Νέα πλήγματα απειλούν τον στόχο των 19.6 GW

Επίθεση με ρωσικά drones και πυραύλους, τη νύχτα προς τις 17 Οκτωβρίου, έπληξε ενεργειακές εγκαταστάσεις σε δέκα περιφέρειες, σύμφωνα με το Υπουργείο Ενέργειας. Ευρωπαίοι δωρητές χρηματοδοτούν μέρος των επισκευών που προορίζονται να κρατήσουν το ουκρανικό δίκτυο σε λειτουργία τον χειμώνα. Το Κίεβο δεν έχει ανακοινώσει ακόμη πόση παραγωγική ή μεταφορική ικανότητα καταστράφηκε· χωρίς αυτό το στοιχείο, δεν μπορεί να κριθεί αν παραμένει εφικτό το χειμερινό σχέδιο.

Δύο πόλεις, ένας υποσταθμός

Η Βίννιτσα ξύπνησε χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα. Οι βασικές υπηρεσίες λειτούργησαν με εφεδρική τροφοδοσία και τα ηλεκτρικά μέσα μεταφοράς της πόλης ακινητοποιήθηκαν. Ο περιφερειακός διαχειριστής, Vinnytsiaoblenergo, απέδωσε τη διακοπή σε έναν κατεστραμμένο υποσταθμό, που εξυπηρετεί δεκάδες χιλιάδες παροχές, και αποκατέστησε την ηλεκτροδότηση σταδιακά (Ukrinform).

Ο υποσταθμός μειώνει την τάση του ηλεκτρικού ρεύματος υψηλής τάσης, ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε σπίτια και επιχειρήσεις. Αν πάψει να λειτουργεί, μια πόλη μπορεί να βυθιστεί στο σκοτάδι ακόμη κι όταν τα εργοστάσια παραγωγής που την τροφοδοτούν συνεχίζουν να λειτουργούν. Πρόκειται για τη σαφέστερη συγκεκριμένη ζημιά που έχει καταγραφεί μέχρι στιγμής.

Στο Ζιτόμιρ, σπίτια έμειναν χωρίς ρεύμα και νερό, καθώς τα αντλιοστάσια πέρασαν σε λειτουργία με γεννήτριες. Ο περιφερειάρχης Βιτάλιι Μπουνέτσκο ανέφερε ότι υπέστησαν ζημιές αρκετές ενεργειακές εγκαταστάσεις στην περιοχή, χωρίς να τις κατονομάσει ή να διευκρινίσει την ισχύ τους (Suspilne).

Εθνικός απολογισμός με κενά

Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ρωσία επιτέθηκε τη νύχτα σε περισσότερες από 15 σημαντικές εγκαταστάσεις παραγωγής και μεταφοράς ενέργειας, χρησιμοποιώντας πάνω από 320 drones Shahed, καθώς και πυραύλους cruise και βαλλιστικούς (Ζελένσκι). Η δήλωσή του καταγράφει επίθεση, όχι επιβεβαιωμένες ζημιές, και δεν περιλαμβάνει κατάλογο των εγκαταστάσεων που επλήγησαν.

Η ουκρανική Πολεμική Αεροπορία κατέγραψε πλήγματα σε 22 τοποθεσίες (Πολεμική Αεροπορία της Ουκρανίας). Ο αριθμός αφορά στόχους κάθε είδους, επομένως δεν δείχνει πόσες ενεργειακές εγκαταστάσεις χτυπήθηκαν.

Μέχρι το πρωί, σύμφωνα με το Υπουργείο Ενέργειας, είχε αποκατασταθεί η ηλεκτροδότηση για περισσότερους από 500.000 καταναλωτές — αριθμός που αφορά παροχές και όχι ανθρώπους (Υπουργείο Ενέργειας). Το υπουργείο δεν έδωσε στοιχεία για όσους παρέμεναν χωρίς ρεύμα. Απέδωσε επίσης τις κυλιόμενες περικοπές στην ηλεκτροδότηση των νοικοκυριών εκείνης της ημέρας σε παλαιότερες επιθέσεις, γεγονός που δείχνει ότι το νέο πλήγμα βρήκε ένα δίκτυο ήδη επιβαρυμένο από προηγούμενες ζημιές.

Γιατί το στοιχείο που λείπει αφορά την Ευρώπη

Τον Αύγουστο, ο υπουργός Ενέργειας Ντένις Σμιχάλ δήλωσε ότι η Ουκρανία διέθετε περίπου 15 GW για την απογευματινή αιχμή της ζήτησης, συνυπολογίζοντας τις εισαγωγές. Έθεσε στόχο τα 19,6 GW έως την 1η Νοεμβρίου, υπό την προϋπόθεση ότι οι επισκευασμένοι σταθμοί δεν θα πληγούν ξανά (ουκρανική κυβέρνηση). Η μέτρηση σε γιγαβάτ δείχνει πόση ισχύ μπορεί να αποδώσει το σύστημα ταυτόχρονα. Η απογευματινή αιχμή, όταν τα νοικοκυριά χρησιμοποιούν ταυτόχρονα τις ηλεκτρικές συσκευές τους, είναι η στιγμή που ένα έλλειμμα μπορεί να οδηγήσει σε διακοπές.

