Η SoftBank ρίχνει €75 δισ. στη γαλλική ΤΝ

Τα 75 δισ. ευρώ που δεσμεύθηκε να επενδύσει η ιαπωνική SoftBank σε κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης στη βόρεια Γαλλία, όπως ανακοινώθηκε στη σύνοδο Choose France στις Βερσαλλίες, αλλάζουν την κλίμακα της ευρωπαϊκής συζήτησης για τις υποδομές τεχνητής νοημοσύνης. Αν υλοποιηθεί, θα είναι η μεγαλύτερη μεμονωμένη συμφωνία τέτοιου τύπου στην Ευρώπη, σχεδόν αντίστοιχη με τα συνολικά 87 δισ. ευρώ που έχουν προσελκύσει και οι εννέα σύνοδοι Choose France από το 2018. Το αν ο Μασαγιόσι Σον μπορεί πράγματι να χρηματοδοτήσει μια τέτοια υπόσχεση είναι το κρίσιμο ερώτημα.

Τι σημαίνουν στην πράξη τα 5 γιγαβάτ

Ο πυρήνας της συμφωνίας είναι 5 γιγαβάτ δυναμικότητας σε κέντρα δεδομένων. Πέντε γιγαβάτ σε συνεχή λειτουργία αντιστοιχούν περίπου στο μισό της μέγιστης ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας στο Βέλγιο. Και όλη αυτή η ισχύς θα κατευθυνθεί στην εκπαίδευση και λειτουργία μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.

Σήμερα η Γαλλία διαθέτει μόλις 1,5 γιγαβάτ εγκατεστημένης δυναμικότητας σε κέντρα δεδομένων. Η SoftBank θα τετραπλασίαζε αυτή τη βάση. Η πρώτη φάση, ύψους 45 δισ. ευρώ, προβλέπει 3,1 γιγαβάτ σε τρεις τοποθεσίες στη βόρεια Γαλλία έως το 2031: στη Δουνκέρκη, στο Bosquel και στο Bouchain, όπου η EDF μετατρέπει μια παροπλισμένη θερμική μονάδα σε χώρο για κέντρο δεδομένων. Η Schneider Electric θα κατασκευάσει ρομποτοποιημένο εργοστάσιο στο λιμάνι της Δουνκέρκης, ώστε να παράγει επιτόπου μονάδες ισχύος.

Τα κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες ρεύματος, και η Γαλλία διαθέτει κάτι που λείπει από τους περισσότερους Ευρωπαίους γείτονές της: δεκάδες πυρηνικούς αντιδραστήρες που παράγουν σταθερή ισχύ, ανεξάρτητη από τον καιρό. Ο ιδρυτής της SoftBank, Μασαγιόσι Σον, το έθεσε ευθέως: «Το γεγονός ότι η χώρα είναι παραγωγός και εξαγωγέας ενέργειας είναι απολύτως κρίσιμο για τις επενδύσεις σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης».

Η Ιρλανδία δείχνει τι συμβαίνει όταν αυτό το πλεονέκτημα δεν υπάρχει. Τα ιρλανδικά κέντρα δεδομένων καταναλώνουν πλέον το 22 τοις εκατό της εθνικής ηλεκτρικής ενέργειας, περισσότερο από όλα τα αστικά νοικοκυριά μαζί, ενώ οι νέες συνδέσεις στο δίκτυο έχουν παγώσει έως το 2028. Στις πιο ελκυστικές ευρωπαϊκές περιοχές για κέντρα δεδομένων, οι χρόνοι αναμονής φθάνουν τα 7 έως 13 χρόνια. Η ενεργειακή πολιτική έχει γίνει πλέον και πολιτική τεχνητής νοημοσύνης.

