200 ρωσικοί εκτοξευτές σε πυρηνική άσκηση

Λιγότεροι από 20 Ουκρανοί χειριστές drone κατέστρεψαν το μεγαλύτερο μέρος μιας τεθωρακισμένης φάλαγγας του ΝΑΤΟ σε σουηδική στρατιωτική άσκηση που ολοκληρώθηκε στις 13 Μαΐου. Έξι ημέρες αργότερα, η Ρωσία άρχισε άσκηση πυρηνικών δυνάμεων πολύ μεγαλύτερη από τις ετήσιες δοκιμές της. Όταν η συμβατική αποτροπή φαίνεται να ραγίζει, τα πυρηνικά μηνύματα ακούγονται πιο βαριά.

Τι έδειξαν είκοσι χειριστές drone

Η Aurora 26, μια άσκηση 18.000 στρατιωτών στη Γκότλαντ και τη νότια Σουηδία, με συμμετοχή 13 συμμαχικών χωρών, είχε σχεδιαστεί για να δοκιμάσει την άμυνα απέναντι σε υβριδικές απειλές. Δύο μικρές ουκρανικές ομάδες drone, που είχαν κληθεί να παίξουν τον ρόλο του αντιπάλου, την μετέτρεψαν σε μάθημα για τη Συμμαχία. Σε ένα σενάριο κατέστρεψαν 28 από περίπου 32 βαρέα τεθωρακισμένα οχήματα και εκκαθάρισαν ολόκληρο αεροδρόμιο μέσα σε 20 λεπτά, αναγκάζοντας την άσκηση να διακοπεί τρεις φορές ώστε οι αμυνόμενοι να ανασυνταχθούν.

Ο υπουργός Άμυνας της Σουηδίας, Πολ Γιόνσον, δεν επιχείρησε να υποβαθμίσει το αποτέλεσμα. «Ήταν απολύτως σωστό που τους έβαλαν δύσκολα», είπε, προσθέτοντας ότι «η Ουκρανία είναι η καλύτερη στον κόσμο σε αυτό». Ο αρχηγός των σουηδικών ενόπλων δυνάμεων, Μίκαελ Κλάεσον, δήλωσε ότι όλοι οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ πρέπει να μάθουν τον πόλεμο των drone «όσο το δυνατόν ταχύτερα».

Η πυρηνική άσκηση της Ρωσίας χωρίς συνθήκη

Στις 19 Μαΐου, η Ρωσία άρχισε τριήμερη πυρηνική άσκηση με ταυτόχρονη κινητοποίηση και των τριών σκελών της πυρηνικής της τριάδας: χερσαίων διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων, βαλλιστικών πυραύλων που εκτοξεύονται από υποβρύχια και στρατηγικών βομβαρδιστικών. Στην άσκηση συμμετείχαν πάνω από 200 εκτοξευτές πυραύλων, 140 αεροσκάφη, 73 πλοία και 13 υποβρύχια. Οι ετήσιες ρωσικές πυρηνικές ασκήσεις «Γκρομ» συνήθως περιλαμβάνουν μερικές χιλιάδες στρατιώτες και περιορισμένο αριθμό δοκιμαστικών εκτοξεύσεων. Αυτή η άσκηση ήταν άλλης κλίμακας.

Η Λευκορωσία συμμετείχε επίσης, εξασκούμενη ρητά «στη μεταφορά πυρηνικών πυρομαχικών και στην προετοιμασία τους για χρήση». Η Ρωσία έχει εγκαταστήσει σε λευκορωσικό έδαφος το πυραυλικό σύστημα μέσου βεληνεκούς Ορέσνικ, από όπου μπορεί να πλήξει κάθε ευρωπαϊκή πρωτεύουσα σε λιγότερο από δέκα λεπτά. Κανένα ευρωπαϊκό μέλος του ΝΑΤΟ δεν διαθέτει αντίστοιχη δυνατότητα.

