Το Πεντάγωνο αποσύρει 5,000 στρατιώτες

Πέντε χιλιάδες Αμερικανοί στρατιώτες φεύγουν από τη Γερμανία. Μια τεθωρακισμένη ταξιαρχία ακυρώθηκε ενώ βρισκόταν στη μέση της ανάπτυξής της στην Πολωνία. Οι δεσμεύσεις για υποβρύχια προς το ΝΑΤΟ μηδενίστηκαν. Μέσα σε έναν μήνα, το Πεντάγωνο ξήλωσε στρατιωτικές δεσμεύσεις που χρειάστηκαν δεκαετίες για να στηθούν. Στις 30 Μαΐου, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ πέταξε στη Σιγκαπούρη και είπε στους Ευρωπαίους ότι τα δύσκολα δεν έχουν τελειώσει. «Οι σύμμαχοι που αρνούνται να σηκώσουν το βάρος που τους αναλογεί θα δουν καθαρή αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο συνεργαζόμαστε», προειδοποίησε στον Διάλογο Shangri-La, το βασικό φόρουμ ασφάλειας της Ασίας, προαναγγέλλοντας «σημαντικές αποφάσεις» για το ΝΑΤΟ σύντομα.

Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες απάντησαν με αμυντικούς προϋπολογισμούς-ρεκόρ. Η Γαλλία πρόσθεσε 36 δισ. ευρώ έως το 2030. Η Πολωνία υπέγραψε συμβάσεις εξοπλισμών ύψους 113 δισ. ζλότι σε τρεις ημέρες. Η Ισπανία δεσμεύθηκε για 5 δισ. ευρώ στην αντιαεροπορική άμυνα. Τα χρήματα υπάρχουν. Το ερώτημα είναι τι πραγματικά αγοράζουν.

Τα συστήματα που δεν φαίνονται

Η Ουάσιγκτον αποσύρει τα συστήματα που επιτρέπουν σε έναν σύγχρονο στρατό να λειτουργεί: αεροσκάφη ηλεκτρονικού πολέμου που τυφλώνουν τα εχθρικά ραντάρ, μέσα καταστολής αντιαεροπορικής άμυνας, πυραύλους ακριβείας μεγάλου βεληνεκούς και ιπτάμενα τάνκερ που κρατούν τα μαχητικά στον αέρα. Στις 22 Μαΐου, το Πεντάγωνο ενημέρωσε αξιωματούχους του ΝΑΤΟ για τις περικοπές στο Μοντέλο Δυνάμεων του ΝΑΤΟ, το απόρρητο πλαίσιο που προ-κατανέμει εθνικές δυνάμεις για την αντίδραση σε κρίσεις. Οι δεσμεύσεις για μαχητικά μειώθηκαν κατά ένα τρίτο, τα στρατηγικά βομβαρδιστικά στο μισό, τα υποβρύχια στο μηδέν. Η Ευρώπη δεν έχει έτοιμο υποκατάστατο για κανένα από αυτά.

Το EA-18G Growler, το αμερικανικό ναυτικό αεροσκάφος που παρεμβάλλει τα εχθρικά ραντάρ και ανοίγει διαδρόμους για τα συμμαχικά μαχητικά, δεν έχει ευρωπαϊκό ισοδύναμο. Ευρωπαϊκές εταιρείες κατασκευάζουν επιμέρους εξαρτήματα, αλλά καμία χώρα δεν τα έχει ενώσει σε μια ειδική εναέρια πλατφόρμα.

Το ίδιο κενό υπάρχει και στο πλήγμα μεγάλου βεληνεκούς. Μετά την ακύρωση από την Ουάσιγκτον της ανάπτυξης πυραύλων Tomahawk στη Γερμανία, ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους αναγνώρισε ότι η κίνηση «ανοίγει ξανά αυτό το κενό ικανότητας». Οι ευρωπαϊκοί πύραυλοι φτάνουν τα 500 χλμ. Ο Tomahawk φτάνει τα 1.600. Οι εναλλακτικές που αναπτύσσονται μέσω της κοινοπραξίας ELSA, με τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Πολωνία, τη Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, δεν θα είναι διαθέσιμες πριν από τα μέσα της δεκαετίας του 2030.

