Ουγγρική κατασκοπεία στην καρδιά της ΕΕ

Η υπόθεση δεν αφορά απλώς μια ακόμη καταγγελία περί κατασκοπείας στις Βρυξέλλες. Σύμφωνα με κοινή έρευνα των Direkt36, Der Spiegel, Der Standard και De Tijd, στελέχη των ουγγρικών υπηρεσιών πληροφοριών φέρονται να λειτουργούσαν επί χρόνια μέσα από τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ουγγαρίας στην ΕΕ, στοχοποιώντας υπαλλήλους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η Κομισιόν άνοιξε έρευνα για τις καταγγελίες, αλλά την πάγωσε, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ώστε να μη δώσει νέα τροφή στην αντιευρωπαϊκή ρητορική της Βουδαπέστης (Direkt36).

Το βασικό ερώτημα παραμένει θεσμικά αναπάντητο. Τον Μάιο του 2026, η Επιτροπή απάλλαξε τον Ολιβέρ Βαρχέι, τον Ούγγρο πρώην επίτροπο, από την κατηγορία προσωπικής εμπλοκής. Δεν έχει όμως αποσαφηνιστεί δημοσίως αν Ούγγροι αξιωματικοί συνέλεγαν πληροφορίες για υπαλλήλους και φακέλους της ΕΕ (Euronews).

Η κατασκοπεία φέρεται να έγινε μέσα από το ίδιο το δωμάτιο

Η υπόθεση έχει βάρος επειδή η φερόμενη δράση δεν ξεκινούσε απέναντι από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, αλλά μέσα στον μηχανισμό όπου παράγεται η ευρωπαϊκή νομοθεσία. Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ουγγαρίας δεν είναι μια πρεσβεία που παρακολουθεί εξ αποστάσεως. Οι εθνικοί διπλωμάτες που υπηρετούν εκεί συμμετέχουν στην Coreper, την Επιτροπή Μονίμων Αντιπροσώπων που προετοιμάζει τις αποφάσεις του Συμβουλίου της ΕΕ, καθώς και σε δεκάδες ομάδες εργασίας όπου τα κράτη-μέλη διαπραγματεύονται τη νομοθεσία γραμμή προς γραμμή (Council). Αν αξιωματικοί πληροφοριών λειτουργούσαν με διπλωματική κάλυψη από αυτή την αποστολή, βρίσκονταν στο κέντρο της διαδικασίας με την οποία γράφεται το δίκαιο της ΕΕ.

Οι καταγγελίες πηγαίνουν πίσω στο 2013, όταν το ουγγρικό Γραφείο Πληροφοριών φέρεται να άρχισε να χαρτογραφεί Ούγγρους υπηκόους που εργάζονταν στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Από το 2015, σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, η επιχείρηση έγινε πιο επιθετική, με στελέχη των υπηρεσιών να αναζητούν ευαίσθητους ευρωπαϊκούς φακέλους. Ένας αξιωματικός φέρεται να αποκαλύφθηκε το 2017, γεγονός που εξέθεσε το ευρύτερο δίκτυο (Direkt36). Σε χωριστή πτυχή της υπόθεσης, οι ουγγρικές υπηρεσίες φέρονται να παρακολουθούσαν ερευνητές της OLAF, της ευρωπαϊκής υπηρεσίας καταπολέμησης της απάτης, οι οποίοι εξέταζαν εταιρεία συνδεδεμένη με τον γαμπρό του Βίκτορ Όρμπαν (EUNews).

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε τον Νοέμβριο του 2025 ψήφισμα με το οποίο καλούσε την Επιτροπή να παρουσιάσει γρήγορα τα ευρήματά της και ζητούσε συνέπειες εφόσον οι καταγγελίες επιβεβαιώνονταν (European Parliament). Οκτώ μήνες αργότερα, δεν έχει υπάρξει δημόσιο δικαστικό ή θεσμικό πόρισμα.