Η άσκηση είναι και η πρώτη μεγάλης κλίμακας μετά τη λήξη της Νέας ΣΤΑΡΤ, της τελευταίας συνθήκης περιορισμού πυρηνικών όπλων μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, η οποία έπαψε να ισχύει στις 5 Φεβρουαρίου. Για πρώτη φορά από το 1972 δεν υπάρχει νομικά δεσμευτικός μηχανισμός επαλήθευσης. Το ΝΑΤΟ δεν μπορεί πλέον να επιβεβαιώνει τους αριθμούς των ρωσικών κεφαλών μέσω επιθεωρήσεων που προβλέπονται από συνθήκη και στηρίζεται σε δορυφορικές εικόνες και υποκλοπές σημάτων.

Τα drone περνούν ήδη τα σύνορα

Η αταξία που έχει προκαλέσει ο πόλεμος των drone στην Ουκρανία διαχέεται πλέον σε συμμαχικό έδαφος. Στις 15 Μαΐου, η Φινλανδία έκλεισε για τρεις ώρες το αεροδρόμιο του Ελσίνκι-Βάνταα και κάλεσε 1,7 εκατ. κατοίκους να μείνουν σε κλειστούς χώρους, αφού πληροφορίες προειδοποιούσαν ότι ουκρανικά drone με κατεύθυνση τη Ρωσία ενδέχεται να παρεξέκλιναν προς τον φινλανδικό εναέριο χώρο. Εννέα πτήσεις άλλαξαν πορεία. Κανένα drone δεν εμφανίστηκε, αλλά το επεισόδιο έδειξε πόσο έχει διευρυνθεί η περίμετρος του πολέμου.

Τέσσερις ημέρες αργότερα, ρουμανικό F-16 που συμμετείχε στην αποστολή εναέριας αστυνόμευσης του ΝΑΤΟ στη Βαλτική, δηλαδή στις κυλιόμενες περιπολίες μαχητικών που προστατεύουν τον βαλτικό εναέριο χώρο, κατέρριψε άγνωστο drone πάνω από τη νότια Εσθονία (Uudis.net, Polsatnews). Ήταν η πρώτη τέτοια κατάρριψη στην ιστορία της χώρας. Ο υπουργός Άμυνας Χάνο Πέβκουρ είπε ότι πιθανότατα επρόκειτο για ουκρανικό drone που ξέφυγε από την πορεία του. Το περιστατικό συνέβη στη διάρκεια της εσθονικής άσκησης Spring Storm, η οποία την ίδια εβδομάδα δοκίμαζε σενάρια αντίδρασης σε drone.

Τα επεισόδια αυτά τροφοδότησαν την πιο έντονη διπλωματική διαφωνία της εβδομάδας. Ο πρόεδρος της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ, πρότεινε συντονισμένο ευρωπαϊκό διάλογο με τον Πούτιν, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει εντολή από τους Ευρωπαίους ηγέτες και την Ουκρανία. Ο πρόεδρος της Λιθουανίας, Γκιτάνας Ναουσέντα, απέρριψε ευθέως την ιδέα. Η διαφωνία δεν αφορά μόνο δύο προέδρους. Η Ευρώπη δεν έχει κοινή γραμμή για το αν πρέπει να μιλήσει με τη Μόσχα την ώρα που η ρωσική πυρηνική στάση σκληραίνει και drone εξακολουθούν να εμφανίζονται σε συμμαχικό έδαφος.

Η σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα τον Ιούλιο θα επιχειρήσει να γεφυρώσει αυτά τα κενά. Θα γίνει ενώ οι συμβατικές δυνάμεις της Συμμαχίας έχουν μόλις φανεί ευάλωτες απέναντι σε φθηνά drone, η Ρωσία έχει επιδείξει την πυρηνική της εμβέλεια σε μεγάλη κλίμακα και το πλαίσιο συνθηκών που παρείχε κάποτε αμοιβαία διαφάνεια έχει εξαφανιστεί. Το αν οι σύμμαχοι θα πάνε στην Τουρκία με δόγμα για τα drone, με επανεξέταση της πυρηνικής τους στάσης ή απλώς με περισσότερες διαφωνίες θα καθορίσει το καλοκαίρι.