Άρματα χωρίς μάτια

Τι αγοράζουν οι Ευρωπαίοι με τα νέα κονδύλια; Κυρίως συμβατικό υλικό. Οι πολωνικές συμβάσεις αφορούν άρματα K2, M1A2 Abrams, F-35 και πυροβόλα, δηλαδή πλατφόρμες που εξαρτώνται από τα υποστηρικτικά μέσα τα οποία αποσύρει η Ουάσιγκτον. Τα 5 δισ. ευρώ της Ισπανίας κατευθύνονται σε αμερικανικής κατασκευής συστήματα Patriot και NASAMS, βαθαίνοντας την εξάρτηση από την αμερικανική αμυντική βιομηχανία, την ώρα που η Μαδρίτη αρνείται στην Ουάσιγκτον πρόσβαση σε βάσεις για επιχειρήσεις στο Ιράν.

Η Γαλλία είναι η μερική εξαίρεση. Το Παρίσι αναπτύσσει κυρίαρχο εκτοξευτή ρουκετών για να αντικαταστήσει το αμερικανικό HIMARS και έχει αυξήσει την παραγωγή πυρομαχικών κατά 53%. Όμως οι αμερικανικοί έλεγχοι εξαγωγών σε εξαρτήματα πυραύλων εξακολουθούν να εμφανίζονται σε συστήματα που το Παρίσι χαρακτηρίζει κυρίαρχα. Η κατασκευή δικού σου εκτοξευτή σημαίνει λιγότερα όταν τα τσιπ καθοδήγησης έρχονται από το Τέξας.

Ένα παράθυρο που δεν κλείνει με χρήμα

Οι περικοπές του Πενταγώνου θα πάρουν επίσημη μορφή στις αρχές Ιουνίου, στη Διάσκεψη Κατανομής Δυνάμεων του ΝΑΤΟ, όπου κάθε Ευρωπαίος σύμμαχος θα πρέπει να δηλώσει ποιος καλύπτει τα κενά που αφήνει η Ουάσιγκτον. Οι αντικαταστάσεις που υπάρχουν στα χαρτιά, τα αεροσκάφη GlobalEye AWACS, οι πύραυλοι βαθιού πλήγματος της ELSA, ο γερμανικός στόχος για 260.000 εν ενεργεία στρατιώτες από 186.000 σήμερα, δεν φτάνουν πριν από το 2029 στην καλύτερη περίπτωση.

Η Εσθονία και η Λετονία, από τους μεγαλύτερους κατά κεφαλήν αμυντικούς δαπανητές του ΝΑΤΟ, έχουν πει ανοιχτά αυτό που οι περισσότερες κυβερνήσεις αποφεύγουν: η Ευρώπη κινείται πολύ αργά προς την πραγματική πολεμική ετοιμότητα. Το δανειακό εργαλείο SAFE των 150 δισ. ευρώ της ΕΕ, δηλαδή φθηνός δανεισμός με ευρωπαϊκή εγγύηση για κοινές αμυντικές προμήθειες, σχεδιάστηκε ακριβώς για αυτή τη στιγμή. Η Πολωνία άντλησε την πρώτη δόση στις 29 Μαΐου. Όμως ο εξοπλισμός που αγοράζεται με αυτά τα κεφάλαια χρειάζεται χρόνια για να κατασκευαστεί, να πιστοποιηθεί και να ενταχθεί σε επιχειρησιακή χρήση.

Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι κάνουν αυτό που απαιτούσε η Ουάσιγκτον: ξοδεύουν περισσότερο. Η ανάθεση των πιο δύσκολων στρατιωτικών ικανοτήτων στις ΗΠΑ επί δεκαετίες δεν ανατρέπεται με επιταγές. Στις αρχές Ιουνίου, στη Διάσκεψη Κατανομής Δυνάμεων, κάθε σύμμαχος θα πρέπει να βάλει το όνομά του δίπλα στα κενά που μπορεί να καλύψει. Οι περισσότερες γραμμές θα μείνουν κενές.