Ο Andris Kulbergs προηγείται με 35.6%

Το κόμμα του πρωθυπουργού Άντρις Κούλμπεργκ, η Ενωμένη Λίστα, συγκέντρωσε 35,6 τοις εκατό σε κοινό exit poll μετά την ψηφοφορία του Σαββάτου, με διαφορά άνω των 24 ποσοστιαίων μονάδων από τον πλησιέστερο αντίπαλό του (Apollo/LETA, BNN). Η πρωτιά τον καθιστά σαφές φαβορί για τον σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης της Λετονίας. Δεν αποσαφηνίζει, όμως, ποια κόμματα θα τον στηρίξουν, καθώς, ώρες μετά το κλείσιμο της κάλπης, δεν υπήρχε ακόμη επίσημη κατανομή εδρών.

Ένα μικρό κόμμα μπορεί να αλλάξει την αριθμητική

Πίσω από την Ενωμένη Λίστα, πέντε κόμματα βρίσκονται σε μικρή απόσταση μεταξύ τους: από το 11,3 τοις εκατό του «Πρώτα η Λετονία» έως το 6,7 τοις εκατό της «Νέας Ενότητας». Και τα πέντε ξεπέρασαν το όριο του 5 τοις εκατό των ψήφων σε εθνικό επίπεδο, που απαιτείται για να εκλέξει ένας συνδυασμός κάποιον από τους 100 βουλευτές (Delfi/LETA). Η Ένωση Πρασίνων και Αγροτών έμεινε κάτω από το όριο, με 3,7 τοις εκατό (Rzeczpospolita).

Το μικρό αυτό ποσοστό έχει μεγαλύτερη σημασία απ’ όσο δείχνει. Οι δημοσκόποι ρώτησαν περισσότερους από 6.500 ψηφοφόρους, αλλά περίπου το 30 τοις εκατό δεν αποκάλυψε τι ψήφισε (Apollo/LETA). Οι αρνήσεις ήταν συχνότερες στη Ζεμγκάλε, περιφέρεια όπου οι Πράσινοι και Αγρότες έχουν παραδοσιακά ισχυρή παρουσία.

Αν όσοι δεν απάντησαν ψήφισαν όπως συνήθως οι κάτοικοι της περιοχής, το πραγματικό ποσοστό του κόμματος μπορεί να βρίσκεται πιο κοντά στο όριο από όσο δείχνει το exit poll. Τα στοιχεία δεν επιτρέπουν να εκτιμηθεί πόσο. Η δημοσκόπηση δεν περιέλαβε επίσης όσους ψήφισαν πριν από το Σάββατο, δηλαδή περισσότερους από 169.600 ανθρώπους (LSM). Οι ψήφοι τους θα προσμετρηθούν, παρότι δεν καταγράφηκαν στην έρευνα.

Η καταμέτρηση ξεκίνησε με καθυστέρηση. Ορισμένοι πολίτες που είχαν ψηφίσει νωρίτερα ψήφισαν ξανά την ημέρα των εκλογών, αλλά προσμετράται μόνο η τελευταία τους ψήφος. Έτσι, οι αρμόδιοι έπρεπε πρώτα να ελέγξουν το ηλεκτρονικό μητρώο ψηφοφόρων για να εντοπίσουν τις διπλές ψήφους. Σύμφωνα με το TVNET, η καταμέτρηση άρχισε σε όλη τη χώρα έπειτα από καθυστέρηση αρκετών ωρών. Τα δημοσιεύματα περιγράφουν αργή εκκίνηση, όχι αμφισβήτηση των ψηφοδελτίων, και δεν δείχνουν ότι η καταμέτρηση έχει ελεγχθεί και επικυρωθεί.

Οι εταίροι έχουν μεγαλύτερη σημασία από τα ποσοστά

Για πλειοψηφία στη Σαέιμα, το λετονικό κοινοβούλιο των 100 εδρών, απαιτούνται 51 ψήφοι. Οι έδρες κατανέμονται στις πέντε εκλογικές περιφέρειες αφού αποκλειστούν οι συνδυασμοί που δεν έπιασαν το όριο, γι’ αυτό τα ποσοστά του exit poll δεν μετατρέπονται απευθείας σε έδρες (BNN).

