Οι αντίπαλοι μοιράζονται την SFR

Η Altice France χτίστηκε πάνω σε ένα απλό στοίχημα: ότι το χρήμα θα παρέμενε φθηνό επ’ αόριστον. Ο Patrick Drahi δανείστηκε δισεκατομμύρια για να στήσει έναν πανευρωπαϊκό τηλεπικοινωνιακό όμιλο, αγοράζοντας παρόχους στη Γαλλία, την Πορτογαλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες την περίοδο 2014-2016. Το στοίχημα χάθηκε. Η SFR, ο δεύτερος μεγαλύτερος πάροχος κινητής τηλεφωνίας στη Γαλλία και το βασικό περιουσιακό στοιχείο αυτού του ομίλου, οδηγείται πλέον σε μοιρασιά μεταξύ των τριών εναπομεινάντων ανταγωνιστών της: της Orange, της Bouygues Telecom και της Free. Τα 25 εκατομμύρια πελάτες που πληρώνουν την SFR για κινητή τηλεφωνία δεν προκάλεσαν την κρίση χρέους του Drahi, αλλά είναι πιθανό να επωμιστούν τις συνέπειές της.

Πώς τα υψηλότερα επιτόκια έσπασαν τον μηχανισμό

Ο Drahi αγόρασε την SFR από τη Vivendi το 2014 έναντι περίπου 17 δισ. ευρώ, με χρηματοδότηση που στηρίχθηκε σχεδόν εξ ολοκλήρου σε ομόλογα υψηλής απόδοσης, δηλαδή σε χρέος που πληρώνει υψηλότερο επιτόκιο στους δανειστές επειδή θεωρείται πιο ριψοκίνδυνο (Swissinfo). Η λογική ήταν ευθεία: φθηνός δανεισμός, εξαγορές παρόχων, περικοπές κόστους, αναχρηματοδότηση και επανάληψη του ίδιου κύκλου.

Το μοντέλο λειτουργούσε όσο τα επιτόκια της ΕΚΤ κινούνταν κοντά στο μηδέν. Όταν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία καθορίζει τα επιτόκια για τις 20 χώρες του ευρώ, αύξησε τα επιτόκια κατά 4,5 ποσοστιαίες μονάδες την περίοδο 2022-2023, το χρέος της Altice France, που είχε ξεπεράσει στο αποκορύφωμά του τα 24 δισ. ευρώ, έγινε πρακτικά μη εξυπηρετήσιμο (IFR, NautaDutilh). Οι οίκοι αξιολόγησης υποβάθμισαν την εταιρεία βαθιά στην κατηγορία των junk ομολόγων (Cbonds). Η αναδιάρθρωση υπό δικαστική εποπτεία, που ολοκληρώθηκε στα τέλη του 2025, υποχρέωσε τους πιστωτές να δεχθούν λιγότερα από όσα τους οφείλονταν, διαγράφοντας δισεκατομμύρια από τον ισολογισμό (Ropes & Gray). Η προσωπική περιουσία του Drahi, που κάποτε εκτιμάτο κοντά στα 22 δισ. δολάρια, περιορίστηκε σε κλάσμα αυτού του ποσού (Crain Currency). Η πώληση της SFR χρησιμοποιείται για την απομείωση του χρέους που απομένει.

Λιγότεροι πάροχοι, ακριβότεροι λογαριασμοί: το ευρωπαϊκό προηγούμενο

Η συμφωνία μειώνει την αγορά κινητής τηλεφωνίας στη Γαλλία από τέσσερις παρόχους σε τρεις. Για τους συνδρομητές της SFR, το πρακτικό ερώτημα είναι απλό: θα αυξηθεί ο λογαριασμός του κινητού;

Η ευρωπαϊκή εμπειρία δείχνει πως ναι. Ο ευρωπαϊκός φορέας των ρυθμιστικών αρχών τηλεπικοινωνιών έχει διαπιστώσει ότι συγκρίσιμες συγχωνεύσεις από τέσσερις σε τρεις παρόχους οδήγησαν σε αυξήσεις τιμών 10 έως 15 τοις εκατό (BEREC). Μελέτη του Κέντρου Έρευνας Οικονομικής Πολιτικής κατέληξε ότι η συγκέντρωση της αγοράς αυξάνει τις τιμές χωρίς να ενισχύει με αξιόπιστο τρόπο τις επενδύσεις τις οποίες υποτίθεται ότι χρηματοδοτεί (CEPR VoxEU).

