Ρουμανία: Εντοπισμός χωρίς κατάρριψη drones

Στις 29 Μαΐου, ένα ρωσικό drone Γκεράν-2 έπεσε στον δέκατο όροφο πολυκατοικίας στο Γαλάτσι της Ρουμανίας. Μια γυναίκα και ένα παιδί τραυματίστηκαν. Ήταν η πρώτη φορά που ρωσικό drone προκάλεσε απώλειες αμάχων σε έδαφος του ΝΑΤΟ. Μέσα σε πέντε ημέρες, η Ρουμανία προκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, συγκρότησε συνασπισμό 56 κρατών που καταδίκασαν τη Ρωσία και ζήτησε επισήμως από τους συμμάχους της στο ΝΑΤΟ να στείλουν συστήματα αντιμετώπισης drones. Η διπλωματική κινητοποίηση ήταν μεγάλη. Η στρατιωτική ενίσχυση, έως τώρα, μηδενική.

Το σύστημα είδε τα πάντα και δεν κατέρριψε τίποτα

Ο υπουργός Άμυνας της Ρουμανίας, Ράντου Μιρούτσα, περιέγραψε μέσα σε λίγες ώρες το βασικό κενό: είχε ζητήσει από το ΝΑΤΟ προσωρινές δυνατότητες αντι-drone ήδη από τον Φεβρουάριο του 2026, χωρίς αποτέλεσμα. Οι προμήθειες της ίδιας της Ρουμανίας μέσω του νέου ταμείου αμυντικών προμηθειών της ΕΕ δεν αναμένονται πριν περάσουν περίπου 18 μήνες. «Τα ρωσικά drones δεν έρχονται από αρχεία PDF», είπε ο Μιρούτσα στους δημοσιογράφους. «Έρχονται τη νύχτα και ρίχνουν κτίρια. Δεν πολεμάμε με PowerPoint» (Adevărul).

Στις 2 Ιουνίου, ο ανώτατος συμμαχικός διοικητής του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη επικύρωσε το αίτημα της Ρουμανίας σε διάσκεψη για τη συγκρότηση δυνατοτήτων, καλώντας τα κράτη-μέλη να προσφέρουν συστήματα σε εθελοντική βάση. Η επικύρωση αυτή είναι τεχνική. Η πολιτική έγκριση από τις κυβερνήσεις δεν έχει ακόμη δοθεί.

Η Ρουμανία παρακολουθούσε το drone του Γαλατσίου σε όλη τη διάρκεια της πτήσης του. Μαχητικά F-16 βρίσκονταν στον αέρα με εξουσιοδότηση χρήσης όπλων. Δύο περιορισμοί έκαναν αδύνατη την αναχαίτιση μέσα στο παράθυρο των τεσσάρων λεπτών: οι κανόνες που απαγορεύουν σε καιρό ειρήνης τη βολή προς τον ουκρανικό εναέριο χώρο και η απουσία επίγειου συστήματος αντι-drone που θα μπορούσε να εμπλέξει τον στόχο πάνω από ρουμανικό έδαφος.

Το πρόβλημα είναι βαθύτερο από ένα επιχειρησιακό κενό. Στις 19 Μαΐου, ρουμανικό F-16 κατέρριψε drone πάνω από την Εσθονία, δημιουργώντας προηγούμενο που παραμένει θεσμικά ασαφές. Οι κανόνες αεροπορικής αστυνόμευσης του ΝΑΤΟ σχεδιάστηκαν για διμερείς καταστάσεις: συμμαχικός εναέριος χώρος ή εχθρικός εναέριος χώρος. Τα drones που παρεκκλίνουν από τα ουκρανικά πεδία μάχης και εισέρχονται σε χώρες του ΝΑΤΟ δημιουργούν τρίτη κατηγορία, την οποία οι υφιστάμενοι κανόνες εμπλοκής δεν καλύπτουν καθαρά. Η Συμμαχία δεν έχει συμφωνημένο πρωτόκολλο για αυτή τη ζώνη διαρροής του πολέμου.

