Η Ρουμανία ζητά άμυνα κατά drones

Από τότε που η Ρωσία άρχισε να πλήττει ουκρανικά λιμάνια στον Δούναβη, η Ρουμανία έχει καταγράψει περισσότερες από 40 παραβιάσεις του εναέριου χώρου της (Euromaidan Press). Τα περισσότερα από τα προηγούμενα περιστατικά πέρασαν σχεδόν απαρατήρητα έξω από την Ανατολική Ευρώπη, την ώρα που αντίστοιχες εισβολές drones πάνω από τη Βαλτική έφταναν στα πρωτοσέλιδα της Δύσης. Η διαφορά στην κάλυψη δείχνει και διαφορά στην αίσθηση επείγοντος: η Ρουμανία αντιμετωπίζει μια σταθερή απειλή στο νοτιοανατολικό άκρο της Συμμαχίας, χωρίς πολλές δυτικές πρωτεύουσες να τη χειρίζονται με την ίδια ανησυχία.

Δύο περιστατικά έσπασαν αυτή τη σιωπή. Στις 29 Μαΐου, ρωσικό Geran-2 χτύπησε πολυκατοικία στο Γκαλάτσι και τραυμάτισε δύο ανθρώπους. Στις 5 Ιουνίου, ουκρανικό θαλάσσιο drone, που σύμφωνα με πληροφορίες είχε εκτραπεί λόγω ρωσικών ηλεκτρονικών παρεμβολών, αυτοανατινάχθηκε μέσα στο λιμάνι της Κωνστάντζας, όπως επιβεβαίωσε το ρουμανικό υπουργείο Άμυνας. Το Βουκουρέστι έφερε και τις δύο υποθέσεις στο Βορειοατλαντικό Συμβούλιο, το ανώτατο πολιτικό όργανο του ΝΑΤΟ όπου απαιτείται συμφωνία και των 32 συμμάχων, στις 10 Ιουνίου, ζητώντας επειγόντως ισχυρότερες δυνατότητες αντιμετώπισης drones. Οι σύμμαχοι εξέφρασαν αλληλεγγύη. Η Ρουμανία ζητά ραντάρ και συστήματα παρεμβολών.

Τέσσερα λεπτά, καμία καλή επιλογή

Στο Γκαλάτσι, η Ρουμανία εντόπισε το εισερχόμενο drone και απογείωσε F-16. Όμως οι περιορισμοί του καιρού ειρήνης, ο υπολογισμός του κινδύνου για αμάχους και οι κανόνες που αποτρέπουν τη βολή κοντά στον ουκρανικό εναέριο χώρο έκλεισαν το παράθυρο εμπλοκής πριν προλάβει οποιοσδήποτε πιλότος να πυροβολήσει. Όλη η αλληλουχία εξελίχθηκε μέσα σε λίγα λεπτά. Στην Κωνστάντζα, το πρόβλημα ήταν πιο στοιχειώδες: ένα θαλάσσιο drone μπήκε σε εμπορικό λιμάνι, προκάλεσε εκκενώσεις αμάχων και αποκάλυψε ότι οι αισθητήρες δεν είχαν σχεδιαστεί για μικρούς στόχους που κινούνται σε ύψος στέγης.

Η μόνιμη αποστολή εναέριας αστυνόμευσης του ΝΑΤΟ, στο πλαίσιο της οποίας συμμαχικά μαχητικά φυλάσσουν τον εναέριο χώρο άλλων χωρών σε καιρό ειρήνης, βασίζεται σε αεροσκάφη φτιαγμένα για αναχαίτιση αεροπλάνων, όχι για φθηνά drones που πετούν χαμηλά ακολουθώντας το ανάγλυφο. Το Ολοκληρωμένο Δίκτυο Αεράμυνας και Αντιπυραυλικής Άμυνας του ΝΑΤΟ καλύπτει αποτελεσματικά τα μεσαία και μεγάλα ύψη. Κάτω από αυτή τη ζώνη, σε όλη την ανατολική πτέρυγα, υπάρχει κενό, το οποίο έχει αναγνωρίσει δημόσια ο πρώην αναπληρωτής γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μίρτσεα Τζοάνα. Οι αναβαθμίσεις ραντάρ και οι παραδόσεις αντι-drone συστημάτων δεν αναμένονται πριν από το 2027.

