Ο Magyar απέναντι στους εισαγγελείς που ενίσχυσε

Στις 28 Σεπτεμβρίου, το κοινοβούλιο της Ουγγαρίας ψήφισε υπέρ της άρσης της ασυλίας του πρωθυπουργού Πέτερ Μαγιάρ και δύο υπουργών που είχαν υπηρετήσει στην κυβέρνηση του Βίκτορ Ορμπαν, με 139 ψήφους υπέρ και καμία κατά (24.hu, Infostart). Το Fidesz του Ορμπαν και ο μικρότερος κυβερνητικός του εταίρος, το KDNP, απείχαν, επομένως οι ψήφοι προήλθαν από την κυβερνητική πλευρά (DW). Η πλειοψηφία του Μαγιάρ επέτρεψε έτσι να ερευνηθεί και ο ίδιος ο πρωθυπουργός. Η ψηφοφορία, όμως, δεν απαντά αν οι εισαγγελείς θα αντιμετωπίσουν εκείνον και τους πρώην υπουργούς με τα ίδια μέτρα.

Η βουλευτική ασυλία εμποδίζει τις εισαγγελικές αρχές να αντιμετωπίσουν εν ενεργεία βουλευτή ως ύποπτο, αν δεν συναινέσει το κοινοβούλιο. Η άρση της επιτρέπει στους εισαγγελείς να εξετάσουν επισήμως και τους τρεις. Δεν συνιστά απαγγελία κατηγορίας ούτε κρίση για την ενοχή τους.

Ένα τηλέφωνο στον Δούναβη

Η υπόθεση του Μαγιάρ αφορά το μικρότερο χρηματικό ποσό, αλλά έχει το μεγαλύτερο πολιτικό βάρος. Οι εισαγγελείς ερευνούν μια φερόμενη αντιπαράθεση τον Ιούνιο του 2024, όταν ένας άνδρας τον βιντεοσκοπούσε σε νυχτερινό κέντρο της Βουδαπέστης (Politico). Σύμφωνα με την εισαγγελική εκδοχή, ο Μαγιάρ πήρε το τηλέφωνο του άνδρα και το πέταξε στο ποτάμι· η έρευνα αφορά υποψίες κλοπής.

Τότε ο Μαγιάρ ήταν μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο αρνήθηκε να άρει την ασυλία του. Όταν η θητεία του έληξε, τον Μάιο του 2026, η νέα του έδρα στο κοινοβούλιο της Βουδαπέστης τού παρείχε ξανά την ίδια προστασία (444).

Αυτή τη φορά ο ίδιος ζήτησε από τους βουλευτές να άρουν την ασυλία του. Παρουσίασε το αίτημα ως ζήτημα ισονομίας, ενώ χαρακτήρισε την υπόθεση απόπειρα σπίλωσής του.

Δύο υποθέσεις από την εποχή Ορμπαν

Ο Μπάλαζ Χάνκο, πρώην υπουργός Πολιτισμού και Καινοτομίας επί Ορμπαν, αντιμετωπίζει πολύ σοβαρότερη οικονομική υπόθεση. Οι εισαγγελείς υποπτεύονται κακοδιαχείριση επιχορηγήσεων από το Εθνικό Πολιτιστικό Ταμείο, η οποία, σύμφωνα με τους ίδιους, προκάλεσε ζημία ύψους 17,3 δισ. φιορινιών (Euronews Hungary). Ο Χάνκο αρνείται τις κατηγορίες, ενώ το Fidesz κάνει λόγο για πολιτικά αντίποινα.

Ο Μίκλος Σεστάκ, πολιτικός του KDNP και πρώην υπουργός Εθνικής Ανάπτυξης, θεωρείται ύποπτος ότι έλαβε δωροδοκίες άνω των 11 δισ. φιορινιών από το 2015 έως το 2018 (Euronews Hungary, AP). Οι εισαγγελείς συνδέουν τις φερόμενες πληρωμές με εταιρείες που είχαν συμβάσεις με τη Volánbusz, την κρατική εταιρεία λεωφορείων, και άλλους δημόσιους φορείς. Ο Σεστάκ αρνείται τις κατηγορίες.

