ΔΟΕ: Ταχύτερη διάθεση ντίζελ χωρίς νέα βαρέλια

Τα μέλη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ), του φορέα μέσω του οποίου οι πλούσιες χώρες συντονίζουν τη χρήση των έκτακτων αποθεμάτων πετρελαίου, συμφώνησαν στις 7 Οκτωβρίου να επιταχύνουν τη διάθεση ποσοτήτων που είχαν δεσμευτεί τον Μάρτιο και να δώσουν προτεραιότητα στο ντίζελ, χωρίς να εγκρίνουν νέα αποθέματα (ΔΟΕ). Οι οδηγοί θα ωφεληθούν μόνο όταν το καύσιμο φτάσει στις εταιρείες διανομής και εκείνες περάσουν τη χαμηλότερη τιμή στην αντλία. Στην Ολλανδία, η πρώτη νέα παρτίδα δεν αναμένεται να φορτωθεί πριν από τον Νοέμβριο (COVA).

Γιατί έχουν σημασία τώρα τα αποθέματα ντίζελ

Η Ευρώπη εισάγει μεγάλο μέρος του ντίζελ που καταναλώνει. Οι εισαγωγές κάλυψαν το 46 τοις εκατό της ζήτησης το πρώτο εξάμηνο του 2026, σύμφωνα με εκτίμηση της BNP Paribas (BNP Paribas).

Οι εισαγωγές αυτές έχουν γίνει δυσκολότερες και ακριβότερες. Η έκθεση του ΔΟΕ για την αγορά πετρελαίου τον Αύγουστο έδειξε την έκταση του προβλήματος: οι εξαγωγές ντίζελ από τη Ρωσία, τη Μέση Ανατολή και την Ασία είχαν μειωθεί κατά 1,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως, δηλαδή περίπου κατά ένα πέμπτο του θαλάσσιου εμπορίου (ΔΟΕ).

Η Ευρώπη δεν έχει ξεμείνει από καύσιμα. Στις 2 Οκτωβρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέφερε ότι ο εφοδιασμός στην ΕΕ παρέμενε σταθερός, τουλάχιστον προς το παρόν, αλλά οι τιμές ήταν υψηλές επειδή η αγορά παρέμενε σφιχτή (Ευρωπαϊκή Επιτροπή). Η διάθεση ντίζελ από τα αποθέματα απαντά άμεσα σε αυτή την πίεση: το αργό πετρέλαιο πρέπει πρώτα να περάσει από διυλιστήριο για να χρησιμοποιηθεί από ένα φορτηγό, ενώ το αποθηκευμένο ντίζελ είναι έτοιμο καύσιμο προς πώληση (ΔΟΕ).

Ταχύτερη διάθεση, όχι περισσότερο πετρέλαιο

Στις 2 Οκτωβρίου, οι ηγέτες της Ομάδας των Επτά συμφώνησαν να συντονίσουν τη διάθεση 100 εκατ. βαρελιών αργού και καυσίμων σε διάστημα τεσσάρων μηνών (δήλωση της Ομάδας των Επτά), μια συμφωνία που καταγράψαμε όταν επιτεύχθηκε (To Brief). Οι κυβερνήσεις της ΕΕ ήθελαν να παραμείνουν εντός της ποσότητας που είχε εγκριθεί τον Μάρτιο, σύμφωνα με το Reuters (Reuters).

Αυτό ακριβώς αποφασίστηκε. Η απόφαση του ΔΟΕ επιτάχυνε το χρονοδιάγραμμα για την ήδη συμφωνημένη διάθεση. Ο επικεφαλής του οργανισμού, Φατίχ Μπιρόλ, ανέφερε ότι στο πλαίσιο της ενέργειας του Μαρτίου είχαν διατεθεί περίπου 325 εκατ. βαρέλια, ενώ απομένουν περίπου 100 εκατ. βαρέλια από την αρχική δέσμευση (ΔΟΕ). Ο όρος «διατέθηκαν» αποτυπώνει την καταμέτρηση του οργανισμού για τις ποσότητες που οι κυβερνήσεις έχουν δεσμευτεί να διαθέσουν στην αγορά· δεν σημαίνει ότι όλο αυτό το πετρέλαιο έχει φτάσει ήδη στους αγοραστές.

Η μείωση στη Γαλλία εξαρτάται από τις εταιρείες διανομής

Η Γαλλία έχει παρουσιάσει το πιο συγκεκριμένο σχέδιο για τις τιμές. Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί ανακοίνωσε ότι 10 εκατ. βαρέλια στρατηγικών αποθεμάτων ντίζελ θα διατεθούν στις εταιρείες διανομής μέσα σε τρεις μήνες (Υπουργείο Οικονομικών).

