Σουηδικά Patriot στην Πολωνία, αβέβαιη η κάλυψη

Η Σουηδία θα στείλει στις αρχές Δεκεμβρίου στην Πολωνία μονάδα αντιαεροπορικής άμυνας Patriot, η οποία θα αντικαταστήσει ολλανδική μονάδα (Κυβέρνηση της Σουηδίας, Reuters). Η εγκατάσταση βρίσκεται στο αεροδρόμιο Rzeszów-Jasionka, κόμβο από τον οποίο διοχετεύεται στην Ουκρανία η συμμαχική βοήθεια. Η Εσθονία, η Γερμανία και η Φινλανδία έχουν επίσης λάβει μέτρα απέναντι στη ρωσική πίεση. Από τις τέσσερις κινήσεις, εκείνη στην Πολωνία είναι η πιο ορατή, αλλά διατηρεί μια υφιστάμενη ασπίδα αντί να προσθέτει δεύτερη.

Αντικατάσταση μονάδας στην Πολωνία

Το Patriot είναι αμερικανικό σύστημα που καταρρίπτει αεροσκάφη και πυραύλους και αποτελεί την ανώτερη βαθμίδα άμυνας του κόμβου. Είχαμε παρουσιάσει την ανάπτυξή του όταν την ανακοίνωσε η Στοκχόλμη (To Brief). Η σουηδική μονάδα αναπτύσσεται επειδή αποχωρεί η ολλανδική.

Οι ολλανδικές συστοιχίες Patriot αναμένεται να αποχωρήσουν το αργότερο στις αρχές Δεκεμβρίου. Η Ολλανδία είχε ήδη επαναπατρίσει τον Ιούνιο τα συστήματα μικρού βεληνεκούς και αντιμετώπισης drones (Ολλανδική κυβέρνηση). Έκτοτε, η Πολωνία ανέπτυξε δικά της συστήματα μικρού βεληνεκούς, καλύπτοντας τη χαμηλότερη βαθμίδα άμυνας.

Δεν έχει δημοσιευθεί συγκριτική αποτίμηση. Κανένας δημόσιος κατάλογος συστημάτων δεν δείχνει αν η προστασία του κόμβου μετά τον Δεκέμβριο θα είναι ισοδύναμη με εκείνη που υπήρχε πριν. Η σουηδική μονάδα εντάσσεται σε αποστολή του NATO, το οποίο λέει ότι ενισχύει την ανατολική πτέρυγα λόγω παραβιάσεων του εναέριου χώρου, κυβερνοεπιθέσεων και σαμποτάζ από τη Ρωσία (NATO). Καθώς το NATO διευθύνει την αποστολή και η Βαρσοβία τη φιλοξενεί, οι δύο πλευρές είναι σε καλύτερη θέση να διευκρινίσουν αν η αντικατάσταση παρέχει την ίδια κάλυψη.

Τρεις ακόμη κινήσεις, καθεμία με τη δική της αλυσίδα διοίκησης

Η Εσθονία μετέφερε το επιτελείο διοίκησης πιο κοντά στη Ρωσία. Το ERR μετέδωσε στις 5 Οκτωβρίου ότι το αρχηγείο της 1ης Ταξιαρχίας Πεζικού μετακινήθηκε από την Tapa στο Jõhvi, περίπου 50 χιλιόμετρα από τα ρωσικά σύνορα (ERR). Ο διοικητής της ταξιαρχίας, Τάρμο Κούντλα, δήλωσε ότι η απόφαση να οργανωθεί η άμυνα από τα σύνορα είχε ληφθεί πριν από χρόνια, επομένως η μετακίνηση υλοποιεί παλαιότερο σχέδιο.

Ο αναλυτής ασφαλείας Ράινερ Σακς εκτίμησε ότι η στρατηγική επίδραση της κίνησης θα είναι περιορισμένη. Κατά την άποψή του, μεγαλύτερη σημασία έχουν η αντιαεροπορική άμυνα και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη κρούσης παρά η θέση ενός αρχηγείου (ERR News).

