Το ρωσικό LNG αντέχει στην ΕΕ

Το ναυπηγείο Fayard, στο δανικό νησί Φούνεν, βγάζει σε δεξαμενή και επισκευάζει δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν ρωσικό υγροποιημένο φυσικό αέριο. Κανένας κανόνας της ΕΕ δεν το απαγορεύει. Η εταιρεία ελέγχει κάθε πλοίο με βάση τις λίστες κυρώσεων και αρνείται την εξυπηρέτηση σε όσα περιλαμβάνονται σε αυτές, σύμφωνα με τη WirtschaftsWoche. Η πρωθυπουργός της Δανίας έχει χαρακτηρίσει την κατάσταση «ακατανόητη», αλλά μέχρι να αλλάξουν οι ευρωπαϊκοί κανόνες δεν διαθέτει νομικό εργαλείο για να τη σταματήσει.

Αυτό το χάσμα ανάμεσα στην πολιτική πρόθεση και τη νομική πραγματικότητα περιγράφει με ακρίβεια την κατάσταση των ευρωπαϊκών ενεργειακών κυρώσεων. Η Ρωσία εξακολουθούσε να καλύπτει το 17,3% των εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου της ΕΕ το πρώτο τρίμηνο του 2026, σύμφωνα με τη Eurostat. Οι εισαγωγές αυτές αυξήθηκαν κατά 11% σε ετήσια βάση στις αρχές του 2026 και, μετά την έναρξη ισχύος νέων περιορισμών τον Μάρτιο, ανέβηκαν κατά ακόμη 17%, όπως δείχνουν τα στοιχεία παρακολούθησης του ACER, της ευρωπαϊκής ρυθμιστικής αρχής για την ενέργεια, που επικαλείται το Euronews. Η Ευρώπη δηλώνει ότι αποσύρεται από το ρωσικό αέριο. Οι πραγματικές ποσότητες κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Γιατί η σταδιακή απεξάρτηση αφήνει να περνά περισσότερο αέριο

Το υγροποιημένο φυσικό αέριο, δηλαδή το φυσικό αέριο που ψύχεται ώστε να μετατραπεί σε υγρό και να μεταφερθεί με πλοίο αντί με αγωγό, εξαρτάται από μια ολόκληρη αλυσίδα υπηρεσιών: δεξαμενόπλοια, δεξαμενισμούς, επισκευές σκαφών, λιμενικές προσεγγίσεις, ασφάλιση, αποθήκευση σε τερματικούς σταθμούς και επαναεριοποίηση, τη διαδικασία με την οποία το υγρό μετατρέπεται ξανά σε αέριο για να μπει στο δίκτυο αγωγών. Το 14ο πακέτο κυρώσεων της ΕΕ, που εγκρίθηκε τον Ιούνιο του 2024, έκλεισε έναν κρίκο αυτής της αλυσίδας: απαγόρευσε στους ευρωπαϊκούς τερματικούς σταθμούς να επαναφορτώνουν ρωσικό υγροποιημένο φυσικό αέριο με προορισμό χώρες εκτός της Ένωσης, όπως ανακοίνωσε το Συμβούλιο της ΕΕ. Δεν απαγόρευσε όμως το ρωσικό υγροποιημένο αέριο που αγοράζεται για ευρωπαϊκή κατανάλωση και άφησε ανέγγιχτες τις υπηρεσίες προς τα πλοία, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης.

