Ένα ρωσικό δίκτυο πίσω από δύο επιθέσεις;

Δύο έρευνες για εμπρηστικές επιθέσεις, μία στη Γερμανία και μία στη Σλοβακία, αφορούν επιχειρήσεις που συνεργάζονται με την Ουκρανία. Στις 25 Σεπτεμβρίου, η Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) έγραψε ότι πίσω και από τις δύο βρίσκεται ένα ενιαίο δίκτυο της ρωσικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, το οποίο συντονίζεται από τη Σλοβακία. Η εφημερίδα επικαλέστηκε ανώνυμες πηγές ασφαλείας, χωρίς να δημοσιεύσει κατηγορητήριο, αρχεία μηνυμάτων ή εγκληματολογικά ευρήματα (FAZ). Αν η σύνδεση επιβεβαιωθεί, δύο τοπικές ποινικές υποθέσεις θα ενταχθούν σε μία διασυνοριακή εκστρατεία εντός της ΕΕ. Μέχρι στιγμής, κανένας εισαγγελέας ή επικεφαλής υπηρεσίας πληροφοριών δεν την έχει επιβεβαιώσει δημοσίως.

Μια μικρή φωτιά, με αδιευκρίνιστο στόχο

Τα μεσάνυχτα της 2ας προς την 3η Σεπτεμβρίου, μάρτυρας είδε εμπρηστικούς μηχανισμούς να εκτοξεύονται από κινούμενο αυτοκίνητο σε εργοτάξιο στην περιοχή Μπεργκ αμ Λάιμ του Μονάχου. Το εργοτάξιο βρίσκεται κοντά στις έδρες δύο αμυντικών εταιρειών, της Rohde & Schwarz και της Helsing (BR). Ένας μηχανισμός έβαλε φωτιά σε κοντέινερ του εργοταξίου. Η αστυνομία έσβησε τη φωτιά, κανείς δεν τραυματίστηκε και η Rohde & Schwarz δήλωσε ότι οι δικές της εγκαταστάσεις δεν υπέστησαν ζημιές.

Οι αστυνομικοί συνέλαβαν σε κοντινό πρατήριο καυσίμων μια 28χρονη και έναν 38χρονο από τη Βουλγαρία. Στις 4 Σεπτεμβρίου, δικαστής διέταξε την προσωρινή κράτησή τους με την υποψία απόπειρας εμπρησμού και πρόκλησης φθορών σε περιουσία (Tagesschau).

Την υπόθεση ανέλαβε η Κρατική Υπηρεσία Εγκληματολογικής Αστυνομίας της Βαυαρίας, η οποία εξετάζει το πολιτικό κίνητρο επειδή η Helsing κατασκευάζει μη επανδρωμένα αεροσκάφη για τις ουκρανικές δυνάμεις (BR). Εκπρόσωπος της υπηρεσίας προειδοποίησε, ωστόσο, ότι η επίθεση μπορεί να μην είχε στόχο τη Rohde & Schwarz, καθώς στον ίδιο χώρο στεγάζονται και άλλες αμυντικές επιχειρήσεις. Ο στόχος παραμένει αδιευκρίνιστος.

Σχέδιο που αποτράπηκε στην ανατολική Σλοβακία

Στις 25 Αυγούστου, η σλοβακική αστυνομία ανακοίνωσε ότι απέτρεψε σχεδιαζόμενη εμπρηστική επίθεση σε εργοστάσιο μη επανδρωμένων αεροσκαφών στη Χανίσκα, κοντά στο Πρέσοβ. Το εργοστάσιο ανήκει στη Skyeton, ουκρανική εταιρεία που κατασκευάζει μη επανδρωμένα αεροσκάφη αναγνώρισης (SITA). Δικαστικές αποφάσεις που εξασφάλισε η σλοβακική ειδησεογραφική ιστοσελίδα Aktuality παραθέτουν όσα είπε ένας ύποπτος από τη Λετονία για τις οδηγίες που έλαβε μέσω Telegram: να σπάσει τα τζάμια, να ρίξει βενζίνη μέσα, να βάλει φωτιά στην αίθουσα και να βιντεοσκοπήσει την πυρκαγιά (Aktuality).

