Τριπλασιάστηκαν οι ελληνικές εξαγωγές αερίου

Η Ελλάδα αρχίζει να λειτουργεί πιο πειστικά ως νότιος διάδρομος τροφοδοσίας για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, όχι επειδή το δηλώνουν οι κυβερνήσεις, αλλά επειδή περνούν πλέον μεγαλύτερες ποσότητες από τα δίκτυα. Στο πρώτο εξάμηνο του 2026, οι ελληνικές εξαγωγές φυσικού αερίου προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη τριπλασιάστηκαν, φθάνοντας τις 8,72 TWh, από 2,86 TWh έναν χρόνο νωρίτερα, σύμφωνα με τον ΔΕΣΦΑ, τον διαχειριστή του εθνικού συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου (Reporter/ΔΕΣΦΑ). Τον Μάιο, η Ελλάδα διοχέτευσε επίσης 874,2 GWh καθαρών εξαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας στα γειτονικά δίκτυα, με τα δύο τρίτα να κατευθύνονται προς τη Βουλγαρία (Serbia Energy). Οι ποσότητες υπάρχουν. Το ανοιχτό ερώτημα είναι αν οι εταιρείες είναι διατεθειμένες να πληρώσουν για μακροχρόνια πρόσβαση σε αυτές τις διαδρομές.

Πώς κινείται το φυσικό αέριο

Δύο τερματικοί σταθμοί εισάγουν υγροποιημένο φυσικό αέριο στην Ελλάδα, δηλαδή αέριο που ψύχεται σε υγρή μορφή ώστε να μεταφερθεί με πλοία. Η Ρεβυθούσα, κοντά στην Αθήνα, παραμένει η βασική υποδομή: στο πρώτο εξάμηνο του 2026 διαχειρίστηκε 18,61 TWh, καλύπτοντας το 43% των ελληνικών εισαγωγών φυσικού αερίου. Η Αλεξανδρούπολη, η νεότερη πλωτή μονάδα στα βορειοανατολικά, αυξάνει γρήγορα τη συμμετοχή της από χαμηλότερη βάση, καθώς επεξεργάστηκε 3,46 TWh, ποσότητα υπερτριπλάσια σε σχέση με έναν χρόνο πριν (Reporter/ΔΕΣΦΑ).

Αφού το υγροποιημένο φυσικό αέριο επανέλθει σε αέρια μορφή, μπαίνει στο δίκτυο αγωγών του ΔΕΣΦΑ και μπορεί να περάσει στη Βουλγαρία από το Σιδηρόκαστρο, το βασικό σημείο μέτρησης στα σύνορα. Από εκεί, οι διαχειριστές μπορούν να το μεταφέρουν βορειότερα, μέσω Ρουμανίας, προς τη Μολδαβία και την Ουκρανία, στη διαδρομή που έχει επικρατήσει να ονομάζεται Κάθετος Διάδρομος.

Η ηλεκτρική ενέργεια είναι πιο ασταθής εξαγωγική ιστορία. Η Ελλάδα εξήγαγε φθηνά τον Μάιο επειδή οι ανανεώσιμες πηγές, με 57% της παραγωγής, και τα υδροηλεκτρικά, με 8%, πίεσαν την τιμή της αγοράς επόμενης ημέρας, δηλαδή τη χονδρεμπορική τιμή για παράδοση την επόμενη ημέρα, κάτω από τα επίπεδα των γειτονικών αγορών (Serbia Energy). Ένας θερινός καύσωνας όμως αυξάνει τη ζήτηση για κλιματισμό, οι μονάδες φυσικού αερίου ορίζουν την οριακή τιμή, και η κατεύθυνση των ροών μπορεί να αλλάξει μέσα σε λίγες εβδομάδες. Τα συμβόλαια στους αγωγούς φυσικού αερίου έχουν μεγαλύτερη διάρκεια και εκεί βρίσκεται το ουσιαστικό τεστ.

Ποιος δεσμεύει δυναμικότητα και ποιος όχι

Το πιο καθαρό εμπορικό σήμα έρχεται από το Σιδηρόκαστρο. Στις μακροχρόνιες δημοπρασίες δεσμεύθηκε το 46% της διαθέσιμης εξαγωγικής δυναμικότητας για τα έτη αερίου 2026/27 έως 2029/30. Η Metlen κατοχύρωσε 20 GWh ημερησίως και η Atlantic SEE LNG Trade 13 GWh ημερησίως (News247). Η δέσμευση δυναμικότητας κοστίζει, άρα αποτελεί ισχυρότερο σήμα από ένα πολιτικό ανακοινωθέν.

