Παραποιημένες εγγραφές DNS έφεραν πιστοποιητικά Google

Το λουκέτο δίπλα σε μια διαδικτυακή διεύθυνση σημαίνει ότι μια αρχή έκδοσης πιστοποιητικών, την οποία εμπιστεύεται ο φυλλομετρητής, έχει ελέγξει πως εκείνος που ζήτησε το πιστοποιητικό ελέγχει και το συγκεκριμένο όνομα. Στις 6 Οκτωβρίου, η Google ανακοίνωσε ότι επιτιθέμενοι αλλοίωσαν εγγραφές DNS σε τρεις εθνικούς τομείς ανωτάτου επιπέδου — της Γκάνας (.gh), της Σιέρα Λεόνε (.sl) και της Αμερικανικής Σαμόα (.as) — και εξασφάλισαν πιστοποιητικά που εμπιστεύονται οι φυλλομετρητές για αρκετούς τομείς της Google και για ονόματα άλλων οργανισμών (Google). Η Google αναφέρει ότι τα δικά της συστήματα δεν παραβιάστηκαν και ότι δεν υπάρχουν δημόσια στοιχεία πως τα πιστοποιητικά χρησιμοποιήθηκαν εναντίον επισκεπτών.

Το αδύναμο σημείο βρισκόταν πιο πάνω από τις ιστοσελίδες, στο DNS, το σύστημα που αντιστοιχίζει τα ονόματα με τις διαδικτυακές διευθύνσεις. Κάθε αναζήτηση ακολουθεί μια αλυσίδα παραπομπών: για το υποθετικό acme.gh, η ζώνη .gh υποδεικνύει τους διακομιστές που απαντούν για το acme.gh και εκείνοι δίνουν τη διεύθυνση του ιστοτόπου. Αν κάποιος αλλάξει αυτή την παραπομπή, τα αιτήματα για το acme.gh καταλήγουν σε διακομιστές της επιλογής του (RFC 1034). Η Google δεν έχει διευκρινίσει ποιες εγγραφές αλλοιώθηκαν ούτε έχει κατονομάσει τους διαχειριστές μητρώων ή τους λογαριασμούς που εμπλέκονται.

Πώς ένας παραποιημένος κατάλογος διευθύνσεων μπορεί να εξασφαλίσει λουκέτο

Πριν εκδώσει πιστοποιητικό, μια αρχή πρέπει να ελέγξει ότι ο αιτών ελέγχει το όνομα. Μια συνηθισμένη αυτοματοποιημένη μέθοδος βασίζεται στο ίδιο το DNS: η αρχή δίνει έναν νέο, τυχαίο κωδικό και ελέγχει αν έχει εμφανιστεί αντίστοιχη εγγραφή στο DNS του ονόματος (RFC 8555). Είναι σαν να αποδεικνύει κάποιος ότι κατοικεί σε μια διεύθυνση παραλαμβάνοντας εκεί μια επιστολή.

Έτσι θα μπορούσε μια κατάληψη DNS να οδηγήσει στην έκδοση πιστοποιητικού χωρίς να πειραχτούν οι διακομιστές του πραγματικού ιδιοκτήτη. Υπάρχουν και άλλοι έλεγχοι, μεταξύ των οποίων δοκιμασίες μέσω του ιστού (Let's Encrypt), αλλά η Google δεν έχει πει ποιον έλεγχο πέρασαν οι επιτιθέμενοι.

Γι’ αυτό η Google εκτιμά ότι οι αρχές έκδοσης δεν έκαναν κάτι μεμπτό. Σύμφωνα με τους κανόνες του κλάδου, μια επιτυχής επαλήθευση αποτελεί ένδειξη ότι ο αιτών ελέγχει το όνομα (CA/Browser Forum). Όταν όμως ο ίδιος ο «κατάλογος διευθύνσεων» δίνει παραπλανητικές απαντήσεις, μια αρχή που ακολουθεί κατά γράμμα τη διαδικασία μπορεί να εκδώσει έγκυρο πιστοποιητικό σε λάθος πρόσωπο.

