Υπόθεση φωτιάς στο Starlink: κρίνεται η παράδοση

Η γερμανική αστυνομία συνέλαβε στις 12 Οκτωβρίου δύο Τούρκους υπηκόους, βάσει πολωνικών ενταλμάτων. Οι δύο άνδρες είναι ύποπτοι για τον εμπρησμό επίγειου σταθμού του Starlink στο Wola Krobowska, στην περιοχή της Μαζοβίας (Πολωνικό Υπουργείο Εσωτερικών). Οι συλλήψεις προωθούν την πολωνική υπόθεση, όμως τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί έως τώρα δεν τεκμηριώνουν ούτε τον ισχυρισμό των πολωνικών ηγετών ότι τη φωτιά διέταξαν οι ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών ούτε ότι κάποιος έχασε τη σύνδεσή του στο διαδίκτυο.

Από τη φωτιά στο ένταλμα σύλληψης

Η φωτιά ξέσπασε γύρω στις 21:00 στις 23 Σεπτεμβρίου, σε ερμάριο που φιλοξενούσε εξοπλισμό ηλεκτροδότησης του σταθμού (Πολωνικό Πρακτορείο Ειδήσεων). Το Wola Krobowska λειτουργεί ως πύλη διασύνδεσης: εκεί οι δορυφόροι του Starlink παραδίδουν την κίνηση του διαδικτύου στα επίγεια δίκτυα.

Στις 25 Σεπτεμβρίου, η Εθνική Εισαγγελία ανακοίνωσε ότι τα ευρήματά της παρέπεμπαν σε εμπρησμό. Ξεκίνησε έρευνα για σαμποτάζ, τρομοκρατία και δράση υπέρ ξένης υπηρεσίας πληροφοριών (Εθνική Εισαγγελία).

Στη συνέχεια, η Πολωνία ενεργοποίησε το Ευρωπαϊκό Ένταλμα Σύλληψης. Με αυτό το σύστημα, δικαστήριο ενός κράτους μέλους μπορεί να ζητήσει από άλλο κράτος μέλος τη σύλληψη και παράδοση υπόπτου, χωρίς τις χρονοβόρες διπλωματικές διαδικασίες της παραδοσιακής έκδοσης. Τις συλλήψεις ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ. Ο αρχηγός της πολωνικής αστυνομίας Μάρεκ Μπορόν ευχαρίστησε τη γερμανική αστυνομία και τους συνδέσμους της Ευρωπόλ, που διευκολύνουν την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των εθνικών αρχών (InfoSecurity24).

Δεν έχουν ακόμη απαγγελθεί κατηγορίες στους δύο άνδρες. Πολωνοί αξιωματούχοι λένε ότι αυτό θα γίνει αφού η Γερμανία τούς παραδώσει (Πολωνικό Υπουργείο Εσωτερικών). Βάσει του ευρωπαϊκού εντάλματος, την απόφαση για την παράδοση λαμβάνουν Γερμανοί δικαστές, όχι η Βαρσοβία.

Τι έχει τεκμηριώσει η Πολωνία και τι έχει ισχυριστεί

Οι εισαγγελείς επικαλούνται «δικαιολογημένη υποψία» ότι ρωσικές υπηρεσίες έδωσαν εντολή για την επίθεση, με στόχο να διακόψουν την κίνηση του Starlink στην Πολωνία και στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη (Εθνική Εισαγγελία). Η διατύπωση αυτή αφορά το νομικό κατώφλι για την έναρξη έρευνας· δεν αποτελεί αλυσίδα αποδείξεων που έχει παρουσιαστεί δημόσια.

Ο υπουργός Εσωτερικών Μαρτσίν Κιεβίνσκι προχώρησε παραπέρα, λέγοντας ότι δεν έχει καμία αμφιβολία για ρωσική εμπλοκή (Πολωνικό Υπουργείο Εσωτερικών).