Από τον Μάρτιο του 2026 απαγορεύθηκαν οι νέες συμβάσεις για ρωσικό αέριο. Οι παλαιές συμβάσεις, όμως, δηλαδή οι συμφωνίες που είχαν υπογραφεί πριν από την απαγόρευση, συνεχίζουν να ισχύουν έως τις αυστηρότερες προθεσμίες του 2027, με την πλήρη απαγόρευση εισαγωγών να μην αναμένεται πριν από τον Ιανουάριο εκείνου του έτους, σύμφωνα με το Euronews. Αυτό το μεταβατικό παράθυρο εξηγεί την αύξηση των ποσοτήτων: οι αγοραστές που έχουν ήδη συμβόλαια έχουν κάθε κίνητρο να παραλάβουν φορτία όσο η νομική οδός παραμένει ανοικτή, ενώ ορισμένοι πιθανότατα αυξάνουν τα αποθέματά τους πριν κλείσει η προθεσμία. Το Fayard δεν πουλά αέριο, πουλά συντήρηση πλοίων. Κινείται ακριβώς στον χώρο που η ευρωπαϊκή νομοθεσία άφησε συνειδητά ανοικτό.

Το κενό δεν βρίσκεται μόνο σε μία διεύθυνση

Το Fayard δεν είναι η μοναδική περίπτωση. Ο τερματικός σταθμός του Ζεεμπρύγκε στο Βέλγιο, τον οποίο διαχειρίζεται η Fluxys, προσφέρει υπηρεσίες αποθήκευσης, φόρτωσης και επαναεριοποίησης. Οι υπηρεσίες αυτές μπορούν να χρησιμοποιηθούν για ρωσικό υγροποιημένο αέριο που εισέρχεται στην ΕΕ για εσωτερική κατανάλωση, δηλαδή ακριβώς για τη διαδρομή που οι κυρώσεις δεν έκλεισαν, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Fluxys και του Συμβουλίου της ΕΕ. Ένα ναυπηγείο κρατά το δεξαμενόπλοιο αξιόπλοο. Ένας τερματικός σταθμός μετατρέπει το φορτίο του σε χρησιμοποιήσιμο αέριο. Και τα δύο μένουν εκτός κυρώσεων.

Η πολιτική γραμμή χωρίζεται εκεί όπου αρχίζουν τα εμπορικά συμφέροντα. Η Γαλλία είναι η μεγαλύτερη πύλη εισόδου υγροποιημένου αερίου στην Ευρώπη, με εισαγωγές 249 TWh το 2025, οι οποίες κάλυψαν το 56% της γαλλικής προσφοράς αερίου, σύμφωνα με το Les Énergies Renouvelables. Η TotalEnergies έχει σύμβαση αγοράς με το ρωσικό έργο Yamal LNG έως το 2032, σύμφωνα με το Executive Digest. Η Ισπανία, με έξι μονάδες επαναεριοποίησης και τη μεγαλύτερη δυναμικότητα εισόδου υγροποιημένου αερίου στην ΕΕ, βλέπει λιμενικούς φορείς να υποστηρίζουν δημόσια ότι μια γρήγορη απαγόρευση κινδυνεύει να οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές και μεγαλύτερη εξάρτηση από προμηθευτές των ΗΠΑ, σύμφωνα με το upday Spain. Η Γαλλία και η Ισπανία έχουν οικονομικό συμφέρον σε ένα βραδύτερο χρονοδιάγραμμα. Οι χώρες της Βαλτικής ζητούν το αντίθετο: ταχύτερη πλήρη απαγόρευση, με το επιχείρημα ότι οι εναπομείνασες εισαγωγές εξακολουθούν να χρηματοδοτούν τη ρωσική πολεμική οικονομία, όπως αναφέρει το english.nv.ua.

Οι Βρυξέλλες έχουν έξι μήνες έως την προθεσμία του Ιανουαρίου 2027. Η σοβαρότητα της ευρωπαϊκής γραμμής δεν θα κριθεί από άλλη μία πολιτική δήλωση, αλλά από τις λεπτομέρειες: αν οι παλαιές συμβάσεις χάσουν νωρίτερα την εξαίρεσή τους, αν οι διαχειριστές τερματικών σταθμών αποκτήσουν νέες υποχρεώσεις για τα φορτία ρωσικού αερίου και αν ένα ναυπηγείο στο δανικό νησί Φούνεν θα μπορεί ακόμη να εξυπηρετεί τα δεξαμενόπλοια που τα μεταφέρουν.