Επιστρέφουν οι βορειοκορεατικοί πύραυλοι

Η Ρωσία φαίνεται ότι άρχισε ξανά να εκτοξεύει βορειοκορεατικούς βαλλιστικούς πυραύλους κατά της Ουκρανίας, έπειτα από σχεδόν έναν χρόνο παύσης, σύμφωνα με ίχνη ραντάρ και ανάλυση θραυσμάτων που περιγράφει το Reuters. Ο Ζελένσκι έδωσε μια πρώτη επιβεβαίωση της εκτίμησης αυτής (Pravda). Λίγες ημέρες αργότερα, ο Ντόναλντ Τραμπ πήρε πίσω το προηγούμενο σήμα ότι η Ουάσιγκτον θα επέτρεπε στην Ουκρανία να παράγει αναχαιτιστικούς πυραύλους Patriot, λέγοντας ότι πρόκειται για τεχνολογία «δύσκολο να τη δώσεις» (ABC News, BBC). Οι δύο εξελίξεις οδηγούν στο ίδιο πρόβλημα: η ρωσική επάρκεια σε βαλλιστικούς πυραύλους μπορεί να αυξάνεται, ενώ η ουκρανική δυνατότητα αναχαίτισής τους μειώνεται.

Οι βορειοκορεατικοί πύραυλοι επιστρέφουν ενώ τα αποθέματα PAC-3 εξαντλούνται

Το πλήγμα στο Ραντούσνε, κοντά στο Κρίβι Ριχ, έγινε με πύραυλο που οι αναλυτές ταυτοποίησαν ως βραχέος βεληνεκούς KN-23 ή KN-24. Οι πύραυλοι αυτοί πετούν γρήγορα, σε χαμηλή τροχιά, και είναι δύσκολο να αναχαιτιστούν. Αν η ταυτοποίηση επιβεβαιωθεί, η Πιονγκγιάνγκ έχει στείλει στη Μόσχα νέα πυρομαχικά έπειτα από σχεδόν έναν χρόνο χωρίς επιβεβαιωμένη χρήση τους.

Η χρονική στιγμή επιβαρύνει μια ήδη ανοιχτή κρίση. Την 1η Αυγούστου, η Ρωσία εκτόξευσε 27 βαλλιστικούς πυραύλους κατά του Κιέβου. Η Ουκρανία αναχαίτισε έναν, επειδή τα αποθέματα PAC-3 είχαν σχεδόν εξαντληθεί (To Brief).

Ο PAC-3, που κατασκευάζεται από τη Lockheed Martin, είναι ο μόνος πύραυλος στο ουκρανικό οπλοστάσιο που έχει σχεδιαστεί για να καταστρέφει εισερχόμενες βαλλιστικές απειλές με απευθείας πλήγμα στον στόχο. Ο Ζελένσκι δήλωσε στο Axios ότι χρειάζεται 300 αναχαιτιστικούς PAC-3 πριν από τον χειμώνα για να προστατεύσει τις ενεργειακές υποδομές. Χωρίς αυτούς, προειδοποίησε, η Ρωσία θα μπορούσε να προκαλέσει κατάρρευση της θέρμανσης σε όλη την Ουκρανία.

Το αίτημα αυτό συγκρούεται με τους ρυθμούς παραγωγής. Η Lockheed Martin παρέδωσε διεθνώς περισσότερους από 600 αναχαιτιστικούς PAC-3 MSE το 2025 και έχει στόχο να φθάσει τους 2.000 ετησίως έως το 2030 (Lockheed Martin). Οι 300 πύραυλοι που ζητεί ο Ζελένσκι για τον χειμώνα αντιστοιχούν περίπου στο μισό της περσινής παγκόσμιας παραγωγής. Η ίδια παραγωγή καλύπτει επίσης τις ανάγκες των αμερικανικών δυνάμεων, της Ιαπωνίας και συμμαχικών αποθεμάτων που έχουν ήδη πιεστεί μετά τη χρήση αναχαιτιστικών από το Πεντάγωνο κατά ιρανικών πυραύλων.