Όσα έχουν περιγραφεί για την έρευνα αφορούν μέχρι στιγμής τους δύο άνδρες. Ο Μπορόν είπε ότι οι ερευνητές ανασύνθεσαν την προετοιμασία της φωτιάς και τη διαφυγή των υπόπτων, ενώ εξασφάλισαν καταγραφές των ενεργειών τους (InfoSecurity24). Τέτοια στοιχεία μπορούν να συνδέσουν τους υπόπτους με τη φωτιά. Κανένα από όσα έχουν δημοσιοποιηθεί δεν τους συνδέει με εκείνον που ενδέχεται να τους έστειλε, είτε μέσω καταγραφών, είτε μέσω μηνυμάτων ή πληρωμών.

Έχασε πράγματι κανείς τη σύνδεσή του;

Το πολωνικό υπουργείο Ψηφιακών Υποθέσεων είχε εξηγήσει το 2022 ότι το Wola Krobowska εξυπηρετούσε χρήστες στην Κεντρική Ευρώπη. Ανέφερε επίσης ότι δορυφόροι πάνω από την Ουκρανία μπορούσαν να δρομολογούν την κίνησή τους μέσω του σταθμού (Υπουργείο Ψηφιακών Υποθέσεων). Επομένως, ο σταθμός θα μπορούσε να αποτελέσει στόχο για όποιον ήθελε να διαταράξει τις συνδέσεις της Ουκρανίας.

Αυτό το επιχείρημα διατύπωσε στις 24 Σεπτεμβρίου ο υπουργός Ψηφιακών Υποθέσεων Κριστόφ Γκαβκόφσκι. Είπε ότι στόχος της επίθεσης ήταν να διακοπεί η κίνηση, ώστε να χάσουν την πρόσβαση θεσμοί, μεταξύ των οποίων και ο ουκρανικός στρατός. Πρόσθεσε όμως: «Σήμερα όλα λειτουργούν» (TVP Info). Περιέγραψε τι, κατά την εκτίμησή του, επιδίωκαν οι δράστες· δεν ανέφερε διακοπή σύνδεσης που είχε μετρηθεί.

Ορισμένα ξένα δημοσιεύματα θόλωσαν αυτή τη διάκριση. Το Reuters απέδωσε τα λόγια του ως «ουσιαστική διακοπή» της σύνδεσης (Reuters). Τηλεγράφημα του τσεχικού πρακτορείου περιέγραψε πραγματική διακοπή (Seznam Zprávy).

Η Exatel είναι η πολωνική εταιρεία που μισθώνει το οικόπεδο και παρέχει συνδέσεις δεδομένων στον σταθμό. Αναφέρει ότι οι δικές της υπηρεσίες δεν επηρεάστηκαν (Exatel). Δηλώνει επίσης ότι δεν έχει στην ιδιοκτησία της τον εξοπλισμό της πύλης διασύνδεσης και δεν τον παρακολουθεί, άρα δεν μπορεί να μιλήσει για την υπηρεσία του Starlink. Δεν έχουν δημοσιοποιηθεί ούτε δεδομένα κίνησης ούτε αρχεία λειτουργίας από κάποιον πάροχο.

Οι συλλήψεις αποτελούν ουσιαστική πρόοδο: πολωνικά εντάλματα οδήγησαν στη σύλληψη δύο υπόπτων στη Γερμανία και τώρα την επόμενη απόφαση καλείται να λάβει γερμανικό δικαστήριο. Πέρα από αυτό, τα δημόσια διαθέσιμα στοιχεία είναι περιορισμένα. Ο ισχυρισμός ότι η φωτιά έγινε κατ’ εντολή της Ρωσίας στηρίζεται στις δηλώσεις υπουργών και στο κατώφλι που απαιτείται για να αρχίσει μια εισαγγελική έρευνα. Ο ισχυρισμός ότι διακόπηκε η υπηρεσία δεν στηρίζεται σε τίποτε δημοσιευμένο, ενώ ο αρμόδιος υπουργός είπε ότι το δίκτυο συνέχισε να λειτουργεί.