Εκεί όπου τελειώνει η ισχύς της ΕΕ

Η ΕΕ διαθέτει εργαλεία για να τιμωρεί τη δημοσιονομική απάτη, τις παραβιάσεις του κράτους δικαίου και την παραβίαση του ευρωπαϊκού δικαίου. Τα έχει ήδη χρησιμοποιήσει κατά της Ουγγαρίας: στα τέλη του 2022, το Συμβούλιο πάγωσε δισεκατομμύρια ευρώ από τα ταμεία συνοχής, δηλαδή τους ευρωπαϊκούς πόρους που στηρίζουν φτωχότερες περιφέρειες και κράτη-μέλη, λόγω ανησυχιών για το κράτος δικαίου (CER). Παράλληλα, η διαδικασία του άρθρου 7, ο μηχανισμός της ΕΕ για την αντιμετώπιση συστηματικής δημοκρατικής οπισθοδρόμησης, παραμένει ανοιχτή κατά της Ουγγαρίας από το 2018.

Η συλλογή πληροφοριών από διπλωμάτες κράτους-μέλους βρίσκεται σε πιο δύσκολη ζώνη. Η Συνθήκη για την ΕΕ αφήνει την εθνική ασφάλεια στην αρμοδιότητα κάθε κράτους-μέλους (Article 4 TEU). Το INTCEN, το όργανο ανάλυσης απειλών της ΕΕ, μπορεί να αξιολογεί κινδύνους, αλλά δεν έχει εξουσία έρευνας ή δράσης (EEAS). Το Βέλγιο, ως κράτος υποδοχής, έχει εδαφική δικαιοδοσία, όμως η διπλωματική ασυλία περιορίζει τις δυνατότητες των βελγικών αρχών μέσα σε μια Μόνιμη Αντιπροσωπεία χωρίς συναίνεση. Για να υπάρξει ευρωπαϊκή αντίδραση, η φερόμενη κατασκοπεία θα έπρεπε να ενταχθεί σε άλλη κατηγορία: δωροδοκία υπαλλήλων της ΕΕ, κατάχρηση ευρωπαϊκών πόρων ή ευρύτερη υπόθεση κράτους δικαίου. Η καθαρή συλλογή πληροφοριών με διπλωματική κάλυψη δεν χωρά εύκολα σε κανένα από τα διαθέσιμα εργαλεία.

Ποιοι ανησυχούν περισσότερο

Η ανησυχία είναι εντονότερη στα κράτη-μέλη που ήδη βλέπουν τη ρωσική επιρροή ως εσωτερικό κίνδυνο για την ΕΕ. Πολωνικά μέσα τοποθετούν την Ουγγαρία του Όρμπαν ευθέως στην κατηγορία του εσωτερικού ευρωπαϊκού ρίσκου που συνδέεται με τη Ρωσία (Onet). Εσθονοί αξιωματούχοι έχουν αντιμετωπίσει τις εσωτερικές ευρωπαϊκές διαιρέσεις γύρω από τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας ως στρατηγικό πρόβλημα, όχι ως απλή διαδικαστική δυσκολία (ERR). Το πρακτικό ερώτημα για αυτά τα κράτη είναι πόση ευαίσθητη διαβούλευση για τις κυρώσεις, την άμυνα και την Ουκρανία μπορεί να γίνεται σε αίθουσες όπου κάθε κράτος-μέλος έχει θέση.

Η μετα-Όρμπαν κυβέρνηση της Ουγγαρίας υπό τον Πέτερ Μάγκιαρ έχει αρχίσει να αποξηλώνει τμήματα της παλιάς αρχιτεκτονικής πληροφοριών. Το ουγγρικό κοινοβούλιο ψήφισε πρόσφατα την κατάργηση του Γραφείου Προστασίας της Κυριαρχίας, ενός θεσμού της εποχής Όρμπαν που οι Βρυξέλλες επέκριναν επί χρόνια (Le Monde). Η πολιτική αλλαγή μπορεί να κλείσει ένα μέρος του ουγγρικού προβλήματος. Δεν κλείνει όμως το ευρωπαϊκό. Δεν υπάρχει ακόμη φάκελος της Επιτροπής, βελγική δικαστική απόφαση ή θεσμική μεταρρύθμιση που να απαντά τι θα συμβεί την επόμενη φορά που ένα κράτος-μέλος θα χρησιμοποιήσει τη θέση του μέσα στο δωμάτιο για να συλλέξει πληροφορίες για όσους διαπραγματεύονται το ευρωπαϊκό δίκαιο.