Γερμανοί αστυνομικοί συνέλαβαν τον Λετονό στο Αμβούργο, εκτελώντας ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης που είχε εκδώσει η Σλοβακία. Πρόκειται για το εργαλείο της ΕΕ που επιτρέπει σε ένα κράτος-μέλος να συλλάβει κάποιον τον οποίο αναζητεί άλλο κράτος-μέλος (SITA). Η σύλληψη δείχνει συνεργασία Γερμανίας και Σλοβακίας για τη σλοβακική υπόθεση. Δεν τεκμηριώνει σύνδεση με το Μόναχο.

Ο Λετονός είπε στους ερευνητές ότι ένας ρωσόφωνος επικοινώνησε μαζί του και απείλησε την οικογένειά του (Aktuality). Η επικοινωνία στα ρωσικά δίνει στους ερευνητές ένα στοιχείο προς διερεύνηση, αλλά δεν αποδεικνύει ποιος έδωσε τις εντολές.

Τι έχουν πει οι επίσημοι και πότε

Οι επίσημες δηλώσεις έγιναν σε διαφορετικές χρονικές στιγμές και αφορούσαν διαφορετικά ερωτήματα. Στις 28 Αυγούστου, σχεδόν έναν μήνα πριν από το δημοσίευμα της FAZ, η αρχηγός της σλοβακικής αστυνομίας, Γιάνα Μασκάροβα, δήλωσε ότι η αστυνομία δεν είχε στοιχεία πως πίσω από το σχέδιο κατά της Skyeton βρισκόταν η Ρωσία (SITA). Περιέγραφε τα στοιχεία που είχε τότε η σλοβακική αστυνομία· δεν απαντούσε στην FAZ.

Μετά το δημοσίευμα, η γενική εισαγγελία του Μονάχου κλήθηκε να σχολιάσει. Αρνήθηκε να επιβεβαιώσει τη σύνδεση, επικαλούμενη την εν εξελίξει έρευνα (Abendzeitung).

Στις 26 Σεπτεμβρίου, ο επικεφαλής της σλοβακικής υπηρεσίας πληροφοριών, Παβολ Γκάσπαρ, δήλωσε ότι δεν έχει επιβεβαιωθεί απόδοση ευθύνης στη Ρωσία και ότι η Γερμανία δεν έχει επιβεβαιώσει δημοσίως τη σύνδεση (STVR). Είπε ότι οι ερευνητές εξετάζουν διάφορα ενδεχόμενα. Ένα από αυτά είναι μια επιχείρηση «ψευδούς σημαίας», δηλαδή μια ενέργεια που οργανώνεται έτσι ώστε η ευθύνη να αποδοθεί σε κάποιον άλλο. Δεν παρουσίασε δημόσια στοιχεία ούτε γι’ αυτό το ενδεχόμενο.

Το διακύβευμα για την Ευρώπη εξαρτάται από το αν οι πηγές της FAZ έχουν δίκιο. Αν έχουν, ένα δίκτυο που δρα από ένα κράτος-μέλος στρατολόγησε ανθρώπους από άλλα κράτη-μέλη για επιθέσεις σε χώρους που συνδέονται με την αμυντική βιομηχανία, σε περισσότερες από μία χώρες. Τότε, το σαμποτάζ στην αλυσίδα εφοδιασμού της Ουκρανίας θα αποτελούσε κοινό ευρωπαϊκό πρόβλημα ασφάλειας, με αστυνομικές αρχές πολλών χωρών να χειρίζονται ταυτόχρονα την υπόθεση.

Προς το παρόν, τα δημόσια στοιχεία περιλαμβάνουν τρία δεδομένα. Στο Μόναχο εκδηλώθηκε μια μικρή πυρκαγιά, με τον στόχο να παραμένει αδιευκρίνιστος. Στη Σλοβακία αποτράπηκε σχέδιο επίθεσης σε εργοστάσιο μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Και μία σύλληψη αφορά αποκλειστικά τη σλοβακική υπόθεση. Δεν έχει δημοσιοποιηθεί έως τώρα στοιχείο που να συνδέει τους υπόπτους του Μονάχου με το σλοβακικό σχέδιο ή να δείχνει ότι η Ρωσία κατηύθυνε κάποια από τις δύο ενέργειες. Η επίσημη σιωπή δεν αποκλείει τη σύνδεση, καθώς η εισαγγελία του Μονάχου απέδωσε ρητά την άρνησή της στην εν εξελίξει έρευνα. Το αν υπάρχει σύνδεση θα προκύψει από τους φακέλους της γενικής εισαγγελίας του Μονάχου και της σλοβακικής αστυνομίας, που δεν έχουν ακόμη δώσει στη δημοσιότητα τα σχετικά στοιχεία.