Το Κίεβο χρειάζεται χρήματα για drones τον Νοέμβριο

Η Ευρώπη έχει δεσμεύσει μεγάλα ποσά για την Ουκρανία φέτος, όμως το Κίεβο λέει ότι τα χρήματα για τον χειμώνα πρέπει να φτάσουν στους κατασκευαστές drones μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Στις 25 Σεπτεμβρίου, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι περίπου το ένα τρίτο από το αμυντικό χρηματοδοτικό κενό της Ουκρανίας, ύψους 27 δισ. δολαρίων, χρειάζεται για drones που θα χρησιμοποιηθούν τον Ιανουάριο, τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο του 2027. Οι σχετικές παραγγελίες, είπε, πρέπει να πληρωθούν τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο (Interfax-Ukraine, Hromadske). Καμία από τις ανακοινώσεις της ΕΕ και των κρατών-μελών που εξετάζονται εδώ δεν δείχνει ότι έχουν γίνει τέτοιες πληρωμές.

Προθεσμία που θέτουν τα εργοστάσια

Το χρηματοδοτικό κενό δεν προέκυψε τώρα. Ο Ζελένσκι το είχε επισημάνει πρώτη φορά στις 21 Αυγούστου, αφού το Κίεβο χρησιμοποίησε για άμεσες στρατιωτικές ανάγκες χρήματα που προορίζονταν για αργότερα μέσα στη χρονιά (DW). Τότε εξηγήσαμε πώς αυτή η έλλειψη επιβάρυνε τα σχέδια της ΕΕ για δανεισμό εν καιρώ πολέμου (To Brief).

Τον Σεπτέμβριο προστέθηκε και η προθεσμία. Σύμφωνα με την περιγραφή του Ζελένσκι, ο κατασκευαστής δεσμεύει εξαρτήματα και παραγωγική δυναμικότητα μόνο αφού πληρωθεί η παραγγελία. Με βάση αυτή τη διαδικασία, χρήματα που θα φτάσουν τον Δεκέμβριο θα χρηματοδοτήσουν drones τα οποία θα παραδοθούν αφού περάσουν οι κρύοι μήνες για τους οποίους προορίζονταν (Hromadske). Ο Ζελένσκι περιγράφει μια έλλειψη που αναμένει, χωρίς να έχει δημοσιευθεί χρονοδιάγραμμα από προμηθευτή που να επιβεβαιώνει τους χρόνους παραγωγής και παράδοσης.

Μεγάλες δεσμεύσεις, πιο αργές εκταμιεύσεις

Το μεγαλύτερο χρηματοδοτικό πακέτο είναι το δάνειο στήριξης της ΕΕ προς την Ουκρανία. Το Συμβούλιο της ΕΕ, όπου αποφασίζουν οι εθνικές κυβερνήσεις, οριστικοποίησε τον Απρίλιο δάνειο 90 δισ. ευρώ για το 2026 και το 2027, από τα οποία 60 δισ. ευρώ προορίζονται για αμυντικές προμήθειες (EEAS).

Το ανώτατο ποσό της διετίας δεν είναι διαθέσιμο εξ ολοκλήρου από σήμερα. Στις 26 Σεπτεμβρίου, το γραφείο του Ουκρανού προέδρου ανέφερε ότι το Κίεβο είχε λάβει 8,4 δισ. ευρώ από το δάνειο και ανέμενε άλλα 28 δισ. έως το τέλος του 2026 (President of Ukraine). Μόνο τα πρώτα 8,4 δισ. έχουν ήδη καταβληθεί.

Μέρος του δανείου προορίζεται ειδικά για drones. Σύμφωνα με το Brussels Signal, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τον Σεπτέμβριο εξαιρέσεις που επιτρέπουν στην Ουκρανία να χρησιμοποιεί χρήματα του δανείου για δικά της drones, ακόμη κι όταν αυτά περιέχουν περισσότερα μη ευρωπαϊκά εξαρτήματα από όσα επιτρέπουν κανονικά οι κανόνες (Brussels Signal). Έτσι, περισσότερες παραγγελίες μπορούν να χρηματοδοτηθούν από το δάνειο, χωρίς να αυξάνεται το διαθέσιμο ποσό. Το Κίεβο καταγράφει ξεχωριστά δόση δανείου 3,9 δισ. ευρώ για την αγορά drones (President of Ukraine). Καμία από τις δύο δημοσιευμένες καταγραφές δεν αναφέρει υπογεγραμμένες συμβάσεις ή ημερομηνίες πληρωμής.

