Άδειες βάσεις στα σύνορα της Φινλανδίας

Οι δορυφορικές εικόνες δεν δείχνουν ότι η Ρωσία ετοιμάζεται να επιτεθεί στη Φινλανδία. Δείχνουν κάτι πιο χρήσιμο για την κατανόηση της επόμενης φάσης: η Μόσχα ρίχνει σκυρόδεμα για στρατώνες, αποθήκες, σιδηροδρομικές διακλαδώσεις και αναβαθμίσεις αεροδρομίων, ώστε να μπορεί να ξαναχτίσει στρατιωτικές επιλογές απέναντι στο βορειοανατολικό άκρο του ΝΑΤΟ, όταν ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν θα απορροφά τις ίδιες δυνάμεις.

Έρευνα σκανδιναβικών και βαλτικών μέσων, που δημοσιεύθηκε την 1η Αυγούστου, εντόπισε νέες ή διευρυμένες ρωσικές εγκαταστάσεις στην Πετσένγκα, κοντά στα σύνορα με τη Φινλανδία και τη Νορβηγία, καθώς και στην Κανταλάκσα και τη Νόβα Βίλγκα στην Καρελία (Onet/WELT). Το Reuters κατέγραψε ευρύτερο πλέγμα εγκαταστάσεων που εκτείνεται νοτιότερα, προς τη Βαλτική. Ο επικεφαλής της φινλανδικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, Πέκα Τουρούνεν, έβαλε το αναγκαίο όριο στην ερμηνεία: δεν έχει παρατηρηθεί σημαντική συγκέντρωση ρωσικών στρατευμάτων κοντά στη Φινλανδία, πολλές από τις ανακοινωμένες αλλαγές παραμένουν κυρίως στα χαρτιά και η ουσιαστική ενίσχυση των δυνάμεων θα απαιτούσε χρόνια ακόμη και μετά το τέλος του πολέμου (Yle).

Η κατασκευή είναι πραγματική. Τα στρατεύματα και ο εξοπλισμός που θα έκαναν αυτές τις βάσεις άμεσα επικίνδυνες δεν είναι ακόμη εκεί.

Σε τι χρησιμεύουν τα κτίρια

Μετά την ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, η Μόσχα επανέφερε τη Στρατιωτική Περιφέρεια του Λένινγκραντ, μια διοίκηση της εποχής του Ψυχρού Πολέμου που καλύπτει τη βορειοδυτική Ρωσία και εντάσσει τη μεθοριακή ζώνη σε δομή σχεδιασμένη για αντιπαράθεση με τη Συμμαχία (Tagesschau). Το The Insider ανέφερε ότι βάση κοντά στην Κανταλάκσα προετοιμάζεται για ταξιαρχίες πυροβολικού και μηχανικού, ενώ έχουν προβλεφθεί πάνω από 42 δισ. ρούβλια για στρατιωτικές κατασκευές την περίοδο 2024-2026.

Την ίδια στιγμή, η Ρωσία έχει αποσύρει συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας S-300 και S-400 από αρκτικές θέσεις, πιθανότατα επειδή τα ουκρανικά πλήγματα μεγάλου βεληνεκούς την ανάγκασαν να κάνει επιλογές (Caliber.az). Το γεγονός ότι χτίζονται εγκαταστάσεις ενώ διαθέσιμα οπλικά συστήματα μετακινούνται νότια, προς την Ουκρανία, ενισχύει την ανάγνωση ότι η Ρωσία χτίζει για αργότερα. Ανώτερος αξιωματούχος του ΝΑΤΟ επιβεβαίωσε το ίδιο μοτίβο στη σύνοδο της Συμμαχίας στην Άγκυρα: η Ρωσία συγκροτεί νέα σώματα στρατού και μεραρχίες κοντά στη Φινλανδία, στον Υψηλό Βορρά και στο Καλίνινγκραντ, αλλά το ΝΑΤΟ δεν βλέπει ενδείξεις επικείμενης επίθεσης (The Insider, Yle).

