Hormuz: επανεκκίνηση με άδεια US Treasury

Οι αγορές προεξοφλούν ότι Ουάσιγκτον και Τεχεράνη βρήκαν έξοδο από την κρίση. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, όμως, περιμένουν ακόμη την απόδειξη ότι τα πλοία, οι ασφαλιστές και οι τράπεζες μπορούν να αντιμετωπίσουν ξανά το Χορμούζ ως κανονική εμπορική διαδρομή.

Οι αναφορές σε ένα αμερικανοϊρανικό μνημόνιο πίεσαν χαμηλότερα το πετρέλαιο, παρότι ο Τραμπ αμφισβήτησε τους όρους που δημοσιοποίησε η ιρανική πλευρά. Μία ημέρα αργότερα, ο Τραμπ και ο Πακιστανός πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ μίλησαν για ταχεία υπογραφή, ενώ η Τεχεράνη απέρριψε αυτό το χρονοδιάγραμμα. Η ανακούφιση κινήθηκε γρηγορότερα από την επιβεβαίωση.

Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών και οι ασφαλιστές κρατούν τα κλειδιά

Το Βερολίνο έχει θέσει το πιο καθαρό κριτήριο. Η γερμανική κυβέρνηση περιέγραψε μια πιθανή συμφωνία, αλλά είπε ότι δεν έχει δει συγκεκριμένες ενέργειες και συνέδεσε τη στήριξή της με την ελεύθερη ναυσιπλοΐα, την αποκλιμάκωση από την πλευρά του Ιράν και ένα επαληθεύσιμο πυρηνικό αποτέλεσμα, όπως ανέφερε στην ενημέρωση της 12ης Ιουνίου. Αυτό είναι και το εμπορικό διακύβευμα: ένα υπογεγραμμένο κείμενο έχει αξία μόνο αν η διαδρομή γίνει ξανά χρησιμοποιήσιμη.

Η ημερήσια διάταξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη συζήτηση με την Κάγια Κάλας αντιμετωπίζει τα στενά ως ανοιχτό ζήτημα, παρά τις συνομιλίες. Η Γαλλία διατηρεί τις κυρώσεις στο ίδιο πλαίσιο, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε άρση κυρώσεων του ΟΗΕ θα απαιτούσε επίσημη διαβούλευση και διαδικασία μέσω του Συμβουλίου Ασφαλείας, όπως δήλωσε ο Ζαν-Νοέλ Μπαρό.

Το πραγματικό βάρος βρίσκεται εν μέρει εκτός Ευρώπης. Η έκθεση σε αμερικανικές κυρώσεις εξακολουθεί να περνά από το αρμόδιο γραφείο του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ, το οποίο μπορεί να αποκλείσει εταιρείες από συναλλαγές συνδεδεμένες με το δολάριο· οι οδηγίες του για τις κυρώσεις κατά του Ιράν είναι το κείμενο που θα διαβάσουν τράπεζες και traders πριν αντιμετωπίσουν το εμπόριο στον Κόλπο ως κανονικό. Οι ασφαλιστές έχουν δικό τους δικαίωμα αρνησικυρίας. Ο αλληλασφαλιστικός όμιλος West of England P&I προειδοποιεί τα μέλη του ότι η κάλυψη για το Χορμούζ μπορεί να ακυρωθεί, να αλλάξει ή να τιμολογηθεί διαφορετικά από την απλή ασφαλιστική κάλυψη, σύμφωνα με τις οδηγίες προς τα μέλη του.

Η Ευρώπη μπορεί να απορροφήσει μέρος του σοκ

Η ΕΕ έχει εργαλεία για το σοκ στις τιμές, όχι όμως έλεγχο πάνω στα στενά. Τα κράτη-μέλη οφείλουν να διατηρούν έκτακτα αποθέματα πετρελαίου βάσει ευρωπαϊκής νομοθεσίας, ενώ οι Βρυξέλλες μπορούν να προσαρμόσουν τον χρόνο των κινήσεων στις κυρώσεις όταν οι αγορές είναι ευάλωτες. Η απόφαση της φον ντερ Λάιεν να παγώσει την προσαρμογή του πλαφόν στην τιμή του ρωσικού πετρελαίου, επειδή οι αγορές χρειάζονταν σταθεροποίηση, δείχνει το είδος μοχλού που μπορεί να χρησιμοποιήσει η Κομισιόν από τη δική της πλευρά του προβλήματος, όπως φάνηκε στη δήλωσή της για τις κυρώσεις. Τα αποθέματα και ο συγχρονισμός του πλαφόν αγοράζουν χρόνο· δεν πείθουν τους πλοιοκτήτες να στείλουν πλοία.