Το Κίεβο δεν έχει διευκρινίσει αν η επίθεση έπληξε κάποιον από τους σταθμούς που είχαν επισκευαστεί. Δεν έχει δημοσιεύσει ούτε νέο αριθμό για τη διαθέσιμη ισχύ. Χωρίς αυτά τα δύο στοιχεία, κανείς εκτός του υπουργείου δεν μπορεί να κρίνει αν ο στόχος του Νοεμβρίου παραμένει εφικτός.

Οι εισαγωγές από την ΕΕ μπορούν να περιορίσουν το έλλειμμα. Τον Ιανουάριο, το ανώτατο όριο εισαγωγών στα σύνορα της ενιαίας ζώνης ΕΕ–Ουκρανίας–Μολδαβίας ήταν 2.450 MW (DiXi Group). Το όριο αυτό είναι μικρότερο από τη διαφορά ανάμεσα στα 15 GW που ανέφερε ο Σμιχάλ τον Αύγουστο και στον στόχο του Νοεμβρίου. Καθορίζει πόση ενέργεια μπορεί να περάσει τα σύνορα, χωρίς να εγγυάται ότι θα παραδοθεί, ενώ και το εισαγόμενο ρεύμα πρέπει να μεταφερθεί μέσω ουκρανικών γραμμών που εξακολουθούν να δέχονται πλήγματα.

Η προμήθεια εξοπλισμού περνά από τους δωρητές. Το Energy Community, οργανισμός που ιδρύθηκε με συνθήκη για να επεκτείνει τους ενεργειακούς κανόνες της ΕΕ σε γειτονικές χώρες, διαχειρίζεται ταμείο στο οποίο συγκεντρώνονται δωρεές για μετασχηματιστές και γεννήτριες. Σε ενημέρωση του Οκτωβρίου ανέφερε ότι οι προμηθευτές είχαν παραδώσει εξοπλισμό αξίας 102,5 εκατ. ευρώ από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο, ενώ έως το τέλος του έτους αναμένονταν επιπλέον παραδόσεις αξίας 154,2 εκατ. ευρώ (Energy Community).

Στις 4 Οκτωβρίου, ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς υποσχέθηκε περίπου 350 εκατ. ευρώ για γεννήτριες, εξοπλισμό υποσταθμών και επισκευές (γερμανική κυβέρνηση). Η υπόσχεση χρηματοδότησης δεν ισοδυναμεί με μετασχηματιστή εγκατεστημένο σε υποσταθμό. Μέχρι στιγμής, κανένα στοιχείο δεν συνδέει τις παραδόσεις του ταμείου ή τα χρήματα του Βερολίνου με τις επισκευές αυτής της εβδομάδας.

Το αν οι εγκαταστάσεις που ανοικοδομούνται θα παραμείνουν όρθιες εξαρτάται και από την αεράμυνα. Το CNN μετέδωσε, επικαλούμενο ανώνυμη πηγή, ότι η Ουκρανία είχε εξαντλήσει τους αναχαιτιστικούς πυραύλους Patriot, χωρίς να το έχει επιβεβαιώσει αξιωματούχος της Ουκρανίας, των ΗΠΑ ή του ΝΑΤΟ (To Brief). Αν ισχύει, η πληροφορία σημαίνει ότι οι επισκευασμένες εγκαταστάσεις αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο. Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι η έλλειψη αναχαιτιστικών προκάλεσε τις διακοπές.

Η επίθεση διέκοψε την ηλεκτροδότηση πόλεων και προκάλεσε ζημιές σε ενεργειακές εγκαταστάσεις σε πολλές περιφέρειες· αυτά τεκμηριώνονται. Τα διαθέσιμα στοιχεία δεν αρκούν ακόμη για να κριθεί αν η Ουκρανία θα έχει επαρκή ηλεκτρική ενέργεια τον χειμώνα. Η απάντηση εξαρτάται από τον κατάλογο των εγκαταστάσεων που υπέστησαν ζημιές και από την ισχύ που χάθηκε, στοιχεία τα οποία μπορεί να δημοσιεύσει μόνο το υπουργείο του Σμιχάλ. Ως τότε, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις χρηματοδοτούν ένα πρόγραμμα επισκευών με στόχο τον Νοέμβριο, χωρίς κανείς εκτός Κιέβου να μπορεί να ελέγξει αν ο στόχος παραμένει εφικτός.