Δύο καθιερωμένες άμυνες δείχνουν πόσο ευαίσθητο είναι το DNS. Το DNSSEC προσθέτει ψηφιακές υπογραφές στις απαντήσεις του DNS, σαν σφραγίδα που αποκαλύπτει την παραποίηση, ώστε η υπηρεσία που αναζητά τη διεύθυνση να επιβεβαιώνει ότι η απάντηση ακολούθησε την αναμενόμενη αλυσίδα αρμοδιότητας. Η υπογραφή, όμως, δεν αποκαλύπτει αν ο ιδιοκτήτης του τομέα ήθελε την αλλαγή: μια εγγραφή που δημοσιεύεται από αρχή πάνω από το όνομα, την οποία έχουν καταλάβει επιτιθέμενοι, εξακολουθεί να περνά τον έλεγχο.

Οι εγγραφές CAA επιτρέπουν στον ιδιοκτήτη να ορίζει ποιες αρχές έκδοσης μπορούν να εκδίδουν πιστοποιητικά για τα ονόματά του. Η σχετική λίστα βρίσκεται, ωστόσο, στο ίδιο DNS και όποιος ελέγχει τις απαντήσεις θα μπορούσε θεωρητικά να την αλλάξει (RFC 8659). Η Google δεν έχει διευκρινίσει αν κάποια από αυτές τις δύο δικλίδες ασφαλείας είχε ενεργοποιηθεί για τα ονόματα που επηρεάστηκαν.

Το Chrome μπλοκάρει τα πιστοποιητικά

Το Chrome μπλόκαρε τα πιστοποιητικά που εντόπισε η Google μέσω των CRLSets, μιας λίστας ανακλήσεων την οποία ο ίδιος ο φυλλομετρητής διανέμει στους χρήστες του (Chromium). Στη συνέχεια, η Google έψαξε στα δημόσια αρχεία Certificate Transparency, όπου καταγράφονται τα πιστοποιητικά που εκδίδονται, περίπου όπως σε ένα κτηματολόγιο ανοιχτό σε όλους (Certificate Transparency). Εντόπισε έτσι και άλλους στόχους, τους οποίους περιγράφει ως κορυφαία διεθνή εμπορικά σήματα, χωρίς να τους κατονομάζει.

Η Google αναφέρει ότι επικοινώνησε με τους ιδιοκτήτες που κατάφερε να εντοπίσει, μπλόκαρε τα πιστοποιητικά τους στο Chrome και συνεργάστηκε με τις αρχές έκδοσης για την ανάκλησή τους σε άλλα λογισμικά. Προειδοποιεί ότι τα μέτρα του Chrome δεν προστατεύουν αξιόπιστα όσους χρησιμοποιούν άλλους φυλλομετρητές και ότι δεν μπορεί να εγγυηθεί πως εντόπισε όλους τους τομείς που επηρεάστηκαν.

Ένα πιστοποιητικό από μόνο του δεν κατευθύνει κανέναν σε κάποιον ιστότοπο. Για να το εκμεταλλευτεί, ένας επιτιθέμενος θα έπρεπε επίσης να ανακατευθύνει τις συνδέσεις των χρηστών σε διακομιστή που το παρουσιάζει. Η Google δεν αναφέρει ψεύτικο ιστότοπο, υποκλοπή συνεδρίας ή κλοπή διαπιστευτηρίων, ενώ το δημοσίευμα του Ars Technica αναπαράγει σε μεγάλο βαθμό τα ευρήματα της Google, χωρίς να τα επιβεβαιώνει ανεξάρτητα (Ars Technica). Δεν υπάρχουν δημόσια στοιχεία ότι τα πιστοποιητικά χρησιμοποιήθηκαν εναντίον επισκεπτών.

Το περιστατικό δείχνει ότι η αξιοπιστία του λουκέτου εξαρτάται και από την αρχή DNS που βρίσκεται πάνω από κάθε όνομα, ακόμη και όταν πρόκειται για μικρές περιφερειακές καταλήξεις. Η Google συμβουλεύει τους ιδιοκτήτες να παρακολουθούν διαρκώς τα αρχεία Certificate Transparency για ολόκληρο το χαρτοφυλάκιό τους, συμπεριλαμβανομένων των ανενεργών και των περιφερειακών τομέων, καθώς εκεί θα εμφανιζόταν πρώτα ένα πιστοποιητικό που δεν ζήτησαν (Google).