Η Lufthansa κινδυνεύει με πρόστιμο για την TAP

Η Πορτογαλία θέλει να πουλήσει το 44,9% της TAP Air Portugal σε μεγάλο αεροπορικό όμιλο. Ο διευθύνων σύμβουλος της Lufthansa, Κάρστεν Σπορ, δήλωσε ότι θα μπορούσε να αναλάβει τη διοίκηση «σήμερα». Η διατύπωση αυτή έχει σημασία: οι δικηγόροι του ανταγωνισμού προειδοποιούν ότι, αν μια τέτοια προθυμία μετατραπεί σε πράξη πριν δώσει το πράσινο φως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δηλαδή το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ που ελέγχει τις μεγάλες συγχωνεύσεις, μπορεί να θεωρηθεί gun-jumping — πρόωρη άσκηση ελέγχου πριν εγκριθεί νομικά η συναλλαγή. Σε αυτή την περίπτωση, και οι δύο πλευρές κινδυνεύουν με πρόστιμα έως 10% του ετήσιου κύκλου εργασιών τους (Κανονισμός Συγκεντρώσεων της ΕΕ, άρθρο 14).

Τι σημαίνει στην πράξη η «αποφασιστική επιρροή»

Το σχέδιο της Πορτογαλίας να διατηρήσει τυπικά την πλειοψηφία δεν αρκεί από μόνο του για να κρατήσει τη συναλλαγή εκτός του ελέγχου των Βρυξελλών. Το ευρωπαϊκό δίκαιο δεν κοιτάζει μόνο το ποσοστό των μετοχών. Ένας αγοραστής μπορεί να ελέγχει μια αεροπορική εταιρεία μέσω δικαιωμάτων βέτο στη στρατηγική, στα δρομολόγια, στον στόλο ή στους ανώτατους διορισμούς. Αν μπορεί να το κάνει αυτό, η Επιτροπή αντιμετωπίζει τη συναλλαγή ως πλήρη απόκτηση ελέγχου, ανεξάρτητα από το πώς φαίνεται η πλειοψηφία στα χαρτιά (Ανακοίνωση της Επιτροπής για τη δικαιοδοσία, RTE/Reuters).

Πορτογάλοι νομικοί που επικαλείται το Lusa εντόπισαν ακριβώς τον κίνδυνο: αν ένας υποψήφιος αγοραστής αποκτήσει πρόσβαση στα οικονομικά στοιχεία των δρομολογίων, στα δεδομένα τιμολόγησης, στα σχέδια για τον στόλο ή στα συστήματα ναύλων και διαθεσιμότητας θέσεων πριν αποφανθεί η Επιτροπή, η ανταγωνιστική διαδικασία αλλοιώνεται (ECO/Lusa). Για τον χαμένο πλειοδότη, η ζημιά δεν διορθώνεται εκ των υστέρων. Ένας ανταγωνιστής που έχει ήδη επηρεάσει εκ των έσω τις αποφάσεις για το δίκτυο αποκτά πλεονέκτημα που κανένα μεταγενέστερο διορθωτικό μέτρο δεν μπορεί πραγματικά να αναιρέσει.

Lufthansa εναντίον Air France-KLM: τι αξίζει η Λισαβόνα

Ο Κάρστεν Σπορ περιέγραψε το ενδιαφέρον της Lufthansa ως «πολύ ισχυρό» και παρουσίασε τη διεκδίκηση ως ευθεία αναμέτρηση με την Air France-KLM (Reuters/MarketScreener). Το έπαθλο είναι η θέση της Λισαβόνας ως πύλης προς τη Βραζιλία, τη λουζόφωνη Αφρική και τον Νότιο Ατλαντικό. Όποιος ευρωπαϊκός όμιλος ελέγξει το δίκτυο της TAP αποκτά ισχυρό προβάδισμα σε αυτές τις γραμμές (RTE/Reuters).

Η πορτογαλική κυβέρνηση ζήτησε από τους δύο ομίλους δεσμευτικές προσφορές, αφού έκρινε ότι οι αρχικές προτάσεις τους ήταν σε γενικές γραμμές ισοδύναμες (Zonebourse).

Για την Ισπανία, οι παρενέργειες είναι απολύτως πρακτικές. Η Iberia αυξάνει τη χωρητικότητα προς τη Λατινική Αμερική από τη Μαδρίτη, ενώ ο κόμβος της TAP στη Λισαβόνα ανταγωνίζεται άμεσα για την κίνηση προς τον Νότιο Ατλαντικό (Cinco Días). Τα δρομολόγια, τα ωράρια και οι τιμές κρίνουν αν η οριακή ζήτηση στις υπερατλαντικές πτήσεις θα περάσει από τη Μαδρίτη ή από τη Λισαβόνα. Αν ένας αγοραστής αρχίσει να επηρεάζει αυτές τις αποφάσεις πριν από την έγκριση, τα δεδομένα του ανταγωνισμού αλλάζουν πριν προλάβουν οι Βρυξέλλες να τα εξετάσουν.

Έκλεισε το ζήτημα της διάσωσης, μένει ανοικτό το ζήτημα του ελέγχου

Η Επιτροπή επιβεβαίωσε στις 30 Ιουνίου ότι η TAP ολοκλήρωσε τις υποχρεώσεις αναδιάρθρωσης, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονταν πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων και αποπληρωμή προς το πορτογαλικό Δημόσιο (Observador). Αυτό κλείνει τον ευρωπαϊκό έλεγχο για την προηγούμενη κρατική στήριξη της TAP. Δεν κλείνει τον ξεχωριστό έλεγχο για το ποιος μπορεί να ελέγχει την εταιρεία στο επόμενο στάδιο.

Το κρίσιμο κενό είναι το αδημοσίευτο πακέτο διακυβέρνησης: θέσεις στο διοικητικό συμβούλιο, δικαιώματα βέτο, πρόσβαση σε πληροφορίες, προσωρινές εξουσίες διοίκησης. Αυτό το πακέτο, και όχι η διατήρηση του 55,1% από την Πορτογαλία, θα κρίνει αν η πώληση αποτελεί προσεκτικό σχεδιασμό μετάβασης ή πρόωρη μεταβίβαση ελέγχου.