Μετά την ψηφοφορία, ο Σεστάκ παρουσιάστηκε οικειοθελώς στα εισαγγελικά γραφεία και κρατήθηκε εκεί προσωρινά, σύμφωνα με όσα δήλωσε ο δικηγόρος του στο Portfolio.

Ποιος αποφασίζει από εδώ και πέρα

Και τα τρία αιτήματα υποβλήθηκαν από τον Ίστβαν Λάιταρ, αναπληρωτή εισαγγελέα που ασκεί τα καθήκοντα του γενικού εισαγγελέα (Telex). Ο πρόεδρος της Ουγγαρίας προτείνει τον γενικό εισαγγελέα και το κοινοβούλιο πρέπει να επικυρώσει την επιλογή. Στην ίδια συνεδρίαση, οι βουλευτές απέρριψαν τον υποψήφιο του προέδρου Άντρας Μπάκα, τον Ζόλταν Σατμάρι: κανείς δεν ψήφισε υπέρ και 138 ψήφισαν κατά (Infostart).

Η απόρριψη έχει σημασία, επειδή προς το παρόν η απόφαση για το αν θα ασκηθούν διώξεις παραμένει στα χέρια του Λάιταρ. Ο Μπάκα δήλωσε ότι θα αναζητήσει άλλον υποψήφιο, ο οποίος, εφόσον επικυρωθεί, θα αναλάβει και τις τρεις υποθέσεις.

Οι εισαγγελείς υποστηρίζουν ότι τα αιτήματα βασίστηκαν σε επαγγελματικά κριτήρια. Το Fidesz λέει ότι τουλάχιστον ένα από αυτά έχει πολιτικά κίνητρα. Κανένα δικαστήριο δεν έχει εξετάσει μέχρι στιγμής τις δύο εκδοχές, ενώ όσα είναι δημόσια γνωστά περιορίζονται σε κατηγορίες και αρνήσεις.

Οι ψηφοφορίες καλύφθηκαν από μέσα ενημέρωσης στην Πολωνία, τη Γερμανία και τη Σλοβακία· η Rzeczpospolita έδωσε έμφαση στην απώλεια της ασυλίας από τον πρωθυπουργό. Έγιναν, επίσης, σε μια ευαίσθητη συγκυρία: στις 23 Σεπτεμβρίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε στις κυβερνήσεις της ΕΕ να αποδεσμεύσουν περίπου 4,2 δισ. ευρώ από τα ταμεία συνοχής, δηλαδή ευρωπαϊκά κονδύλια για τις φτωχότερες περιφέρειες, επικαλούμενη μεταρρυθμίσεις κατά της διαφθοράς (Ευρωπαϊκή Επιτροπή). Δεν έχει τεκμηριωθεί σύνδεση καμίας από τις τρεις υποθέσεις με αυτά τα κονδύλια, ενώ η αποδέσμευσή τους πρέπει ακόμη να εγκριθεί από τις κυβερνήσεις (To Brief).

Κανείς από τους τρεις δεν είχε κατηγορηθεί επίσημα όταν το Associated Press υπέβαλε το ρεπορτάζ του (AP). Η ψηφοφορία με 139 ψήφους υπέρ και καμία κατά (24.hu) δείχνει ότι η πλειοψηφία του Μαγιάρ επέτρεψε να προχωρήσουν και οι τρεις έρευνες, ακόμη κι εκείνη που αφορά τον ίδιο τον πρωθυπουργό. Δεν αποδεικνύει ότι οι εισαγγελείς θα εφαρμόσουν τα ίδια κριτήρια σε κάθε υπόθεση. Η απάντηση βρίσκεται πλέον στα χέρια της εισαγγελίας του Λάιταρ και του επόμενου προσώπου που θα προτείνει ο Μπάκα. Τα δικαστήρια θα εμπλακούν μόνο αν ασκηθούν διώξεις.