Οι εταιρείες θα πληρώσουν για τα αποθέματα την τιμή κτήσης πριν από την κρίση, πολύ χαμηλότερη από τη σημερινή τιμή της αγοράς. Με βάση αυτή την τιμή, η κυβέρνηση εκτιμά ότι το ντίζελ στην αντλία θα φθηνύνει κατά 12 έως 18 λεπτά το λίτρο (γαλλική κυβέρνηση).

Η μείωση αυτή είναι εκτίμηση και θα ισχύσει μόνο αν οι εταιρείες μετακυλίσουν το χαμηλότερο κόστος στους πελάτες, αντί να το κρατήσουν ως κέρδος. Εταιρείες που καλύπτουν περίπου το 60 τοις εκατό της αγοράς έχουν δεσμευτεί να περάσουν ολόκληρη τη μείωση στους καταναλωτές, ενώ οι αρχές προστασίας καταναλωτή θα δημοσιοποιούν κάθε εβδομάδα στοιχεία για τα περιθώρια κέρδους τους (Υπουργείο Οικονομικών). Επειδή η εξοικονόμηση αφορά κάθε λίτρο, μεγαλύτερο όφελος αναμένεται για όσους καταναλώνουν πολύ καύσιμο, όπως οι μεταφορείς, οι αγρότες και οι κατασκευαστικές επιχειρήσεις.

Δεν περιμένουν όλοι ότι η μείωση θα φανεί στις τιμές. Ο οικονομολόγος ενέργειας Τιερί Μπρος είπε στο Franceinfo ότι η διάθεση των αποθεμάτων μπορεί, στην καλύτερη περίπτωση, να σταθεροποιήσει τις τιμές (Franceinfo).

Η Ιταλία ακολουθεί διαφορετικό δρόμο. Η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι είπε ότι η κυβέρνησή της εξετάζει έναν «κυμαινόμενο ειδικό φόρο κατανάλωσης»: τα πρόσθετα έσοδα από τον φόρο προστιθέμενης αξίας, ο οποίος υπολογίζεται ως ποσοστό της τιμής, όταν αυτή αυξάνεται, θα χρηματοδοτούν προσωρινή μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης, που είναι σταθερός ανά λίτρο (ANSA). Έτσι θα μειωνόταν ο φορολογικός λογαριασμός, χωρίς να προστεθεί ντίζελ στην αγορά.

Πότε φτάνει πράγματι το καύσιμο

Το χρονοδιάγραμμα της Ολλανδίας δείχνει πόσο χρόνο χρειάζεται η παράδοση. Ο ολλανδικός φορέας αποθεμάτων COVA προσέφερε προς πώληση 59.500 κυβικά μέτρα ντίζελ που φυλάσσονται στο Eemshaven, με προθεσμία υποβολής προσφορών στις 8 Οκτωβρίου και φόρτωση από 1 έως 30 Νοεμβρίου (COVA). Άλλες χώρες εξακολουθούν να καταρτίζουν τα δικά τους χρονοδιαγράμματα. Οι λεπτομέρειες του προγράμματος για τον Οκτώβριο αναμένεται να παρουσιαστούν σε συνεδρίαση του ΔΟΕ στις 14 και 15 Οκτωβρίου, σύμφωνα με το Reuters (Reuters).

Κάθε βαρέλι που αντλείται από τα αποθέματα πρέπει αργότερα να αντικατασταθεί. Η Ομάδα των Επτά ζήτησε από τον ΔΟΕ να υποδείξει πώς θα αναπληρωθούν τα αποθέματα (δήλωση της Ομάδας των Επτά). Το γαλλικό υπουργείο Οικονομικών δεν έχει διευκρινίσει ποιος θα πληρώσει για την ανασύσταση των αποθεμάτων της χώρας.

Η απόφαση του Οκτωβρίου επιτάχυνε τη διάθεση ντίζελ που οι κυβερνήσεις είχαν ήδη υποσχεθεί, χωρίς να προσθέσει νέες ποσότητες. Προς το παρόν, η μείωση κατά 12 έως 18 λεπτά παραμένει εκτίμηση της γαλλικής κυβέρνησης (γαλλική κυβέρνηση). Θα επιβεβαιωθεί μόνο όταν παραδοθεί το καύσιμο και οι εβδομαδιαίοι έλεγχοι των περιθωρίων κέρδους δείξουν ότι η εξοικονόμηση έφτασε στους αγοραστές ντίζελ.