Μικρότερο έλλειμμα, χειρότερος Αύγουστος στη Ρουμανία

Η εικόνα των δημόσιων οικονομικών της Ρουμανίας βελτιώθηκε στο σύνολο του οκταμήνου, χωρίς όμως να έχει ξεκαθαρίσει η πορεία έως το τέλος του έτους: τον Αύγουστο το έλλειμμα ήταν μεγαλύτερο από πέρυσι, ενώ οι τόκοι αυξάνονται γρήγορα. Από τον Ιανουάριο έως τον Αύγουστο του 2026, η κυβέρνηση δαπάνησε 59,42 δισ. λέι περισσότερα από όσα εισέπραξε, ποσό 26,94 δισ. λέι μικρότερο από το αντίστοιχο της προηγούμενης χρονιάς, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών που μετέδωσε το AGERPRES. Το ταμειακό έλλειμμα καταγράφει τη διαφορά ανάμεσα στις πληρωμές του Δημοσίου και τις εισπράξεις του τη στιγμή που πραγματοποιούνται. Ως ποσοστό του ΑΕΠ, μειώθηκε από 4,51 σε 2,89 τοις εκατό (Digi24), αλλά ο δείκτης αυτός επηρεάζεται και από τον πληθωρισμό, που διογκώνει το ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές· η μείωση σε λέι επιβεβαιώνει ότι η βελτίωση είναι πραγματική. Οι δύο αυτές εξελίξεις έρχονται καθώς η νέα κυβέρνηση ζητά από το Κοινοβούλιο ψήφο εμπιστοσύνης.

Περισσότερα φορολογικά έσοδα, μικρότερη μισθολογική δαπάνη, χωρίς περικοπές στις επενδύσεις

Σημαντικό μέρος της βελτίωσης προήλθε από τα έσοδα: οι εισπράξεις από τον ΦΠΑ, τον φόρο που επιβάλλεται στις πωλήσεις, αυξήθηκαν κατά 25,2 τοις εκατό σε σύγκριση με έναν χρόνο πριν (Știrile ProTV). Τα συνολικά στοιχεία δεν επιμερίζουν την αύξηση ανάμεσα σε υψηλότερους συντελεστές, ακριβότερες τιμές, περισσότερες πωλήσεις και αποτελεσματικότερη είσπραξη. Δεν δείχνουν, επομένως, ποιοι επωμίστηκαν το πρόσθετο βάρος ούτε αν τυχόν όφελος από τον περιορισμό της φοροδιαφυγής θα διατηρηθεί.

Στη μείωση του ελλείμματος συνέβαλε και η συγκράτηση των δαπανών: ο συνολικός μισθολογικός λογαριασμός του κράτους μειώθηκε κατά 4,26 δισ. λέι (Știrile ProTV). Τα συγκεντρωτικά στοιχεία δεν διευκρινίζουν αν η μείωση οφείλεται σε λιγότερους εργαζομένους ή σε χαμηλότερες αποδοχές.

Η κυβέρνηση δεν περιόρισε το έλλειμμα παγώνοντας τα έργα: οι πληρωμές για επενδύσεις αυξήθηκαν από 71,95 δισ. σε 97,05 δισ. λέι (Digi24). Τα χρήματα αυτά κατευθύνονται σε εργολάβους και προμηθευτές, ενώ η αύξηση των πληρωμών δυσκολεύει την ερμηνεία ότι η βελτίωση του οκταμήνου οφείλεται απλώς σε αναβολή δαπανών.

Χειρότερος Αύγουστος και λογαριασμός τόκων που μεγαλώνει

Το σύνολο του οκταμήνου κρύβει την επιδείνωση του τελευταίου μήνα. Η αφαίρεση των σωρευτικών ποσών στις εκθέσεις του υπουργείου για τον Ιούλιο και τον Αύγουστο δίνει μηνιαίο έλλειμμα 11,34 δισ. λέι, έναντι 9,92 δισ. έναν χρόνο νωρίτερα: ο Αύγουστος ήταν κατά 1,42 δισ. λέι χειρότερος (AGERPRES, Digi24). Ένας κακός μήνας αποτελεί προειδοποίηση, όχι ακόμη τάση, ενώ το υπουργείο δεν έχει δημοσιεύσει ανάλυση που να εξηγεί την επιδείνωση.