Η ίδια ευπάθεια εκτείνεται από τη Μαύρη Θάλασσα έως τη Βαλτική. Ρουμανικό F-16 κατέρριψε drone πάνω από την Εσθονία στις 19 Μαΐου· στις 8 Ιουνίου, μαχητικά του ΝΑΤΟ κατέστρεψαν άλλο ένα πάνω από τη Λετονία. Κάθε χώρα της πρώτης γραμμής, όμως, έχει επιλέξει διαφορετική απάντηση, και αυτές οι διαφορές δείχνουν πώς λειτουργεί στην πράξη το ΝΑΤΟ όταν πιέζεται.

Η Πολωνία χτίζει μόνη της, η Γαλλία εμφανίζεται χωρίς τα σωστά εργαλεία

Η Πολωνία δεν περιμένει τις συμμαχικές προμήθειες. Η Βαρσοβία χτίζει το δικό της δίκτυο ραντάρ και πυραύλων, αντί να διατυπώνει δημόσια απαίτηση προς το ΝΑΤΟ. Το πρόγραμμα Wisła προσθέτει ραντάρ κάλυψης 360 μοιρών στις συστοιχίες Patriot, ενώ η Tarcza Wschód προβλέπει 700 χιλιόμετρα οχυρώσεων στα ανατολικά σύνορα. Ο πολωνικός υπολογισμός είναι απλός: ο συμμαχικός εξοπλισμός θα φτάσει αργά, άρα η χώρα πληρώνει για να μειώσει την εξάρτησή της από βοήθεια έκτακτης ανάγκης. Η Ρουμανία, που ήδη βλέπει πλήγματα σε κατοικίες, δεν έχει την πολυτέλεια αυτού του χρονοδιαγράμματος.

Η Γαλλία προσφέρει διαφορετικό μάθημα. Το Παρίσι διατηρεί περίπου 1.400 στρατιώτες στη βάση Τσίνκου της Ρουμανίας, μαζί με πυροβολικό, άρματα μάχης και αντιαεροπορικά συστήματα Mamba (Le JDD). Γαλλικά Rafale κατέρριψαν drone πάνω από τη Λετονία στις 8 Ιουνίου, δείχνοντας ότι η Συμμαχία μπορεί να κινηθεί γρήγορα όταν το αποφασίσει. Ωστόσο, δεν υπάρχει στο δημόσιο αρχείο σαφές γαλλικό πακέτο αντι-drone δυνατοτήτων για τις ρουμανικές ακτές της Μαύρης Θάλασσας. Οι δυνάμεις βρίσκονται εκεί, αλλά όχι τα ειδικά εργαλεία που χρειάζεται περισσότερο η Ρουμανία.

Το κενό που κανείς δεν έχει ονομάσει

Καμία δημόσια πηγή δεν προσδιορίζει ποια ραντάρ, ποια συστήματα παρεμβολών ή ποια θαλάσσια μέσα αντιμετώπισης drones θα φτάσουν στη Ρουμανία, από ποιον και πότε. Όπως σημείωσε η El País, συστήματα υψηλής τεχνολογίας όπως οι συστοιχίες Patriot δεν έχουν σχεδιαστεί για να καταρρίπτουν drones που κοστίζουν λίγες χιλιάδες δολάρια. Ένας μόνο αναχαιτιστής Patriot κοστίζει εκατομμύρια· ένα Geran-2 λιγότερο από ένα μεταχειρισμένο αυτοκίνητο.

Ο προεδρικός σύμβουλος της Ρουμανίας Κριστιάν Ντιακονέσκου προειδοποίησε ότι μια απάντηση τύπου ανακοινωθέντος θα σήμαινε πως οι σύμμαχοι δεν έχουν καταλάβει τι συμβαίνει στο πεδίο. Οι πολιτικές δεσμεύσεις του ΝΑΤΟ παραμένουν σταθερές. Η δυνατότητα να εφαρμοστούν απέναντι στη χαμηλού ύψους απειλή που πλήττει τώρα τη Ρουμανία δεν υπάρχει ακόμη. Το κενό προσοχής κάνει το πρόβλημα μεγαλύτερο: όταν ένα drone περνά στον εναέριο χώρο της Βαλτικής, τα ευρωπαϊκά μέσα το αντιμετωπίζουν ως γεγονός που αφορά όλη τη Συμμαχία· όταν δεκάδες περνούν στον ρουμανικό εναέριο χώρο μέσα σε μήνες, η αντίδραση είναι πιο αργή και πιο χαμηλόφωνη. Οι προμήθειες κινούνται σε ορίζοντα ετών. Τα drones φτάνουν καθημερινά.