασης αρμοδιοτήτων που να ορίζει το ακριβές εύρος της εντολής του γερμανο-ολλανδικού στρατηγείου (ERR, Shortl). Με βάση τη Συνθήκη του Βορείου Ατλαντικού, κάθε κυβέρνηση κράτους-μέλους εξακολουθεί να αποφασίζει πότε μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι δυνάμεις της (ΝΑΤΟ). Όταν έρθει μια κρίση, η ταχύτητα με την οποία η εθνική διοίκηση περνά σε συμμαχική διοίκηση γίνεται ο πραγματικός περιορισμός.

Το δεύτερο κενό αφορά τον συντονισμό ανάμεσα στα δύο σώματα στρατού. Αν η Ρωσία πιέσει ταυτόχρονα την Εσθονία και τη Λετονία από τη μία πλευρά και τον διάδρομο του Σουβάλκι από την άλλη, κανένα δημόσια διαθέσιμο υλικό του ΝΑΤΟ, των εθνικών υπουργείων Άμυνας ή των ίδιων των στρατηγείων δεν εξηγεί πώς οι δύο διοικήσεις θα λειτουργήσουν μέσα σε μία ενιαία εκστρατεία. Η Λετονία εξακολουθεί να αναγνωρίζει τα κενά στην αντιαεροπορική άμυνα και στην αντιμετώπιση drones ως άμεσες απειλές (news.inbox.lv). Η συντομότερη γραμμή διοίκησης βοηθά, αλλά μόνο εφόσον υπάρχουν πίσω της οι αναγκαίες δυνάμεις.

Η αναδιοργάνωση δείχνει ότι το πρόβλημα του ΝΑΤΟ στην ανατολική πτέρυγα δεν είναι πλέον μόνο αν οι σύμμαχοι υπόσχονται να υπερασπιστούν τις βαλτικές χώρες. Είναι αν η αρμοδιότητα διοίκησης, η ετοιμότητα των στρατευμάτων και η πολιτική άδεια από τις εθνικές κυβερνήσεις μπορούν να συμπέσουν στο ίδιο σημείο, αρκετά γρήγορα ώστε να έχουν επιχειρησιακή σημασία.