Η γερμανική αλλαγή παραμένει προς το παρόν νομοσχέδιο. Στις 12 Αυγούστου, το υπουργικό συμβούλιο ενέκρινε μεταρρύθμιση της υπηρεσίας εξωτερικών πληροφοριών Bundesnachrichtendienst (BND) και της υπηρεσίας εσωτερικής ασφάλειας Bundesamt für Verfassungsschutz (BfV). Η Bundestag, το ομοσπονδιακό κοινοβούλιο, συζήτησε το νομοσχέδιο για πρώτη φορά στις 24 Σεπτεμβρίου και το παρέπεμψε στην αρμόδια επιτροπή για λεπτομερή εξέταση (Bundestag). Σε ειδικές περιπτώσεις, το νομοσχέδιο θα επέτρεπε στην BND να απενεργοποιήσει ξένο διακομιστή από τον οποίο εξαπολύεται επικείμενη κυβερνοεπίθεση (Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση).

Ο Ομοσπονδιακός Επίτροπος Προστασίας Δεδομένων και Ελευθερίας της Πληροφόρησης (BfDI) άσκησε κριτική με γραπτή παρέμβαση στις 5 Οκτωβρίου. Υποστηρίζει ότι όσοι βρίσκονται εκτός των υπηρεσιών δεν μπορούν να κρίνουν αν όλες οι νέες εξουσίες είναι αναγκαίες και ζητά ρήτρα λήξης ισχύος, δηλαδή αυτόματη ημερομηνία εκπνοής που θα υποχρεώνει τους βουλευτές να ανανεώσουν τις εξουσίες (υπόμνημα της BfDI).

Η Φινλανδία ζήτησε τη συνδρομή γειτονικής χώρας, διατηρώντας τον έλεγχο. Στις 28 Αυγούστου, το Ελσίνκι και η Στοκχόλμη ανακοίνωσαν ότι σουηδικά μαχητικά Gripen, κορβέτες και ραντάρ θα μπορούσαν να συμβάλουν στην επιτήρηση του φινλανδικού εδάφους (Φινλανδική κυβέρνηση). Ο υπουργός Άμυνας Άντι Χάκανεν περιέγραψε τη συμφωνία ως επιμερισμό ενός διαρκούς φόρτου επιτήρησης, ενώ κάθε χρήση βίας πρέπει να εγκρίνεται από τον Φινλανδό υπουργό Άμυνας (Yle).

Η συμφωνία εφαρμόζεται ήδη. Στις 24 Σεπτεμβρίου, φινλανδικά Hornet και σουηδικά Gripen εκτέλεσαν την πρώτη κοινή επιχειρησιακή αποστολή τους, αναγνωρίζοντας ρωσικά αεροσκάφη πάνω από τον Κόλπο της Φινλανδίας (Φινλανδικές Αμυντικές Δυνάμεις).

Καμία από αυτές τις κινήσεις δεν περνά από τις Βρυξέλλες. Οι συνθήκες της ΕΕ αφήνουν την εθνική ασφάλεια στην αρμοδιότητα κάθε κράτους-μέλους (EUR-Lex). Η ΕΕ μπορεί να βοηθήσει στον συντονισμό, αλλά δεν μπορεί να διατάξει τη μετακίνηση μιας ταξιαρχίας προς τα σύνορα ή την ανάπτυξη μιας πυροβολαρχίας πυραύλων.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι τέσσερις κυβερνήσεις προετοιμάζονται για τη ρωσική πίεση με διαφορετικές αποφάσεις: μετακίνηση εθνικών στρατευμάτων, νομοσχέδιο που εκκρεμεί στο κοινοβούλιο, διμερή συμφωνία και εναλλαγή μονάδων στο πλαίσιο του NATO. Δεν υπάρχει κοινός διοικητής που να συντονίζει αυτές τις κινήσεις. Ορισμένες ενισχύουν τις διαθέσιμες δυνατότητες: η Γερμανία θα διευρύνει τις εξουσίες των υπηρεσιών πληροφοριών της, ενώ η Φινλανδία εκτελεί πλέον κοινές αποστολές με τη Σουηδία. Η αλλαγή μονάδας στην Πολωνία δεν προσθέτει από μόνη της δεύτερη αντιαεροπορική ασπίδα. Το αν θα διατηρηθεί μετά τον Δεκέμβριο η προστασία του βασικού κόμβου εφοδιασμού της Ουκρανίας εξαρτάται από μια σύγκριση που δεν έχει δημοσιοποιηθεί· το NATO και η Βαρσοβία είναι οι αρμόδιοι να τη δώσουν στη δημοσιότητα.