Όλοι αυτοσχεδιάζουν, κανείς δεν συντονίζει

Σε όλη την ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ, κάθε χώρα στήνει τη δική της απάντηση χωρίς κοινή αρχιτεκτονική. Η Λετονία, αφού drones από τη Ρωσία έπεσαν στο έδαφός της στις 7 Μαΐου, άρχισε να αναπτύσσει κινητές μονάδες αναχαίτισης drones στα σύνορα με τη Ρωσία: ομάδες τεσσάρων στρατιωτών, εξοπλισμένες με λετονικής κατασκευής αναχαιτιστικά drones. Η Εσθονία εγκατέστησε τα πρώτα σταθερά συστήματα εντοπισμού drones στην ίδια μεθόριο. Η Πολωνία χτίζει χωριστά το δικό της αντι-drone σύστημα.

Στις 21 Μαΐου, οι πρόεδροι της Εσθονίας, της Λετονίας και της Λιθουανίας υπέβαλαν κοινό αίτημα προς το ΝΑΤΟ: η αποστολή αεροπορικής αστυνόμευσης στη Βαλτική, όπου συμμαχικά μαχητικά περιπολούν εκ περιτροπής τον εναέριο χώρο των βαλτικών χωρών, να μετατραπεί σε μόνιμη αποστολή αεράμυνας με δυνατότητες αντιμετώπισης drones. Η γλώσσα της αλληλεγγύης είναι έντονη. Οι ρωγμές κάτω από αυτήν είναι υπαρκτές.

Στη σύνοδο των Εννέα του Βουκουρεστίου, του σχήματος συντονισμού της ανατολικής πτέρυγας, η Ουγγαρία απείχε. Η Βουλγαρία αρνήθηκε να στηρίξει τη δημιουργία ειδικού δικαστηρίου. Ο ίδιος ο υπουργός Εξωτερικών της Ρουμανίας αναγνώρισε ότι το πλήγμα στο Γαλάτσι δικαιολογούσε την ενεργοποίηση του Άρθρου 4, δηλαδή του επίσημου μηχανισμού διαβουλεύσεων του ΝΑΤΟ όταν κράτος-μέλος θεωρεί ότι απειλείται η ασφάλειά του. Το Βουκουρέστι επέλεξε ηπιότερα διπλωματικά κανάλια, σύμφωνα με πληροφορίες υπό πίεση συμμάχων που δεν ήθελαν κλιμάκωση.

Η Ρουμανία απέλασε τον Ρώσο πρόξενο στην Κωνστάντζα και διέταξε το κλείσιμο του προξενείου. Ο Ρώσος πρεσβευτής στον ΟΗΕ χαρακτήρισε τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας πολιτικό θέατρο (ανακοίνωση ΟΗΕ, DW). Οι Ηνωμένες Πολιτείες δήλωσαν στην ίδια συνεδρίαση ότι θα «υπερασπιστούν κάθε ίντσα εδάφους του ΝΑΤΟ». Δεκαπέντε περιστατικά με drones έχουν πλήξει τη Ρουμανία μόνο μέσα στο 2026. Η Συμμαχία δεν έχει ενεργοποιήσει ποτέ το Άρθρο 4 για κανένα από αυτά.

Η Άγκυρα έρχεται σε λάθος στιγμή

Η σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα έχει προγραμματιστεί για τις 7-8 Ιουλίου. Τα κράτη της ανατολικής πτέρυγας θα προσέλθουν ζητώντας περισσότερη προστασία ακριβώς τη στιγμή που η Ουάσιγκτον περιορίζει τη διαθεσιμότητα μαχητικών και αεροσκαφών ανεφοδιασμού στην Ευρώπη. Το Πεντάγωνο ακύρωσε τον Μάιο προγραμματισμένη ανάπτυξη 4.000 στρατιωτών στην Πολωνία.

Το μοτίβο του Γαλατσίου τείνει πλέον να γίνει το μοτίβο όλης της ανατολικής πτέρυγας: οι δηλώσεις κλιμακώνονται, ενώ οι αμυντικές δυνατότητες μένουν εθνικές, κατακερματισμένες και μήνες μακριά από την παράδοση. Το drone που χτύπησε το Γαλάτσι χρειάστηκε τέσσερα λεπτά από τα σύνορα έως την πολυκατοικία. Το χρονοδιάγραμμα προμηθειών της Συμμαχίας φτάνει στα τέλη του 2027.