Ο Τραμπ πιέζει το G7 για Ορμούζ

Στο Εβιάν, η Ομάδα των Επτά μπορεί να δώσει πολιτική κάλυψη σε μια συμφωνία για το Ορμούζ την οποία δεν διαπραγματεύθηκε η ίδια. Ιταλικά μέσα αναφέρουν ότι ο Τραμπ αναμένεται να πιέσει τους συμμάχους για την αποναρκοθέτηση, ενώ η Γαλλία έχει εντάξει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στην ατζέντα της συνόδου μέσα από τις προτεραιότητές της. Για την Ευρώπη, όμως, το πρόβλημα είναι πιο συγκεκριμένο από μια διατύπωση κοινού ανακοινωθέντος: πληρώνει το ενεργειακό κόστος, ενώ η Ουάσιγκτον, η Τεχεράνη και το Πακιστάν διαμορφώνουν τους όρους που θα κρίνουν αν τα πλοία μπορούν πράγματι να περάσουν.

Μια υπογραφή δεν κινεί δεξαμενόπλοια

Η πολιτική συμφωνία είναι το εύκολο σκέλος. Η εμπορική επαναλειτουργία απαιτεί καθαρισμένους διαδρόμους, ζωντανές προειδοποιήσεις ναυσιπλοΐας, ασφαλιστική κάλυψη και νομική βεβαιότητα έναντι των κυρώσεων πριν κινηθούν οι πλοιοκτήτες.

Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός προειδοποιεί ότι η ασφαλής διέλευση στην περιοχή εξαρτάται από επικαιροποιημένη πληροφόρηση για τον θαλάσσιο κίνδυνο. Οι εμπορικοί φορείς εξακολουθούν να παραπέμπουν τους διαχειριστές πλοίων στις τρέχουσες οδηγίες, κάτι που δείχνει πού βρίσκεται η πραγματική εξουσία για την αγορά: όχι στη φωτογραφία της συνόδου, αλλά στην επιχειρησιακή ειδοποίηση, όπως δείχνει και η καθοδήγηση της Intercargo.

Η ασφάλιση είναι το δεύτερο φίλτρο. Τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου μειώνονται όταν οι ασφαλιστές πείθονται ότι έχει αλλάξει η απειλή. Ένα μνημόνιο μπορεί να ξεκινήσει αυτή τη διαδικασία, δεν μπορεί όμως να υποχρεώσει την αγορά να τιμολογήσει τον Κόλπο ως ασφαλή όσο παραμένουν νάρκες, στρατιωτικές προειδοποιήσεις ή ασαφείς κανόνες.

Το δυσκολότερο φίλτρο είναι το νομικό. Το αμερικανικό Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων εξακολουθεί να ελέγχει το καθεστώς κυρώσεων κατά του Ιράν μέσω του σχετικού προγράμματός του. Η ναυτιλιακή καθοδήγησή του κρατά πλοιοκτήτες, ναυλωτές, ασφαλιστές, νηολόγια και εμπόρους μέσα στο πλέγμα συμμόρφωσης. Αν οποιαδήποτε ρύθμιση διέλευσης περιλαμβάνει τέλη, άδειες ή πληρωμές «ασφαλούς περάσματος» που συνδέονται με το Ιράν, οι ευρωπαϊκές εταιρείες θα χρειαστούν συγκεκριμένη αμερικανική κάλυψη πριν οι νομικοί τους εγκρίνουν συναλλαγές.

Η Ευρώπη πληρώνει ενώ άλλοι διαπραγματεύονται

Η παραδοχή της Κάγια Κάλας τον Μάιο ότι η ΕΕ δεν έχει «κανέναν μοχλό πίεσης» ούτε στην Ουάσιγκτον ούτε στην Τεχεράνη περιγράφει με τη μεγαλύτερη καθαρότητα τη θέση της Ευρώπης. Κύριος διαμεσολαβητής είναι το Πακιστάν. Η πρακτική ευρωπαϊκή συμβολή βρίσκεται αλλού: σε τεχνογνωσία πυρηνικής επαλήθευσης σε επόμενο στάδιο και σε μια πιθανή διαδρομή χαλάρωσης κυρώσεων, αν η διπλωματία αντέξει.

Έτσι, η Ομάδα των Επτά μένει με χρήσιμα αλλά περιορισμένα εργαλεία. Μπορεί να συντονίσει μηνύματα, σχέδια έκτακτης ανάγκης και ναυτική καθησύχαση. Δεν μπορεί να ανοίξει το Ορμούζ με δήλωση.

Οι έκτακτες αποδεσμεύσεις πετρελαϊκών αποθεμάτων θα περνούσαν μέσα από το σύστημα έκτακτης ανάγκης του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, όχι από έναν διακόπτη της Ομάδας των Επτά. Η ναυτική καθησύχαση θα εξαρτιόταν από εθνικά πολεμικά ναυτικά και από τις εντολές που έχουν λάβει. Η ευρωπαϊκής ηγεσίας αποστολή στον Κόλπο περιγράφει τον ρόλο της ως επιχείρηση καθησύχασης και επίγνωσης της κατάστασης, κάτι χρήσιμο αλλά πολύ μακριά από έναν έτοιμο μηχανισμό επιβολής μιας νέας συμφωνίας.

Η διάκριση αυτή έχει σημασία για την Ευρώπη, επειδή η ανακούφιση των αγορών μπορεί να προηγηθεί της φυσικής ομαλοποίησης. Οι τιμές μπορούν να κινηθούν με βάση την προσδοκία συμφωνίας. Τα δεξαμενόπλοια, τα φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου και τα διυλιστήρια χρειάζονται διαδρομές, πληρώματα, ασφάλιση και νομική άδεια. Στο κενό ανάμεσα σε αυτά τα δύο χρονοδιαγράμματα μένουν εκτεθειμένοι οι Ευρωπαίοι καταναλωτές ενέργειας.

Η γραφειοκρατία που λείπει

Ένα λειτουργικό άνοιγμα του Ορμούζ θα χρειαζόταν περισσότερα από έναν τίτλο. Οι διαχειριστές θα χρειάζονταν το κείμενο, τη σειρά της αποναρκοθέτησης, εγγυήσεις ναυσιπλοΐας, αποδείξεις ασφαλιστικής κάλυψης, αμερικανικές άδειες κυρώσεων και έναν δρόμο επιστροφής σε προβλέψιμες ροές φορτίων.

Εκεί συναντά η πολιτική του Εβιάν την πραγματικότητα της αγοράς. Η Γαλλία μπορεί να βάλει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στο τραπέζι. Ο Τραμπ μπορεί να ζητήσει βοήθεια από τους συμμάχους. Η Ομάδα των Επτά μπορεί να εκπέμψει ενότητα γύρω από την ασφαλή διέλευση. Όσοι όμως μεταφέρουν την ενέργεια της Ευρώπης θα κινηθούν μόνο όταν ο διάδρομος γίνει αρκετά ασφαλής, αρκετά ασφαλίσιμος και αρκετά νόμιμος.

Το πρόβλημα επιρροής της Ευρώπης δεν είναι πλέον θεωρητικό. Φαίνεται στην απόσταση ανάμεσα στη διπλωματική βούληση και την εμπορική άδεια. Αν το μνημόνιο αφήσει αυτή την απόσταση άθικτη, η Ομάδα των Επτά θα έχει παραγάγει δυναμική χωρίς έλεγχο.