Το Hormuz κρατά ακριβά τα ναύλα

Οι traders μπορούν να αφαιρέσουν γρήγορα το γεωπολιτικό ασφάλιστρο από την τιμή του μπρεντ. Οι πλοιοκτήτες δεν μπορούν να αφαιρέσουν εξίσου γρήγορα τον κίνδυνο από τον Περσικό Κόλπο. Όταν η ένταση γύρω από το Ιράν αποκλιμακώνεται, η οθόνη των αγορών αντιδρά σχεδόν αμέσως. Για τα δεξαμενόπλοια, τους ασφαλιστές, τις τράπεζες και τα διυλιστήρια, όμως, μένουν πιο αργά ερωτήματα: ποια πλοία θα αποπλεύσουν, πόσο θα κοστίσει η ασφαλιστική κάλυψη, ποιες πληρωμές θα περάσουν και ποια φορτία θα αντέξουν τον νομικό έλεγχο.

Το Ορμούζ εξηγεί γιατί η Ευρώπη δεν μπορεί να αντιμετωπίζει αυτή την ένταση ως μακρινό θόρυβο. Περίπου 20 εκατ. βαρέλια ημερησίως πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων, καθώς και περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου, πέρασαν το 2024 από το Στενό του Ορμούζ, με τα περισσότερα φορτία αργού και συμπυκνωμάτων να κατευθύνονται προς την Ασία, σύμφωνα με την αμερικανική Υπηρεσία Ενεργειακών Πληροφοριών. Τα περισσότερα από αυτά τα φορτία δεν φτάνουν στην Ευρώπη. Η Ευρώπη, όμως, πληρώνει μέσω των παγκόσμιων τιμών: στο αργό, στο φυσικό αέριο, στα ναύλα, στην ασφάλιση και στα διυλισμένα καύσιμα.

Ο κίνδυνος φεύγει από τις οθόνες πριν φύγει από τα πλοία

Ο μηχανισμός της τιμής είναι απλός. Οι traders τιμολογούν την πιθανότητα διαταραχής πριν η διαταραχή μετατραπεί σε έλλειψη. Η ΕΚΤ έχει εξηγήσει γιατί αυτό έχει σημασία για την Ευρώπη: τα ενεργειακά σοκ πλήττουν πρώτα απευθείας τα νοικοκυριά και στη συνέχεια περνούν στο κόστος μεταφορών, παραγωγής και διανομής σε όλη την οικονομία, όπως δείχνει η ανάλυσή της.

Το μπρεντ, όμως, είναι μόνο το πρώτο στάδιο. Τα διυλιστήρια μετατρέπουν το αργό σε καύσιμα, ενώ οι φόροι, τα αποθέματα, τα περιθώρια κέρδους και ο ανταγωνισμός στη λιανική καθορίζουν πόσο από την κίνηση της τιμής θα φτάσει στους οδηγούς ή στις επιχειρήσεις. Το εβδομαδιαίο δελτίο πετρελαίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής παρακολουθεί αυτή την αλυσίδα προϊόντων, ενώ η γερμανική λέσχη αυτοκινήτου επισημαίνει ότι οι τιμές στην αντλία εξαρτώνται από το αργό, τις ισοτιμίες, τη διυλιστική δυναμικότητα και τους φόρους, όχι μόνο από την τιμή του πετρελαίου ADAC.

Στη θάλασσα, ο χρόνος κυλά πιο αργά. Η βρετανική υπηρεσία προειδοποιήσεων για την εμπορική ναυτιλία έχει σημασία επειδή οι πλοιοκτήτες και οι εταιρείες που ναυλώνουν πλοία τιμολογούν τον κίνδυνο με βάση όσα αναφέρουν τα πληρώματα και οι ναυτικές αρχές UKMTO. Η κάλυψη πολεμικού κινδύνου, δηλαδή η πρόσθετη ασφάλιση που χρειάζονται τα πλοία σε επικίνδυνα ύδατα, μπορεί να κρατήσει ακριβά τα ναύλα ακόμη και όταν οι τιμές του πετρελαίου υποχωρούν. Οι τράπεζες μπορούν να καθυστερήσουν τα έγγραφα και οι ναυλωτές να μεταθέσουν αποπλεύσεις, πριν η Ευρώπη δει οποιαδήποτε πραγματική έλλειψη.

Ο νομικός κίνδυνος προσθέτει άλλο ένα φρένο. Οι εταιρείες που μεταφέρουν, χρηματοδοτούν ή ασφαλίζουν φορτία χρειάζονται βεβαιότητα ότι μια συναλλαγή δεν θα ενεργοποιήσει αμερικανικές κυρώσεις, ιδίως όταν βρίσκεται κοντά σε εμπόριο που συνδέεται με το Ιράν ή σε πληρωμές σε δολάρια. Το αμερικανικό Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων ορίζει το πλαίσιο κυρώσεων για το Ιράν, το οποίο οι ευρωπαϊκές εταιρείες εξακολουθούν να ενσωματώνουν στις αποφάσεις τους OFAC.