Το πρόβλημα του ΝΑΤΟ δεν είναι ο χάρτης. Είναι οι υποδομές.

Η ένταξη της Φινλανδίας έδωσε στο ΝΑΤΟ το μεγαλύτερο άμεσο χερσαίο σύνορό του με τη Ρωσία. Η Συμμαχία απάντησε ενεργοποιώντας τον Ιούνιο του 2026 τις Προωθημένες Χερσαίες Δυνάμεις Φινλανδίας: μια δύναμη υπό σουηδική ηγεσία, με μονάδες στη βόρεια Σκανδιναβία και διοίκηση συνδεδεμένη με το στρατηγείο του ΝΑΤΟ στο Νόρφολκ, με στόχο να μειωθεί ο χρόνος ανάμεσα σε μια συνοριακή κρίση και τη στρατιωτική αντίδραση των συμμάχων (NATO).

Η ρωσική οικοδόμηση απέναντι από αυτό το σύνορο αλλάζει τον χρόνο αντίδρασης που χρειάζεται το ΝΑΤΟ σε όλο το βορειοανατολικό μέτωπο, όχι μόνο στη Φινλανδία. Η Εσθονία διαχειρίζεται τη βαλτική αεράμυνα από το Άμαρι, όπου το ΝΑΤΟ αναβάθμισε πρόσφατα την αποστολή από αστυνόμευση του εναέριου χώρου σε καιρό ειρήνης σε πλήρη αποστολή άμυνας (ERR). Η Γερμανία είναι ο κρίκος των ενισχύσεων: οι δυνάμεις της πρέπει να περάσουν από την Πολωνία για να φθάσουν στα κράτη της Βαλτικής, ενώ πρόσφατη άσκηση δοκίμασε τη χερσαία μεταφορά περίπου 80 βαρέων οχημάτων προς τη Λιθουανία, με την υπόθεση ότι σιδηροδρομικές, θαλάσσιες και αεροπορικές οδοί μπορεί να έχουν διακοπεί (LRT).

Η άσκηση ανέδειξε το γνώριμο κενό ανάμεσα στα σχέδια και στις υποδομές. Η ΕΕ δηλώνει ότι χρηματοδοτεί διαδρόμους μεταφορών διπλής χρήσης, δηλαδή έργα που μπορούν να εξυπηρετήσουν και πολιτικές και στρατιωτικές ανάγκες, όμως το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο διαπίστωσε κατακερματισμένη διακυβέρνηση και αδύναμη σύνδεση με όσα χρειάζονται πραγματικά οι στρατοί. Το ΝΑΤΟ ενέκρινε τον Ιούλιο σχέδιο για την αλυσίδα εφοδιασμού καυσίμων (NATO). Η Δανία, η Φινλανδία, η Γερμανία και η Νορβηγία αγοράζουν μη επανδρωμένα αεροσκάφη επιτήρησης μεγάλου ύψους για την παρακολούθηση της περιοχής (NATO). Πρόκειται για πραγματικές κινήσεις, αλλά αντιμετωπίζουν επιμέρους τμήματα ενός προβλήματος που καμία συμμαχική κυβέρνηση δεν έχει ακόμη εξηγήσει δημόσια ως ενιαίο σύνολο.

Δύο προετοιμασίες, ένα ρολόι

Η ρωσική προετοιμασία είναι υλική: σκυρόδεμα, σιδηρόδρομος, φρουρές, αποθήκες. Η προετοιμασία του ΝΑΤΟ είναι οργανωτική: ποιος παρακολουθεί, ποιος διοικεί, πώς μετακινούνται δυνάμεις και καύσιμα μέσα από μισή ντουζίνα χώρες αρκετά γρήγορα ώστε να έχουν σημασία. Η φινλανδική υπηρεσία πληροφοριών κρατά την εκτίμηση σε μετρημένο επίπεδο. Το ΝΑΤΟ οφείλει στους πολίτες των χωρών του καθαρό απολογισμό για το τι βλέπει και τι κάνει γι’ αυτό, πριν οι βάσεις στην άλλη πλευρά των συνόρων πάψουν να είναι άδειες.