Οι τόκοι είναι δυσκολότερο να περιοριστούν, καθώς δεν μειώνονται με μια αναθεώρηση του προϋπολογισμού. Στο οκτάμηνο έφθασαν τα 42,05 δισ. λέι, αυξημένοι κατά 26,7 τοις εκατό σε έναν χρόνο (Știrile ProTV). Κάθε νέο λέι που δανείζεται το κράτος για να καλύψει παλαιότερα ελλείμματα προσθέτει βάρος στους τόκους. Τα χρόνια ελλείμματα είχαν ανεβάσει το δημόσιο χρέος περίπου στο 60,1 τοις εκατό του ΑΕΠ το πρώτο τρίμηνο (Eurostat). Ένα μικρότερο έλλειμμα επιβραδύνει την αύξηση του χρέους, αλλά δεν μειώνει τους τόκους που ήδη οφείλονται στους ομολογιούχους και πρέπει να καλυφθούν με εξοικονόμηση από άλλες δαπάνες.

Τέσσερις μήνες, ένα όριο, χωρίς ακόμη πλειοψηφία

Ο ετήσιος στόχος είναι ταμειακό έλλειμμα 6,2 τοις εκατό του ΑΕΠ, δηλαδή περίπου 127–128 δισ. λέι (Spotmedia, Bursa). Με αυτά τα δεδομένα, το έλλειμμα από τον Σεπτέμβριο έως τον Δεκέμβριο θα μπορούσε να ξεπεράσει το σύνολο του πρώτου οκταμήνου και ο στόχος να επιτευχθεί. Το περιθώριο στενεύει κάθε μήνα που το έλλειμμα υπερβαίνει το περσινό επίπεδο, όπως συνέβη τον Αύγουστο.

Ο εντολοδόχος πρωθυπουργός Σίγκφριντ Μουρεσάν διατηρεί τον στόχο του 6,2 τοις εκατό, υπόσχεται ότι δεν θα επιβάλει νέους φόρους και σχεδιάζει αναθεώρηση του προϋπολογισμού εντός 30 ημερών από την ανάληψη των καθηκόντων του (ZF). Με τους τόκους να αυξάνονται και τους νέους φόρους εκτός σχεδίου, η αναθεώρηση πρέπει να βρει περιθώρια στις δαπάνες και στην είσπραξη εσόδων. Σε αυτά περιλαμβάνεται και ο νόμος για τις αποδοχές στο Δημόσιο, που προκάλεσε ρήγμα στον προηγούμενο κυβερνητικό συνασπισμό (To Brief). Πρώτα, όμως, χρειάζεται πλειοψηφία: οι υποστηρικτές του συγκεντρώνουν περίπου 170 ψήφους, έναντι των 233 που απαιτούνται, γεγονός που καθιστά τους Σοσιαλδημοκράτες καθοριστικούς στις διαπραγματεύσεις (Mediafax).

Προς το παρόν, τα στοιχεία δείχνουν καθαρά ότι το ταμειακό έλλειμμα της Ρουμανίας είναι μικρότερο μετά το πρώτο οκτάμηνο, τόσο σε λέι όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ, και ότι η βελτίωση στηρίχθηκε στα φορολογικά έσοδα και στη μισθολογική δαπάνη, όχι σε περικοπές επενδύσεων. Ο Αύγουστος μόνος του δεν αρκεί για να κριθεί αν θα επιτευχθεί ο στόχος του 6,2 τοις εκατό· τα στοιχεία του επόμενου μήνα θα δείξουν περισσότερα. Αν και ο Σεπτέμβριος κλείσει με μεγαλύτερο έλλειμμα από πέρυσι, την υπεράσπιση του στόχου θα αναλάβει μια κυβέρνηση που δεν έχει ακόμη τις ψήφους για να εγκρίνει την αναθεώρηση του προϋπολογισμού.