Οι Βρυξέλλες μπορούν να απορροφήσουν πιέσεις, όχι να ελέγξουν την αλυσίδα

Οι Βρυξέλλες διαθέτουν εργαλεία, αλλά όχι τον βασικό μοχλό. Η ΕΕ μπορεί να παρακολουθεί τις αγορές και να διατηρεί το δικό της καθεστώς κυρώσεων κατά του Ιράν μέσω του πλαισίου του Συμβουλίου. Αυτά τα μέτρα έχουν σημασία αν οι τιμές εκτιναχθούν ή αν η προσφορά περιοριστεί. Δεν καθορίζουν, όμως, αν το Ιράν, το Ισραήλ ή οι Ηνωμένες Πολιτείες θα κλιμακώσουν.

Ούτε μπορούν οι Βρυξέλλες να διατάξουν τους ασφαλιστές να μειώσουν τα ασφάλιστρα, τις τράπεζες να εκκαθαρίσουν πληρωμές ή τους πλοιοκτήτες να χρησιμοποιήσουν μια διαδρομή που εξακολουθούν να θεωρούν επικίνδυνη. Η πρακτική αλυσίδα βρίσκεται αλλού: στις ναυτικές προειδοποιήσεις, στα ασφαλιστικά γραφεία, στις ομάδες κανονιστικής συμμόρφωσης, στους ναυλωτές και στα διυλιστήρια, που μπορούν να κρατήσουν το σύστημα επιφυλακτικό αφού οι traders έχουν ήδη προχωρήσει.

Η ΑΣΠΙΔΕΣ, η ναυτική αποστολή της ΕΕ που δημιουργήθηκε για την προστασία της ναυσιπλοΐας στην περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας, δείχνει το όριο απόφαση 2024/583 του Συμβουλίου. Μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο σε ένα τμήμα της ευρύτερης διαδρομής. Δεν μπορεί να αφαιρέσει τον κίνδυνο του Ορμούζ από την παγκόσμια τιμολόγηση του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.

Η ανακούφιση δεν θα μοιραστεί ομοιόμορφα

Το κόστος μπαίνει στην Ευρώπη από διαφορετικές πόρτες. Η Γερμανία το αισθάνεται μέσω της βιομηχανίας, των οδικών μεταφορών και της χημικής παραγωγής· οι παράγοντες που καταγράφει η γερμανική λέσχη αυτοκινήτου εξηγούν γιατί η πτώση του αργού μπορεί να αργήσει να φτάσει στις επιχειρήσεις και στους οδηγούς ADAC. Τα στοιχεία του ιταλικού υπουργείου για τα καύσιμα στηρίζουν ένα πιο στενό συμπέρασμα: οι τιμές στην αντλία παραμένουν πολιτικός αγωγός, ακόμη και χωρίς να τεκμηριώνουν ευρύτερους ισχυρισμούς για την έκθεση των επιχειρήσεων ή την ασφάλεια στη Μεσόγειο στοιχεία καυσίμων.

Το Ρότερνταμ είναι το λιμενικό επίπεδο της εξίσωσης. Αποτελεί ευρωπαϊκό κόμβο αργού, διυλισμένων προϊόντων, αποθήκευσης και αναδιανομής, όχι απλώς ολλανδικό περιουσιακό στοιχείο λιμάνι του Ρότερνταμ. Αν τα φορτία γίνουν ακριβότερα στην ασφάλιση, στη χρηματοδότηση ή στον προγραμματισμό τους, η ολλανδική εφοδιαστική μπορεί να μεταφέρει πίεση στην ευρύτερη αγορά ακόμη και όταν οι spot τιμές δείχνουν πιο ήρεμες.

Η Ισπανία δείχνει γιατί οι εύκολες υποσχέσεις προς τους καταναλωτές είναι επισφαλείς. Η ισπανική Επιτροπή Αγορών και Ανταγωνισμού παρακολουθεί τις τιμές καυσίμων σε μια αγορά που διαμορφώνεται από διυλισμένα προϊόντα, φόρους, logistics και περιθώρια κέρδους CNMC, ενώ ο ισπανικός φορέας στρατηγικών αποθεμάτων παρακολουθεί τα αποθέματα ασφαλείας CORES. Τα αποθέματα βοηθούν όταν πιέζεται η προσφορά. Δεν προστατεύουν τα νοικοκυριά από ακριβά ναύλα ή από αργή μετακύλιση των μειώσεων.

Η Κύπρος προσθέτει την εγγύτητα. Είναι κέντρο ναυτιλιακών υπηρεσιών της ΕΕ υφυπουργείο Ναυτιλίας και έχει χρησιμοποιηθεί στον διάδρομο Αμάλθεια προς τη Γάζα δήλωση της Επιτροπής. Αυτό την τοποθετεί κοντά στα νομικά, ναυτιλιακά και ζητήματα ασφάλειας που κρύβονται πίσω από την τιμή.

Η πραγματική δοκιμασία είναι πρακτική. Έχουν επιστρέψει τα πλοία στα συνήθη δρομολόγια; Έχουν χαλαρώσει οι όροι ασφάλισης πολεμικού κινδύνου; Έχουν λάβει οι ομάδες συμμόρφωσης αρκετή κάλυψη ώστε να εγκρίνουν συναλλαγές; Έχουν αλλάξει τα διυλιστήρια τις προμήθειές τους ή μόνο τις υποθέσεις τιμολόγησης; Μέχρι να φανούν αυτές οι απαντήσεις, η Ευρώπη έχει ανακούφιση στις αγορές, όχι απόδειξη ότι έχουν κινηθεί τα πλοία, οι ασφαλιστές και οι τράπεζες.