Η Ρωσία προειδοποιεί, η Πράγα μένει στο Κίεβο

Στις 3 Οκτωβρίου, το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών προειδοποίησε τους ξένους υπηκόους, μεταξύ αυτών και το διπλωματικό προσωπικό, να μην παραμένουν στην Ουκρανία και να μην ταξιδεύουν εκεί. Παράλληλα, δεσμεύτηκε ότι θα συνεχίσει τα «μαζικά πλήγματα αντιποίνων» στο Κίεβο και σε άλλες πόλεις (TASS, Reuters). Η προειδοποίηση ήρθε σε μια εβδομάδα κατά την οποία ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη έπληξαν δύο γέφυρες που συνδέουν τις δύο όχθες του Κιέβου (Kyiv Independent, CityNews/AP). Η Μόσχα μπορεί να προειδοποιεί· το αν θα παραμείνει το προσωπικό τους στο Κίεβο το αποφασίζουν οι κυβερνήσεις που το έχουν στείλει.

Τι είπε πράγματι η Μόσχα

Ορισμένοι τίτλοι παρουσίασαν τη δήλωση ως προτροπή της Ρωσίας προς τους διπλωμάτες να εγκαταλείψουν το Κίεβο (Polskie Radio). Η νέα προειδοποίηση αφορούσε ολόκληρη την Ουκρανία. Το Κίεβο αναφερόταν σε σημείο που υπενθύμιζε ότι η Μόσχα είχε παλαιότερα καλέσει ξένους και διπλωμάτες να φύγουν από την πόλη (Reuters).

Το υπουργείο παρουσίασε το μήνυμα ως επανάληψη προηγούμενης θέσης, παραπέμποντας σε δική του ανακοίνωση της 25ης Μαΐου και σε ενημέρωση που έκανε δύο ημέρες αργότερα ο υφυπουργός Εξωτερικών Μιχαήλ Γκαλούζιν (TASS). Επομένως, το κείμενο του Σαββάτου επανέλαβε μια ήδη διατυπωμένη θέση και δεν εγκαινίασε νέα πολιτική.

Τη δήλωση, την οποία ανάρτησε το υπουργείο στον ιστότοπό του, δεν υπέγραψε κατονομαζόμενος αξιωματούχος. Αναφέρει ότι η Ρωσία πλήττει «στρατιωτικές εγκαταστάσεις» ως απάντηση σε ουκρανικές επιθέσεις κατά Ρώσων αμάχων (Interfax). Δεν προσδιορίζει ημερομηνία, όπλο ή στόχο. Τα δημοσιεύματα που παρατίθενται εδώ δεν επιβεβαιώνουν ότι οι στόχοι ήταν στρατιωτικοί.

Δεν κατέστη δυνατή η ανάκτηση της αρχικής σελίδας του ρωσικού υπουργείου. Έτσι, παραμένει άγνωστη η ακριβής ώρα ανάρτησης της δήλωσης, καθώς και το αν δημοσιεύτηκε πριν ή μετά το πλήγμα του Σαββάτου.

Οι γέφυρες στο στόχαστρο

Οι επιθέσεις είχαν ήδη αρχίσει να αλλάζουν την καθημερινότητα στο Κίεβο. Ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη έπλητταν επανειλημμένα τη Νότια Γέφυρα από την 1η Οκτωβρίου. Η γέφυρα διαθέτει έξι λωρίδες κυκλοφορίας και εξυπηρετεί την πράσινη γραμμή του μετρό πάνω από τον Δνίπρο (Yle).

Το κλείσιμο της γέφυρας οδήγησε λεωφορεία και αυτοκίνητα στις άλλες διαβάσεις της πόλης. Ο δήμαρχος Βιτάλι Κλίτσκο χαρακτήρισε την κατάσταση σοβαρή, όπως ανέφερε και προηγούμενο ρεπορτάζ του To Brief (To Brief).

Το πρωί του Σαββάτου χτυπήθηκε και δεύτερη διάβαση, η Βόρεια Γέφυρα. Το πλήγμα προκάλεσε ζημιές στο οδόστρωμα και στις γραμμές των τρόλεϊ (CityNews/AP). Τα πλήγματα στις γέφυρες που ενώνουν τις δύο πλευρές του Κιέβου επιβαρύνουν μια πόλη που βασίζεται στις καθημερινές μετακινήσεις, ανεξάρτητα από τους στόχους που επικαλείται η Μόσχα.

Η απόφαση ανήκει σε κάθε κυβέρνηση

Η Μόσχα δεν μπορεί να διατάξει μια ξένη πρεσβεία να εγκαταλείψει την Ουκρανία. Κάθε κυβέρνηση που στέλνει διπλωμάτες αποφασίζει αν το προσωπικό της θα παραμείνει, θα μετακινηθεί ή θα περιορίσει την παρουσία του. Για κάθε ευρωπαϊκή πρωτεύουσα, το ζήτημα είναι ο κίνδυνος που συνιστούν τα πλήγματα για τους ανθρώπους της· η άποψη της Ρωσίας για το πού πρέπει να βρίσκονται οι διπλωμάτες δεν καθορίζει την απόφαση.

Η τσεχική κυβέρνηση έχει τοποθετηθεί δημόσια. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Άνταμ Τσέργκο δήλωσε ότι το προσωπικό της πρεσβείας παραμένει στο Κίεβο και ότι οι ρωσικές προειδοποιήσεις δεν αποτελούν κάτι καινούργιο. Πρόσθεσε ότι τυχόν επόμενα μέτρα θα ληφθούν με βάση τις εσωτερικές διαδικασίες διαχείρισης κρίσεων του υπουργείου (Novinky).

Η ουκρανική πλευρά είχε τοποθετηθεί μία ημέρα πριν από την προειδοποίηση. Τότε, ο εκπρόσωπος του ουκρανικού υπουργείου Εξωτερικών Γκεόργκιι Τίχιι δήλωσε ότι καμία ξένη διπλωματική αποστολή δεν είχε ενημερώσει την Ουκρανία πως σχεδίαζε να μετεγκατασταθεί (ZN.ua). Επειδή η δήλωσή του προηγήθηκε του κειμένου της Μόσχας, δεν δείχνει πώς αντέδρασαν οι αποστολές σε αυτό.

Από τον έλεγχο ρουμανικών, γαλλικών και ουγγρικών πηγών δεν προέκυψε νέα δημόσια απόφαση από τις αντίστοιχες κυβερνήσεις. Ούτε η αντιπροσωπεία της ΕΕ στο Κίεβο έχει ανακοινώσει κάτι. Η σιωπή δεν αποδεικνύει ότι τίποτα δεν έχει αλλάξει στο εσωτερικό των αποστολών· σημαίνει ότι καμία από αυτές τις κυβερνήσεις δεν έχει δηλώσει δημόσια κάποια αλλαγή.

Η προειδοποίηση επανέλαβε θέση που η Μόσχα είχε διατυπώσει πρώτη φορά τον Μάιο. Δεν έκλεισε καμία πρεσβεία ούτε άλλαξε το ποιος αποφασίζει. Αυτό που άλλαξε αυτή την εβδομάδα ήταν η κατάσταση επί του εδάφους: μη επανδρωμένα αεροσκάφη έπληξαν γέφυρες που συνδέουν το Κίεβο, αναγκάζοντας την πόλη να αναζητήσει άλλες διαδρομές. Σε αυτό το πλαίσιο, η μόνη ευρωπαϊκή κυβερνητική απάντηση που έχει καταγραφεί μέχρι στιγμής είναι της Πράγας, η οποία διατηρεί τους διπλωμάτες της στο Κίεβο.