Η λύση που προκρίνει ο Ζελένσκι είναι να εκταμιευθεί μέσα στο 2026 μέρος των χρημάτων του δανείου που έχουν προγραμματιστεί για το 2027. Απηύθυνε δημόσια το αίτημα τον Αύγουστο, αλλά στις 25 Αυγούστου εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε ότι το Κίεβο δεν είχε υποβάλει επίσημο αίτημα (Kyiv Independent). Ο Ζελένσκι επανέλαβε την έκκληση μαζί με την προειδοποίηση για τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο (UNN). Κανένας αξιωματούχος της Επιτροπής δεν έχει εγκρίνει δημόσια την πρόωρη εκταμίευση ή ορίσει ημερομηνία μεταφοράς.

Χρήματα που κυρίως αποζημιώνουν για παλαιότερη βοήθεια

Η δεύτερη μεγάλη ανακοίνωση έγινε την ίδια ημέρα με την προειδοποίηση του Ζελένσκι. Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Ειρήνη είναι ταμείο εκτός του προϋπολογισμού της ΕΕ, στο οποίο συνεισφέρουν οι κυβερνήσεις και από το οποίο αποζημιώνονται για τη στρατιωτική βοήθεια που έχουν προσφέρει η μία στην άλλη. Στις 25 Σεπτεμβρίου, οι πρεσβευτές της ΕΕ συμφώνησαν να αποδεσμεύσουν 6,6 δισ. ευρώ, ποσό που η Ουγγαρία είχε μπλοκάρει επί χρόνια (Euronews, Euractiv).

Το μεγαλύτερο μέρος του ποσού αφορά βοήθεια που έχει ήδη δοθεί. Περίπου 4,7 δισ. ευρώ θα αποζημιώσουν κυβερνήσεις για όπλα που έχουν στείλει, 900 εκατ. ευρώ θα χρηματοδοτήσουν την αποστολή της ΕΕ που εκπαιδεύει Ουκρανούς στρατιώτες και μόλις 1 δισ. ευρώ θα διατεθεί για νέες κοινές αγορές (Euractiv). Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, είπε ότι ορισμένες κυβερνήσεις ενδέχεται να μεταφέρουν τις αποζημιώσεις τους στο Κίεβο, χωρίς να αναφέρει δεσμευτικά ποσά ή χρονοδιάγραμμα (Kyiv Independent).

Οι εθνικές κυβερνήσεις προσφέρουν πιο άμεση χρηματοδότηση, αλλά το πιο πρόσφατο παράδειγμα δεν αφορά αυτό το κενό. Το πακέτο που ανακοίνωσε η Δανία στις 22 Σεπτεμβρίου, αξίας περίπου 1,8 δισ. κορωνών Δανίας, κατευθύνεται κυρίως στην αεράμυνα και δεν κατονομάζει ούτε προμηθευτή drones ούτε παρτίδα παραδόσεων (Danish Foreign Ministry).

Συνολικά, οι ανακοινώσεις που παρατίθενται εδώ δεν αποδεικνύουν ότι οι παραγγελίες drones για τον χειμώνα έχουν πληρωθεί εγκαίρως. Υπάρχει μία επιφύλαξη: μπορεί να υπάρχουν συμβάσεις που δεν έχουν δημοσιοποιηθεί. Τα σχετικά στοιχεία βρίσκονται στο υπουργείο Άμυνας της Ουκρανίας και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή· ένας δημόσιος απολογισμός των συμβάσεων drones που έχουν υπογραφεί και εξοφληθεί θα επέτρεπε σε τρίτους να αξιολογήσουν την πρόοδο. Η δημοσίευση ενός τέτοιου απολογισμού, πάντως, δεν παράγει drones. Με βάση την προθεσμία που έθεσε ο ίδιος ο Ζελένσκι, αυτό εξαρτάται από την πληρωμή των εργοστασίων έως το τέλος Νοεμβρίου (Interfax-Ukraine).