Η εικόνα όμως δεν είναι ομοιόμορφη. Στις ίδιες δημοπρασίες δεν εκδηλώθηκε ενδιαφέρον για τη Διαδρομή 3 μέσω της Νέας Μεσημβρίας, σημείου εισόδου που συνδέεται με τον TAP (Protothema English). Δεν είναι κάθε διάδρομος που αποτυπώνεται στον χάρτη εμπορικά ενεργός.

Βορειότερα, η κρατική εταιρεία εμπορίας της Μολδαβίας, η Energocom, δέσμευσε δυναμικότητα για τον χειμώνα 2026-2027 στο συνοριακό σημείο Ουνγκένι, με περίπου 41% της ρουμανικής δυναμικότητας εξόδου και 39% της μολδαβικής δυναμικότητας εισόδου να έχουν καλυφθεί (Moldova1). Οι ρουμανικοί διαχειριστές διαπραγματεύονται με τις Βρυξέλλες προσαρμογές στα τιμολόγια του διαδρόμου (Știripesurse).

Το κενό παραμένει η Ουγγαρία. Οι δημόσιες ουγγρικές πηγές αντιμετωπίζουν την ελληνική διαδρομή ως τεχνική δυνατότητα, όχι ως ενεργό κανάλι προμήθειας. Η συζήτηση στη Βουδαπέστη εξακολουθεί να περιστρέφεται γύρω από τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου της MOL μέσω του αγωγού Druzhba και την εναλλακτική της Αδριατικής (Telex/G7, HVG).

Ποιος κερδίζει, ποιος πληρώνει

Οι διαχειριστές των ελληνικών τερματικών, οι traders και οι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας κερδίζουν από την αύξηση των ροών και των εξαγωγικών εσόδων. Ο ΔΕΣΦΑ εισπράττει τέλη μεταφοράς για κάθε κυβικό μέτρο που διασχίζει το δίκτυό του. Οι γειτονικές κυβερνήσεις αποκτούν μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ απέναντι στους υφιστάμενους προμηθευτές. Η Κροατία, η οποία επεκτείνει τον τερματικό σταθμό υγροποιημένου φυσικού αερίου στο Κρκ σε δυναμικότητα 6,1 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως, κινείται στην ίδια τάση διαφοροποίησης αντί να απειλείται από αυτήν (Poslovni).

Η αβεβαιότητα βρίσκεται στην πλευρά των αγοραστών. Οι περισσότερες διαδρομές βελτιώνουν την ασφάλεια εφοδιασμού, αλλά το αέριο που κινείται από τον νότο προς τον βορρά φορτώνεται με κόστος σε κάθε σύνορο: τέλη αεριοποίησης, τιμολόγια μεταφοράς, χρεώσεις διέλευσης και κόστη εξισορρόπησης, δηλαδή τις χρεώσεις που πληρώνουν τα δίκτυα για να κρατούν σε ισορροπία την προσφορά και τη ζήτηση. Αν η ελληνική διαδρομή είναι ασφαλέστερη αλλά ακριβότερη όταν προστεθούν όλα αυτά, τα νοικοκυριά και οι βιομηχανίες στη Βουλγαρία, τη Ρουμανία ή τη Μολδαβία πληρώνουν premium για τη διαφοροποίηση.

Το αν αυτό το premium αξίζει εξαρτάται από τον ανταγωνισμό, και το ρωσικό αέριο δεν έχει αποσυρθεί από την αγορά. Οι εισαγωγές ρωσικού αερίου μέσω αγωγών στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 7% σε ετήσια βάση και οι εισαγωγές ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου κατά 11% στο πρώτο πεντάμηνο του 2026, σύμφωνα με στοιχεία του ACER, του ευρωπαϊκού οργανισμού συνεργασίας των ρυθμιστικών αρχών ενέργειας (Euro2day, ACER).

Η Ελλάδα έχει αποδείξει ότι η διαδρομή μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Δεν έχει αποδείξει ακόμη ότι διαθέτει ισχύ προμηθευτή. Η διαφορά θα κριθεί από το αν οι ροές μπορούν να διατηρηθούν σε τιμές που ανταγωνίζονται τις εναλλακτικές αφού υπολογιστεί κάθε συνοριακή χρέωση. Αυτό το τεστ μόλις αρχίζει.