Η Ουκρανία χωρίς ασπίδα στους βαλλιστικούς

Ρωσικός πύραυλος έπληξε στις 16 Αυγούστου το χαλυβουργικό συγκρότημα της ArcelorMittal στο Κρίβι Ριχ, σκοτώνοντας δύο εργαζομένους και τραυματίζοντας 14 (Kyiv Independent, Euronews). Οι υψικάμινοι σταμάτησαν να λειτουργούν, μετατρέποντας ένα στρατιωτικό πλήγμα σε άμεση βλάβη στη βιομηχανική βάση της χώρας. Στο Κίεβο ξέσπασαν πυρκαγιές σε δύο συνοικίες, ενώ στο Σούμι σκοτώθηκε ένας άνθρωπος. Σε 13 σημεία, η Ρωσία εξαπέλυσε μικτό κύμα επιθέσεων με βαλλιστικούς πυραύλους Iskander-M, πυραύλους κρουζ και περισσότερα από εκατό drones τύπου Shahed (Ukrainian Air Force). Η ουκρανική Πολεμική Αεροπορία ανακοίνωσε ότι κατέρριψε στη διάρκεια της νύχτας 85 drones και τρεις πυραύλους κρουζ. Δεν αναχαίτισε κανέναν βαλλιστικό πύραυλο (RBC Ukraine).

Αυτό το μηδέν είναι ο αριθμός που πρέπει να απασχολεί την Ευρώπη. Οι μεγάλες επιδόσεις απέναντι στα drones δίνουν την εικόνα μιας άμυνας που λειτουργεί. Οι βαλλιστικοί πύραυλοι δείχνουν το όριο του συστήματος. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις χαρακτηρίζουν την ουκρανική αεράμυνα αναγκαία για την ασφάλεια της ηπείρου, αλλά δεν διαθέτουν σε επαρκείς ποσότητες τα βλήματα αναχαίτισης που μπορούν να σταματήσουν βαλλιστικές κεφαλές. Ο χειμώνας απέχει τρεις μήνες.

Γιατί οι αριθμοί των drones παραπλανούν

Ο ρωσικός σχεδιασμός δεν είναι τυχαίος. Τα φθηνά drones αναγκάζουν τα ουκρανικά πληρώματα να παρακολουθούν δεκάδες στόχους και να καταναλώνουν περιορισμένα αποθέματα πυραύλων. Έπειτα φθάνουν οι βαλλιστικές κεφαλές, ταχύτερες και πολύ δυσκολότερες στην αναχαίτιση (Reuters). Συστήματα μικρότερου βεληνεκούς, όπως τα IRIS-T και τα NASAMS, μπορούν να αντιμετωπίσουν drones και πυραύλους κρουζ. Δεν μπορούν όμως να πιάσουν βαλλιστικούς πυραύλους που κατεβαίνουν με μεγάλη ταχύτητα και απότομη τροχιά. Μόνο συστήματα σχεδιασμένα γι’ αυτή την αποστολή, όπως τα Patriot PAC-3 ή τα γαλλοϊταλικά SAMP/T, μπορούν να το κάνουν (Politico). Η Ουκρανία δεν έχει αρκετά από κανένα από τα δύο.

Την ίδια νύχτα, η Ουκρανία έστειλε εκατοντάδες drones προς τη Μόσχα και, σύμφωνα με το ουκρανικό Γενικό Επιτελείο, έπληξε εργοστάσιο στο Ροστόφ που παράγει στερεό καύσιμο για πυραύλους (UNN). Ρώσοι αξιωματούχοι ανέφεραν τουλάχιστον επτά νεκρούς αμάχους σε διάφορες περιοχές (CNN). Η τεκμηρίωση όμως δεν είναι συμμετρική: η Ρωσία προβάλλει μεγάλο αριθμό αναχαιτίσεων χωρίς ανεξάρτητη επιβεβαίωση, ενώ η Ουκρανία δείχνει νεκρούς εργαζομένους, πυρκαγιές και υψικαμίνους εκτός λειτουργίας.