Η Ιταλία δείχνει την ίδια απόσταση ανάμεσα στην πολιτική στήριξη και την επιχειρησιακή επιφυλακή. Ο Ταγιάνι έχει συνδέσει την ελεύθερη διέλευση από το Χορμούζ με τις τιμές του πετρελαίου, της βενζίνης και των λιπασμάτων σε δημόσιες δηλώσεις, ενώ έχει επίσης πει ότι οποιαδήποτε ιταλική συμβολή, ακόμη και σε αποναρκοθέτηση, θα ερχόταν μόνο μετά από κατάπαυση του πυρός και υπό πλαίσιο ΟΗΕ ή ΕΕ σε ξεχωριστή παρέμβαση. Η Ρώμη προετοιμάζεται για αμυντικό ρόλο, εφόσον ο πολιτικός ισχυρισμός μετατραπεί σε λειτουργική ναυτιλιακή διευθέτηση.

Η Λιθουανία έχει προχωρήσει πέρα από τις δηλώσεις. Το Σέιμας ενέκρινε εντολή για αποστολή έως 40 στρατιωτικών και πολιτών σε επιχειρήσεις ναυτικής ασφάλειας στο Χορμούζ, μετά από προηγούμενη μικρότερη εντολή, σε απόφαση που μετέδωσαν τόσο το Σέιμας όσο και η LRT. Η εντολή είναι ανώτατο όριο, όχι αυτόματη ανάπτυξη. Πολιτικά, όμως, λέει στην Ουάσιγκτον και στους συμμάχους ότι τουλάχιστον ένα κράτος της ΕΕ βλέπει το Χορμούζ ως πρόβλημα ναυτικής ασφάλειας, όχι μόνο ως πρόβλημα τιμών στα εμπορεύματα.

Οι υπονομευτές παραμένουν

Το μέτωπο του Λιβάνου διατηρεί ζωντανό τον κίνδυνο κλιμάκωσης. Μηνύματα που συνδέονται με το Ιράν είχαν ήδη συσχετίσει τις συνομιλίες με την Ουάσιγκτον με την ισραηλινή δράση στον Λίβανο σε προηγούμενες αναφορές. Ιταλικές πηγές αντιμετωπίζουν επίσης τον Λίβανο ως μία από τις συγκρούσεις που θα μπορούσαν να κρίνουν αν μια συμφωνία για τον Κόλπο θα αντέξει πέρα από την τελετή υπογραφής.

Η πρακτική απόδειξη που χρειάζεται η Ευρώπη εξακολουθεί να λείπει: επαληθευμένη ιρανική αποδοχή, σαφές αμερικανικό σήμα για τις κυρώσεις, επικαιροποιημένες οδηγίες ναυσιπλοΐας, νέα τιμολόγηση από τους ασφαλιστές, συνηθισμένη συμπεριφορά από τους πλοιοκτήτες και καθαρή εικόνα για το αν οποιαδήποτε ρήτρα για τον Λίβανο περιορίζει δρώντες που μπορούν να υπονομεύσουν τη διευθέτηση. Η διεθνής ένωση ξηρού φορτίου INTERCARGO εξακολουθεί να συνιστά αξιολόγηση κινδύνου ανά πλοίο μέσω των καναλιών ναυτικών προειδοποιήσεων στην ενημέρωση προς τα μέλη της, ενώ ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός συνεχίζει να παραπέμπει τους operators σε ζωντανές οδηγίες ασφαλείας στη σελίδα του για το Χορμούζ.

Εκεί βρίσκεται πλέον το ευρωπαϊκό πρόβλημα. Οι διπλωμάτες μπορούν να ανακοινώσουν μια έξοδο από την κρίση. Το στενό σημείο θα χαλαρώσει μόνο όταν όσοι τιμολογούν, ασφαλίζουν, χρηματοδοτούν και διασχίζουν τη διαδρομή πιστέψουν ότι η έξοδος αυτή λειτουργεί στην πράξη.