Το Neptun Deep στοχεύει στο 2027

Οι διαχειρίστριες εταιρείες ανακοίνωσαν στις 28 Σεπτεμβρίου ότι έχουν ολοκληρωθεί επτά από τις δέκα γεωτρήσεις παραγωγής στο Neptun Deep, το κοίτασμα φυσικού αερίου σε μεγάλα βάθη στη Μαύρη Θάλασσα. Αναμένουν να αρχίσει η τροφοδοσία του εθνικού δικτύου αγωγών με αέριο το πρώτο εξάμηνο του 2027 (OMV, Digi24). Το χρονοδιάγραμμα για την έναρξη έχει πλέον περιοριστεί, αλλά οι εταιρείες δεν έχουν ανακοινώσει πόσο αέριο θα δώσει το κοίτασμα το 2027 ή ποιος θα το αγοράσει.

Το κοίτασμα ανήκει εξ ημισείας στην OMV Petrom, τη ρουμανική θυγατρική του αυστριακού ομίλου OMV, και στη Romgaz, εταιρεία στην οποία συμμετέχει το ρουμανικό Δημόσιο. Κάθε εταίρος διαθέτει στην αγορά το δικό του μερίδιο παραγωγής, επομένως τις συμβάσεις προμήθειας θα υπογράφει ο ένας ή ο άλλος.

Ολοκληρώθηκαν επτά γεωτρήσεις, απομένουν οι συνδέσεις

Τον Ιούλιο, οι εταίροι είχαν ανακοινώσει ότι είχαν ολοκληρωθεί έξι γεωτρήσεις, ότι η πλατφόρμα παραγωγής Neptun Alpha είχε εγκατασταθεί στη θάλασσα και ότι είχε κατασκευαστεί αγωγός περίπου 160 χιλιομέτρων για τη μεταφορά του αερίου στην ακτή (OMV). Καλύψαμε τότε το ορόσημο (To Brief). Έκτοτε ολοκληρώθηκε ακόμη μία γεώτρηση και έγινε πιο συγκεκριμένη η πρόβλεψη για την έναρξη παραγωγής.

Οι εργασίες που απομένουν αφορούν κυρίως τις συνδέσεις και τις δοκιμές. Η ρουμανική οικονομική εφημερίδα Ziarul Financiar εξέτασε την ανακοίνωση των εταιρειών στο χρηματιστήριο: πρέπει να ολοκληρωθούν οι τρεις τελευταίες γεωτρήσεις και να συνδεθεί ο εξοπλισμός στον θαλάσσιο πυθμένα με την πλατφόρμα και τον αγωγό προς την ακτή (ZF). Ακολουθεί η θέση σε λειτουργία, δηλαδή μια σειρά δοκιμών που επιβεβαιώνουν ότι το συνδεδεμένο σύστημα λειτουργεί με ασφάλεια πριν αρχίσει η κανονική παραγωγή. Όσο δεν έχουν ολοκληρωθεί και τα δύο στάδια, ο αριθμός των γεωτρήσεων δίνει πιο προχωρημένη εικόνα από την πραγματική ετοιμότητα του κοιτάσματος.

Οι χερσαίες υποδομές είναι έτοιμες εδώ και καιρό. Ο Ίον Στεριάν, επικεφαλής του διαχειριστή δικτύου Transgaz, δήλωσε τον Σεπτέμβριο ότι ο αγωγός Tuzla–Podișor, μήκους περίπου 308 χιλιομέτρων, ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2025, τέθηκε σε λειτουργία τον Οκτώβριο και περιμένει να υποδεχθεί το αέριο της Μαύρης Θάλασσας (Mediafax).

Ο ρυθμός πλήρους παραγωγής δεν είναι η ποσότητα του 2027

Όταν αρχίσει η ροή, η παραγωγή θα αυξάνεται σταδιακά καθώς οι διαχειριστές δοκιμάζουν το σύστημα. Θα συνεχίσει να ανεβαίνει έως ότου φτάσει στο επίπεδο σταθερής παραγωγής, δηλαδή στον ρυθμό που μπορεί να διατηρεί το κοίτασμα όταν λειτουργεί πλήρως.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση στο χρηματιστήριο, όπως την παρουσίασε η Ziarul Financiar, το επίπεδο αυτό ανέρχεται σε περίπου 8 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα τον χρόνο (ZF).