Οι δωρητές πιέζονται πριν από τον χειμώνα

Η έλλειψη είναι γνωστή. Όπως είχε γράψει το To Brief νωρίτερα αυτόν τον μήνα, η Ουκρανία αναχαίτισε μόνο έναν από τους 27 βαλλιστικούς πυραύλους στο μπαράζ της 1ης Αυγούστου, ενώ ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει δηλώσει ότι οι παραδόσεις πυραύλων αεράμυνας έχουν πέσει στο ένα τρίτο των επιπέδων του 2025. Το πλήγμα της 16ης Αυγούστου επιβεβαίωσε το ίδιο κενό.

Η Γερμανία δείχνει γιατί η παραγωγή δεν μπορεί να καλύψει άμεσα την ανάγκη. Το Βερολίνο χρηματοδοτεί γραμμές παραγωγής Patriot και IRIS-T, όμως οι πρώτοι πύραυλοι Patriot που θα συναρμολογηθούν στην Ευρώπη δεν θα βγουν από την COMLOG, τη γερμανική μονάδα συναρμολόγησης Patriot, πριν από τις αρχές του 2027 (IO+). Η ετήσια παραγωγή μπορεί τότε να φθάσει μόλις τους 120 έως 170 αναχαιτιστές, σύμφωνα με τη Frankfurter Rundschau. Η άλλη επιλογή είναι η μεταφορά βλημάτων από τα υφιστάμενα αποθέματα της Μπούντεσβερ, αλλά αυτό απαιτεί απόφαση σε επίπεδο υπουργικού συμβουλίου, ενώ η γερμανική κυβέρνηση έχει ήδη αφήσει να εννοηθεί ότι τα διαθέσιμα αποθέματα είναι περιορισμένα (Bundesregierung).

Η Πολωνία αντιμετωπίζει το δίλημμα στην πιο οξεία μορφή του. Η Βαρσοβία έχει λόγο να βοηθήσει, καθώς η αναχαίτιση ρωσικών πυραύλων πάνω από την Ουκρανία προστατεύει και την Πολωνία. Κάθε πύραυλος Patriot που στέλνεται ανατολικά, όμως, μειώνει το περιθώριο άμυνας της ίδιας της χώρας απέναντι στις δολιοφθορές, τις παρεμβολές GPS και τις παραβιάσεις εναέριου χώρου που ήδη αντιμετωπίζει (ISW). Η υφυπουργός Άμυνας Μαγδαλένα Σομπκόβιακ-Τσαρνέτσκα μίλησε για πιθανή απόφαση μεταφοράς «τις επόμενες ημέρες», επιμένοντας ότι η ασφάλεια των Πολωνών πολιτών προηγείται (Rzeczpospolita). Η Βαρσοβία δεν την έχει εγκρίνει.

Η Ρουμανία έδειξε τι σημαίνει ήδη η γειτνίαση με τον πόλεμο. Ισπανικό F-18 σε αποστολή του ΝΑΤΟ κατέρριψε drone που πέρασε από τη Μολδαβία στον ρουμανικό εναέριο χώρο. Το ΝΑΤΟ ανέφερε ότι «φαίνεται να είναι ρωσικό», αν και η έρευνα συνεχίζεται (Libertatea, HotNews). Ο υπηρεσιακός υπουργός Άμυνας Ράντου Μιρούτσα δήλωσε ότι τα ρουμανικά ραντάρ είχαν παρακολουθήσει περισσότερα από 100 drones κοντά στα σύνορα μέσα σε 96 ώρες.

Η αριθμητική δεν βελτιώνεται πριν από τον χειμώνα. Οι αναχαιτιστές Patriot χρειάζονται περίπου 42 μήνες για να παραχθούν (Defense News). Οι νέες ευρωπαϊκές γραμμές συναρμολόγησης αρχίζουν να αποδίδουν το 2027. Οι μεταφορές από εθνικά αποθέματα μειώνουν την άμυνα κάθε χώρας-δωρητή. Κάθε βαλλιστικός πύραυλος που εκτοξεύει τώρα η Ρωσία πέφτει πάνω σε μια ασπίδα την οποία η Ευρώπη έχει χαρακτηρίσει αναγκαία, χωρίς ακόμη να μπορεί να την τροφοδοτήσει.