Το exit poll, πάντως, δείχνει πιθανούς εταίρους. Πολωνικά μέσα περιέγραψαν κυβερνητικά σχήματα με κορμό την Ενωμένη Λίστα και την εθνικιστική Εθνική Συμμαχία, με τη συμμετοχή είτε της κεντροδεξιάς Νέας Ενότητας είτε των φιλελεύθερων Προοδευτικών (Rzeczpospolita). Και τα δύο σχήματα αφήνουν εκτός την Κυρίαρχη Δύναμη/Νέους Λετονούς. Το Euronews περιέγραψε το κόμμα ως επικριτικό απέναντι στη στήριξη προς την Ουκρανία και στην αύξηση των αμυντικών δαπανών (Euronews Polska).

Τα σενάρια αυτά προϋποθέτουν ότι οι Πράσινοι και Αγρότες θα μείνουν εκτός Βουλής. Αν περάσουν το όριο στην καταμέτρηση, θα περιορίσουν τις έδρες που αναλογούν στα υπόλοιπα κόμματα και κάθε πιθανός κυβερνητικός συνδυασμός θα πρέπει να υπολογιστεί ξανά. Ένα κόμμα που απόψε μοιάζει περιττό για την πλειοψηφία μπορεί τελικά να αποδειχθεί αναγκαίο, ή και το αντίστροφο.

Ο Κούλμπεργκ δεν είχε σχολιάσει πιθανούς κυβερνητικούς εταίρους έως το βράδυ των εκλογών, σύμφωνα με τη γερμανική Deutschlandfunk. Η στάση του αντανακλά το γεγονός ότι οι επιλογές του εξαρτώνται από την κατανομή εδρών, την οποία δεν γνωρίζει ακόμη.

Με το βλέμμα από το Ταλίν έως το Βίλνιους

Οι γειτονικές χώρες παρακολούθησαν στενά την εκλογική βραδιά στη Λετονία. Η δημόσια ραδιοτηλεόραση της Εσθονίας, ERR, παρουσίασε την αναμέτρηση εν μέρει ως σύγκρουση ανάμεσα σε προσανατολισμούς προς την Ανατολή και τη Δύση (ERR). Η λιθουανική LRT είχε ήδη προβλέψει δύσκολες συνομιλίες για τον σχηματισμό κυβέρνησης (LRT). Πολωνικά και γερμανικά μέσα μετέδωσαν το exit poll μέσα σε λίγες ώρες.

Το ενδιαφέρον συνδέεται με τον προσανατολισμό που θα έχει η επόμενη κυβέρνηση της Λετονίας. Μέχρι στιγμής, καμία συμφωνία για τον κυβερνητικό συνασπισμό ή το πρόγραμμά του δεν έχει δώσει απάντηση. Το κόμμα που εμφανίζεται πιο επικριτικό απέναντι στη βοήθεια προς την Ουκρανία δεν έχει συμφωνημένη διαδρομή προς την κυβέρνηση, ενώ κανένα από τα κόμματα που υποδεικνύει το exit poll δεν έχει σηματοδοτήσει αλλαγή πορείας.

Η επικύρωση του αποτελέσματος θα δείξει πόσο περιθώριο κινήσεων διαθέτει ο Κούλμπεργκ. Αν οι Πράσινοι και Αγρότες μείνουν κάτω από το όριο, παραμένουν ανοιχτά τα σχήματα που ήδη υποδεικνύει το exit poll και ο Κούλμπεργκ θα μπορεί να επιλέξει μεταξύ κομμάτων με γενικά παρόμοιο πολιτικό προσανατολισμό. Αν περάσουν, θα βρεθεί απέναντι σε ένα πιο κατακερματισμένο κοινοβούλιο και σε δυσκολότερες διαπραγματεύσεις για κάθε έδρα που χρειάζεται. Ο τελικός πίνακας της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής θα δείξει ποια κυβέρνηση θα αποκτήσει η Λετονία.