Η Ισπανία εγκρίνει €11,86 δισ. χωρίς ημερομηνίες παράδοσης

Το υπουργικό συμβούλιο της Ισπανίας ενέκρινε στις 10 Νοεμβρίου 13 αμυντικές συμβάσεις, εκτιμώμενης αξίας 11,86 δισ. ευρώ (La Moncloa, EFE). Το μεγαλύτερο κονδύλι αφορά κινητό σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας, όμως τα επίσημα έγγραφα δεν αναφέρουν μοντέλο, προμηθευτή ή ημερομηνία κατά την οποία θα μπορεί να το χρησιμοποιήσει ο στρατός. Η έγκριση επιτρέπει στο υπουργείο Άμυνας να υπογράψει τις συμβάσεις· δεν σημαίνει ότι έχει ήδη γίνει παραγγελία, έχει αρχίσει η κατασκευή ή έχει παραδοθεί εξοπλισμός.

Τι ενέκρινε το υπουργικό συμβούλιο

Η μεγαλύτερη δαπάνη, ύψους 3,397 δισ. ευρώ σε δέκα ετήσιες δόσεις, αφορά κινητά συστήματα για την προστασία στρατευμάτων που συμμετέχουν σε επιχειρήσεις από αεροσκάφη και πυραύλους (La Moncloa). Την ίδια ημέρα, η Expansión ανέφερε ότι δεν είχαν ακόμη επιλεγεί οι βασικοί ανάδοχοι (Expansión).

Δύο ακόμη νέες προμήθειες ξεχωρίζουν. Το υπουργικό συμβούλιο διέθεσε 1,45 δισ. ευρώ για την αντιμετώπιση μη επανδρωμένων αεροσκαφών, στην Ισπανία και σε αποστολές στο εξωτερικό, και 792 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη και την προμήθεια πυραύλου για τα νέα υποβρύχια S-80 της χώρας (La Moncloa). Σε καμία από τις δύο δαπάνες δεν προσδιορίζεται ποιο σύστημα θα αποκτήσει η Ισπανία.

Σημαντικό μέρος των υπόλοιπων κονδυλίων αφορά τη συντήρηση, μαζί με αναβαθμίσεις αμφίβιων πλοίων, ναρκοθηρευτικών και αεροσκαφών πυρόσβεσης. Περισσότερα από 2,37 δισ. ευρώ προορίζονται για τη συντήρηση του στόλου των υποβρυχίων S-80 και 996 εκατ. ευρώ για την υποστήριξη των στρατιωτικών ελικοπτέρων NH90 της Ισπανίας (La Moncloa). Η δαπάνη αυτή διατηρεί σε λειτουργία εξοπλισμό που ήδη υπηρετεί στις ένοπλες δυνάμεις, κάτι που έχει αυτοτελή επιχειρησιακή αξία.

Πόσο θα χρειαστεί για να χρησιμοποιήσουν τον εξοπλισμό τα στρατεύματα

Η έγκριση από το υπουργικό συμβούλιο είναι μόνο το πρώτο βήμα. Ακολουθούν η υπογραφή των συμβάσεων από το υπουργείο, η κατασκευή από τον ανάδοχο και οι δοκιμές και η παραλαβή από τις ένοπλες δυνάμεις. Μόνο τότε αποκτούν οι στρατιώτες εξοπλισμό έτοιμο για χρήση.

Τα επίσημα έγγραφα δίνουν χρονοδιάγραμμα παράδοσης μόνο για ένα έργο. Το νέο πλοίο συλλογής πληροφοριών που κατασκευάζει το κρατικό ναυπηγείο Navantia αναμένεται να παραδοθεί 74 μήνες αφότου το υπουργείο δώσει εντολή να αρχίσει η κατασκευή· η εντολή, με τη σειρά της, προϋποθέτει την ολοκλήρωση προηγούμενης φάσης σχεδιασμού (La Moncloa). Για την αεράμυνα, την προστασία από μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τον πύραυλο των υποβρυχίων ή τις εργασίες στα ελικόπτερα δεν αναφέρεται ημερομηνία επιχειρησιακής ένταξης.