Οι εταιρείες στοχεύουν να φτάσουν σε αυτόν τον ρυθμό έως το τέλος του τρίτου τριμήνου του 2027 (Digi24).

Πρόκειται για ρυθμό παραγωγής, όχι για συνολική ποσότητα. Αν το κοίτασμα φτάσει σε πλήρη λειτουργία το φθινόπωρο, τους προηγούμενους μήνες θα βρίσκεται ακόμη σε δοκιμές και σε σταδιακή αύξηση της παραγωγής, οπότε η ποσότητα που θα δώσει μέσα στο ημερολογιακό έτος θα είναι πολύ μικρότερη από την ετήσια δυναμικότητά του. Οι εταιρείες δεν έχουν ανακοινώσει συνολική ποσότητα για το 2027.

Ο ρυθμός αυτός δείχνει, ωστόσο, το τελικό μέγεθος του κοιτάσματος. Η γερμανική υπηρεσία εμπορίου GTAI υπολογίζει την υφιστάμενη παραγωγή της Ρουμανίας σε περίπου 9-10 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα τον χρόνο, επομένως το Neptun Deep, όταν φτάσει σε πλήρη λειτουργία, θα προσθέσει ποσότητες αντίστοιχης κλίμακας (GTAI). Αυτό αφορά τη δυναμικότητα από τα τέλη του 2027 και μετά, όχι την προσφορά του επόμενου χειμώνα.

Η δέσμευση δυναμικότητας δεν είναι πώληση

Οι έμποροι έχουν ήδη δεσμεύσει χώρο για τη μεταφορά αερίου από τη Ρουμανία. Επικαλούμενος τον διαχειριστή αγωγών FGSZ, ο ουγγρικός οικονομικός ιστότοπος Portfolio ανέφερε ότι σε δημοπρασία στις 6 Ιουλίου διατέθηκε όλη η δυναμικότητα που είχε απομείνει για τη ροή από τη Ρουμανία προς την Ουγγαρία έως το 2032 (Portfolio). Αυτό δείχνει ζήτηση για τη συγκεκριμένη διαδρομή, όχι όμως πόσο αέριο θα μεταφερθεί τελικά.

Η κράτηση δίνει σε έναν έμπορο το δικαίωμα να διοχετεύσει αέριο σε έναν αγωγό. Δεν συνιστά αγορά και δεν προσδιορίζει ποιος θα διαθέσει το αέριο που θα καλύψει τη δεσμευμένη δυναμικότητα. Τα αποτελέσματα της δημοπρασίας δεν συνδέουν τις κρατήσεις ούτε με το Neptun Deep ούτε με σύμβαση της OMV Petrom ή της Romgaz.

Οι εταιρείες έχουν ανακοινώσει δύο στοιχεία: ένα χρονικό παράθυρο για την έναρξη παραγωγής το πρώτο εξάμηνο του 2027 και τον ρυθμό πλήρους παραγωγής που εκτιμούν ότι θα πετύχουν μερικούς μήνες αργότερα. Δεν έχουν δώσει εκτίμηση για την ποσότητα αερίου που θα παραδώσει το κοίτασμα μέσα στο 2027 ούτε δεσμευμένες ποσότητες, τιμές ή σημεία παράδοσης για κάποιον αγοραστή. Και το χρονοδιάγραμμα έναρξης αποτελεί δική τους πρόβλεψη, η οποία ισχύει εφόσον οι συνδέσεις και οι δοκιμές εξελιχθούν σύμφωνα με το σχέδιο. Μέχρι να δημοσιοποιήσουν οι εταίροι αυτούς τους όρους, δεν μπορεί να προσδιοριστεί πόσο αέριο από το Neptun Deep θα φτάσει στους Ρουμάνους καταναλωτές ή στις γειτονικές αγορές το 2027, ούτε σε ποια τιμή.