Τα τέλη του Χορμούζ πιέζουν την ευρωπαϊκή βιομηχανία

Το πρόβλημα της Ευρώπης στο Στενό του Ορμούζ έχει ήδη περάσει από τη γεωπολιτική στα εργοστάσια και στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις, πριν ακόμη φανεί αν μια συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν μπορεί πράγματι να λειτουργήσει. Η Ιταλία δεν είναι τόσο εκτεθειμένη στο αργό πετρέλαιο του Κόλπου όσο στα διυλισμένα προϊόντα: στοιχεία της Τράπεζας της Ιταλίας που επικαλείται η Borsa Corriere ανεβάζουν την έκθεση στο αργό στο 10 τοις εκατό και στα διυλισμένα προϊόντα στο 25 τοις εκατό. Στην Πολωνία, το Agroprofil περιέγραψε πιο ωμά την πίεση στον αγρότη: ένας τόνος ουρίας κοστίζει όσο 3,5 τόνοι σιταριού.

Για τη Γερμανία, ο κίνδυνος βρίσκεται στις εισροές της βιομηχανίας. Το n-tv έχει καταγράψει ανησυχία για τα βασικά έλαια κατηγορίας III, τη βάση υψηλής ποιότητας που χρησιμοποιείται σε λιπαντικά για κινητήρες και μηχανήματα, καθώς και για τις ροές θείου που τροφοδοτούν χημικές αλυσίδες παραγωγής. Ένα στενό μπορεί να «ανοίξει» στα χαρτιά, ενώ το κόστος να παραμένει εγκλωβισμένο σε ασφάλιστρα, ναύλους και ελέγχους συμμόρφωσης.

Η Ουάσιγκτον γράφει, η Ευρώπη προσαρμόζεται

Η Κάγια Κάλας δήλωσε μέσω της διπλωματικής υπηρεσίας της ΕΕ ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν πρέπει να καταλήξουν στη συμφωνία. Η ΕΕ μπορεί να μεταφέρει μηνύματα, να προσφέρει τεχνογνωσία για το πυρηνικό σκέλος και, πιθανώς, να βοηθήσει αργότερα με συνοδείες πλοίων. Είναι ρόλος, όχι έλεγχος.

Το κείμενο της φερόμενης συμφωνίας παραμένει αμφισβητούμενο. Το Al-Monitor περιέγραψε ιρανικές δημοσιογραφικές αναφορές για άρση κυρώσεων, αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων, τον Λίβανο και επαναλειτουργία του Ορμούζ υπό «ιρανικές ρυθμίσεις», ενώ ο Τραμπ και ο Βανς αμφισβήτησαν τους όρους. Για τους ευρωπαϊκούς φορείς της αγοράς, το «άνοιξε» δεν αρκεί. Η διαδρομή πρέπει να είναι ασφαλής, ασφαλίσιμη και νομικά χρησιμοποιήσιμη.

Η παγίδα των αμερικανικών κυρώσεων

Η ΕΕ μπορεί να άρει τις δικές της κυρώσεις και να αποδεσμεύσει περιουσιακά στοιχεία που έχουν παγώσει βάσει του ευρωπαϊκού δικαίου, όπως περιγράφει το Συμβούλιο. Δεν μπορεί, όμως, να προστατεύσει τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις από αμερικανικές ποινές, αν η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να θεωρεί απαγορευμένα τμήματα του εμπορίου. Ανάλυση της αμερικανικής νομικής εταιρείας Paul Weiss δείχνει πώς η αμερικανική υπηρεσία που επιτηρεί τις κυρώσεις μπορεί να καθορίσει τι τολμούν να αγγίξουν οι τράπεζες και οι ενεργειακές εταιρείες.

Ο ευρωπαϊκός κανονισμός αποκλεισμού έχει σχεδιαστεί για να προστατεύει τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις από ορισμένες ξένες κυρώσεις. Στην πράξη, δεν καθιστά αδιάφορες ούτε τις αμερικανικές τράπεζες ούτε την εκκαθάριση σε δολάρια ούτε την πρόσβαση στην αγορά των ΗΠΑ. Γι’ αυτό ένας Ευρωπαίος πλοιοκτήτης μπορεί να έχει άδεια από τις Βρυξέλλες και, παρ’ όλα αυτά, να χάσει την τράπεζα, τον αντασφαλιστή ή τον ναυλωτή που χρειάζεται για να ταξιδέψει με κέρδος.

Ένα στενό μπορεί να ανοίξει και πάλι να μη λειτουργεί

Το Reuters, σε αναδημοσίευση του NDTV, μετέδωσε ότι Ιρανός απεσταλμένος φέρεται να δήλωσε πως το Ορμούζ θα παραμείνει ανοικτό με τέλη διέλευσης. Ο ισχυρισμός αμφισβητείται. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος αφορά το ποιος εισπράττει τα χρήματα: η Risk Intelligence προειδοποίησε ότι πληρωμές συνδεδεμένες με ιρανικούς φορείς υπό κυρώσεις θα μπορούσαν να δημιουργήσουν έκθεση σε αμερικανικές κυρώσεις, ενώ οι The Brussels Times κατέγραψαν ανησυχία για απαιτήσεις παροχής δεδομένων πλοίων.

Οι ασφαλιστές αντιμετωπίζουν ήδη τον Κόλπο ως πρόβλημα ισολογισμού. Η West P&I περιέγραψε επιπτώσεις στους ναύλους, στο κόστος ασφάλισης και στον σχεδιασμό ταξιδιών, μαζί με κινήσεις αντασφαλιστών για πολεμικούς κινδύνους σε ιρανικά ύδατα και στον Κόλπο. Έτσι μια διπλωματική ασάφεια μετατρέπεται σε εμπορική επιβάρυνση.

Οι ευρωπαϊκές επιλογές ασφαλείας κινούνται αποσπασματικά. Η Γαλλία λέει ότι εργάζεται με το Λονδίνο για μια αμυντική αποστολή θαλάσσιας ασφάλειας, όταν το επιτρέψουν οι συνθήκες, σύμφωνα με το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών. Η Λιθουανία ενέκρινε τη συμμετοχή έως 40 στρατιωτικών και στελεχών αμυντικών συστημάτων σε διεθνείς αποστολές για το Ορμούζ, όπως μετέδωσε το LRT.

Αυτή είναι η ευρωπαϊκή εικόνα: οικονομίες με πραγματική έκθεση, περιορισμένη επιρροή και εθνικές κυβερνήσεις που ετοιμάζονται να συμμετάσχουν σε συμμαχίες τις οποίες δεν σχεδιάζουν. Πριν οι εταιρείες αντιμετωπίσουν ξανά το Ορμούζ ως κανονική διαδρομή, πρέπει να γνωρίζουν ποιος ελέγχει τη διέλευση, ποιος εισπράττει τα τέλη, ποιες κυρώσεις πράγματι χαλαρώνουν και αν οι ασφαλιστές επαναφέρουν την κανονική κάλυψη. Μια υπογραφή μπορεί να ηρεμήσει τις αγορές για μία ημέρα. Δεν μπορεί, από μόνη της, να ξεμπλοκάρει ένα φορτίο.