Η πρόσφατη εμπειρία της Ισπανίας δείχνει πόσο μπορεί να διαρκέσει αυτή η διαδικασία. Τον Ιούνιο του 2024 το υπουργικό συμβούλιο ενέκρινε την παραγγελία 14 συστημάτων αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών ARACNE (La Moncloa). Τον Οκτώβριο του 2026 ο στρατός είχε παραλάβει τις πρώτες μονάδες και είχε δοκιμάσει τις δυνατότητες παρεμβολών τους, ενώ εκκρεμούσαν ακόμη οι δοκιμές κατάρριψης μη επανδρωμένων αεροσκαφών (Defensa y Seguridad).

Γιατί οι παραδόσεις έχουν σημασία και πέρα από την Ισπανία

Ο ισπανικός εξοπλισμός συμβάλλει ήδη στην προστασία των ανατολικών μελών του ΝΑΤΟ. Οι ένοπλες δυνάμεις της Λετονίας ανακοίνωσαν στις 28 Σεπτεμβρίου ότι ισπανικό σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας NASAMS είχε εγκατασταθεί στην αεροπορική βάση Lielvārde (Latvian armed forces). Στις αρχές Νοεμβρίου, το Γενικό Επιτελείο Άμυνας της Ισπανίας ανέφερε ότι ελικόπτερα NH90 επιχειρούσαν στη Ρουμανία στο πλαίσιο αποστολής του ΝΑΤΟ (Spanish defence staff).

Τα κονδύλια για την αεράμυνα δεν αναφέρουν ούτε το NASAMS ούτε τη Λετονία, επομένως η έγκριση δεν προσθέτει από μόνη της νέο σύστημα στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ. Για να συμβεί αυτό χρειάζονται επιλογή προμηθευτή, ολοκλήρωση του συστήματος και ξεχωριστή απόφαση ανάπτυξής του. Η χρηματοδότηση για τα ελικόπτερα μπορεί να βοηθήσει να παραμείνουν σε επιχειρησιακή λειτουργία τα NH90 που βρίσκονται, μεταξύ άλλων, στη Ρουμανία, χωρίς όμως τα έγγραφα να συνδέουν τη δαπάνη με συγκεκριμένη αποστολή.

Το πακέτο επαναφέρει και την παλαιότερη διαφωνία για το ύψος της ισπανικής αμυντικής προσπάθειας. Τον Μάρτιο, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δήλωσε ότι η Ισπανία θα χρειαζόταν περίπου το 3,5 τοις εκατό του ΑΕΠ για να καλύψει τις βασικές της δεσμεύσεις (NATO), ενώ η Μαδρίτη είχε υποστηρίξει το 2025 ότι περίπου το 2,1 τοις εκατό αρκεί για να ανταποκριθεί στα αιτήματα των συμμάχων (La Moncloa). Οι δεσμεύσεις αυτές κρίνονται τελικά από τις δυνάμεις που είναι έτοιμες να αναπτυχθούν, γι’ αυτό οι ημερομηνίες παράδοσης έχουν μεγαλύτερη σημασία από το συνολικό ποσό της έγκρισης.

Το υπουργείο Άμυνας της Ισπανίας δεν έχει ακόμη ανακοινώσει ποιοι θα αναλάβουν τις συμβάσεις, τις τιμές που θα συμφωνηθούν ή πότε θα τεθεί σε υπηρεσία κάθε σύστημα. Τα κονδύλια συντήρησης μπορούν να κρατήσουν σε λειτουργία υποβρύχια και ελικόπτερα που ήδη υπηρετούν, ορισμένα από αυτά μαζί με συμμάχους. Για τα νέα συστήματα αεράμυνας και αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών, τα δημόσια έγγραφα δεν καταγράφουν μέχρι στιγμής υπογεγραμμένη σύμβαση, κατονομασμένο προμηθευτή ή ημερομηνία ένταξης σε υπηρεσία.