Ο άνθρωπος που έχασε τη WeWork και πούλησε την Nvidia

Το ιστορικό της SoftBank κάνει το στοίχημα ασταθές. Το Vision Fund έχασε 32 δισ. δολάρια μετά την επένδυση στη WeWork, η αποτίμηση της οποίας στα 47 δισ. δολάρια κατέρρευσε πριν η εταιρεία φθάσει στις δημόσιες αγορές. Η SoftBank κατείχε επίσης κάποτε το 4,9 τοις εκατό της Nvidia με τιμή 4 δολάρια ανά μετοχή, αλλά πούλησε ολόκληρη τη συμμετοχή το 2019 για να καλύψει ζημιές. Σήμερα, η συμμετοχή αυτή θα άξιζε περίπου 40 δισ. δολάρια.

Ο Σον ανέκαμψε μέσα από ένα ακόμη μεγάλο στοίχημα. Η SoftBank επένδυσε πάνω από 30 δισ. δολάρια στην OpenAI και, στο οικονομικό έτος 2026, το Vision Fund κατέγραψε κέρδη 46 δισ. δολαρίων, με το 92 τοις εκατό να συνδέεται με την άνοδο της αποτίμησης της OpenAI. Ο οίκος S&P υποβάθμισε την προοπτική της πιστοληπτικής αξιολόγησης της SoftBank σε αρνητική, προειδοποιώντας ότι αυτή η συγκέντρωση ρίσκου μπορεί να περιορίσει τη χρηματοοικονομική ευελιξία της. Αν η αποτίμηση της OpenAI υποχωρήσει, η χρηματοδοτική βάση πίσω από τα γαλλικά κέντρα δεδομένων θα γίνει πιο στενή.

Το ιστορικό δεσμεύσεων του Σον ακολουθεί την ίδια λογική. Το 2016 υποσχέθηκε επενδύσεις δεκάδων δισ. δολαρίων στις ΗΠΑ προς τη νέα τότε κυβέρνηση Τραμπ, μέσω του Vision Fund, πριν το ίδιο το ταμείο βρεθεί σε κρίση. Αυτή τη φορά η διατύπωση είναι προσεκτική: «έως» 75 δισ. ευρώ, «δέσμευση για ανάπτυξη», με τη δεύτερη φάση να μην έχει ακόμη συγκεκριμένες τοποθεσίες ή χρονοδιάγραμμα.

Αρχικό κεφάλαιο απέναντι σε έναν παγκόσμιο εξοπλισμό

Η συμφωνία φωτίζει ένα δομικό ευρωπαϊκό κενό. Η Γερμανία, η μεγαλύτερη οικονομία της ηπείρου, απάντησε στον αγώνα υποδομών τεχνητής νοημοσύνης με πρόγραμμα 125 εκατ. ευρώ για εργαστήρια αιχμής, μέσω της υπηρεσίας καινοτομίας SPRIND. Μόνο η πρώτη φάση της SoftBank είναι 360 φορές μεγαλύτερη.

Η απόσταση μεγαλώνει όταν η σύγκριση γίνει παγκόσμια. Οι τέσσερις μεγαλύτερες αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες σχεδιάζουν να δαπανήσουν συνολικά 650 δισ. ευρώ για υποδομές τεχνητής νοημοσύνης μόνο το 2026. Η πενταετής δέσμευση της SoftBank αντιστοιχεί περίπου στο 11 τοις εκατό των δαπανών ενός μόνο έτους από τους αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς.

Η Γαλλία ποντάρει ότι η πυρηνική παραγωγή βάσης, δηλαδή η σταθερή ισχύς όλο το εικοσιτετράωρο, οι ταχύτερες αδειοδοτήσεις και η κρατικά υποστηριζόμενη διάθεση γης της δίνουν πλεονέκτημα που κανένας γείτονας δεν μπορεί εύκολα να αντιγράψει. Η ενεργειακή λογική στέκει. Η χρηματοοικονομική λογική θα κριθεί από το αν ο Σον παραμείνει φερέγγυος, αν η OpenAI διατηρήσει την αξία της και αν οι συνδέσεις στο δίκτυο παραδοθούν στην ώρα τους. Στην Ευρώπη, ο τελευταίος όρος είναι συνήθως εκείνος που σπάει πρώτος.