Η ίδια η Γαλλία έχει δείξει ότι λειτουργεί και η αντίστροφη διαδρομή. Όταν η Free μπήκε στην αγορά ως τέταρτος πάροχος το 2012, οι τιμές στην κινητή τηλεφωνία μειώθηκαν κατά 11,4 τοις εκατό μόνο εκείνη τη χρονιά (ARCEP data via Rude Baguette). Οι μέσοι μηνιαίοι λογαριασμοί έπεσαν από 27,30 ευρώ σε 14,30 ευρώ μέσα στην επόμενη δεκαετία (Telecoms.com). Η Free, δηλαδή η εταιρεία της οποίας η είσοδος πίεσε τις τιμές προς τα κάτω, είναι τώρα μία από τις τρεις που αγοράζουν την SFR ώστε να απομακρυνθεί ο τέταρτος παίκτης.

Η Πορτογαλία δείχνει το ίδιο μοτίβο από την άλλη πλευρά. Η ρουμανική DIGI μπήκε στην πορτογαλική αγορά στα τέλη του 2024 με πακέτα κινητής από 4 ευρώ τον μήνα. Έως την άνοιξη του 2026, οι τιμές στις τηλεπικοινωνίες στην Πορτογαλία είχαν μειωθεί κατά 2,2 τοις εκατό σε ετήσια βάση (ANACOM via Tek Sapo). Περισσότεροι πάροχοι πιέζουν τις τιμές προς τα κάτω. Λιγότεροι τις σπρώχνουν προς τα πάνω.

Μια δοκιμασία χωρίς εύκολη λύση

Η έγκριση των ρυθμιστικών αρχών δεν είναι δεδομένη. Η γαλλική αρχή ανταγωνισμού έχει έως 18 μήνες για να αποφασίσει, ενώ μπορεί να παρέμβει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τα νέα σχέδια κατευθυντήριων γραμμών για τις συγχωνεύσεις, υπό την επίτροπο Teresa Ribera, δίνουν μεγαλύτερο βάρος στην «ανθεκτικότητα» και στην επενδυτική ικανότητα των εταιρειών (EC). Η Επιτροπή, όμως, δεν έχει εγκρίνει ποτέ συγχώνευση τεσσάρων τηλεπικοινωνιακών παρόχων σε τρεις χωρίς να απαιτήσει την ύπαρξη αξιόπιστου νέου παίκτη ως αντιστάθμισμα. Στην Ισπανία αυτός ήταν η DIGI. Στην Ιταλία, η Iliad. Στη Γαλλία, δεν υπάρχει προφανής υποψήφιος.

Αυτό το κενό είναι και το πιο αδύναμο σημείο της συμφωνίας. Αν οι ρυθμιστικές αρχές δεν μπορέσουν να εντοπίσουν έναν τέταρτο πάροχο διατεθειμένο να μπει στην αγορά, θα βρεθούν μπροστά σε μια καθαρή επιλογή: είτε να μπλοκάρουν τη συγχώνευση είτε να την εγκρίνουν γνωρίζοντας ότι κάθε συγκρίσιμο προηγούμενο οδήγησε σε υψηλότερες τιμές. Για 25 εκατομμύρια Γάλλους συνδρομητές κινητής τηλεφωνίας, η απάντηση θα φανεί στον επόμενο λογαριασμό.