Η πολυετής σύμβαση ύψους 58,62 δισ. δολαρίων που υπεγράφη στα τέλη Ιουλίου θα επιταχύνει την παραγωγή, αλλά σε ορίζοντα ετών (CTV/Reuters). Η Boeing κατασκευάζει τον αισθητήρα καθοδήγησης που βρίσκεται σε κάθε αναχαιτιστικό, ενώ το Πεντάγωνο υπέγραψε ξεχωριστή επταετή συμφωνία για τον τριπλασιασμό της παραγωγής του (Defense News). Και οι δύο γραμμές αύξησης παραγωγής μετρώνται σε χρόνια. Για μια χώρα που χάνει σήμερα σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής από βαλλιστικά πλήγματα, το βιομηχανικό χρονοδιάγραμμα δεν προσφέρει άμεση ανάσα.

Η Ουάσιγκτον επαναφέρει τον έλεγχο

Στη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, στις 8 Ιουλίου, ο Τραμπ είπε στον Ζελένσκι ότι οι ΗΠΑ θα προχωρούσαν στις άδειες που χρειάζεται η Ουκρανία για την παραγωγή πυραύλων Patriot. Τρεις εβδομάδες αργότερα, αρνήθηκε ότι υπήρξε τέτοια συμφωνία. Καμία δημόσια άδεια δεν έχει ανακοινωθεί. Με βάση τους αμερικανικούς κανόνες ελέγχου εξαγωγών, η Ουάσιγκτον πρέπει να εγκρίνει κάθε ξένη παραγωγή πυραύλων Patriot πριν αυτή αρχίσει (France 24, Guardian). Η Lockheed Martin και η RTX, οι δύο εταιρείες που εμπλέκονται, επιβεβαίωσαν μόνο «πρώιμες συζητήσεις» (Breaking Defense).

Η αναδίπλωση του Τραμπ επανέφερε τον αμερικανικό έλεγχο πάνω στην τεχνολογία Patriot τη χειρότερη δυνατή στιγμή για το Κίεβο. Το επεισόδιο φωτίζει και μια ευρύτερη ευρωπαϊκή αδυναμία: ο πιο κρίσιμος αναχαιτιστικός πύραυλος αεράμυνας της ηπείρου είναι ένα όπλο του οποίου την παραγωγή, την εξαγωγή και τη μεταφορά ελέγχει η Ουάσιγκτον, από το εργοστάσιο έως το μέτωπο. Ο Ζελένσκι αναγνώρισε ότι, ακόμη και με άδειες, η εγχώρια παραγωγή θα απαιτούσε από ένα έως πέντε χρόνια (Pravda). Η Ουκρανία έχει προθεσμία έως τον Οκτώβριο.

Η Ευρώπη δεν μπορεί να καλύψει το κενό πριν από τον χειμώνα

Η Ευρώπη διαθέτει συστήματα αεράμυνας εκτός αμερικανικού ελέγχου. Η Γαλλία και η Ιταλία χρησιμοποιούν συστοιχίες SAMP/T με αναχαιτιστικούς Aster, ενώ η MBDA έχει παραγγελίες για περισσότερους από 200 πυραύλους Aster (MBDA). Τον Ιούλιο, δέκα χώρες εγκαινίασαν στο Παρίσι έναν συνασπισμό αντιβαλλιστικής άμυνας, χωρίς όμως να ανακοινώσουν δεσμεύσεις για χρόνους παράδοσης ή στόχους παραγωγής (Al Jazeera). Τα προγράμματα αυτά αλλάζουν τη μεσοπρόθεσμη ισορροπία, αλλά κανένα δεν παράγει αναχαιτιστικούς PAC-3 MSE, δηλαδή το συγκεκριμένο όπλο που χρειάζεται περισσότερο η Ουκρανία απέναντι στους βαλλιστικούς πυραύλους αυτόν τον χειμώνα.

Πριν από το ψύχος, η άμυνα της Ουκρανίας απέναντι στα βαλλιστικά πλήγματα εξαρτάται από το αν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους θα αποφασίσουν να αποδεσμεύσουν υπάρχοντες αναχαιτιστικούς PAC-3 από τα δικά τους αποθέματα, εφόσον διαθέτουν πυραύλους που μπορούν να παραχωρηθούν. Ο Ζελένσκι το έθεσε ευθέως στις 2 Αυγούστου: οι αντιβαλλιστικοί πύραυλοι πρέπει να «προστατεύουν τους Ουκρανούς αντί να μένουν σε αποθήκες» (To Brief). Τα νέα εργοστάσια, ευρωπαϊκά ή ουκρανικά, δεν προλαβαίνουν. Η απάντηση βρίσκεται στα υπάρχοντα αποθέματα, και την αποδέσμευσή τους την ελέγχει η Ουάσιγκτον.