Η Ουκρανία πλήττει την περιοχή της Μόσχας με 556 εγχώρια drones μεγάλου βεληνεκούς

Η Ουκρανία έπληξε τη νύχτα της 17ης Μαΐου την περιοχή της Μόσχας και ακόμη 13 ρωσικές περιφέρειες με επίθεση που, σύμφωνα με τη Ρωσία, περιλάμβανε 556 αναχαιτισμένα drones, τη μεγαλύτερη αεροπορική επιδρομή κατά της ρωσικής πρωτεύουσας εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο. Μεταξύ των στόχων ήταν το εργοστάσιο ημιαγωγών Angstrem στο Ζελενογκράντ, το διυλιστήριο πετρελαίου της Μόσχας και δύο σταθμοί άντλησης καυσίμων, ενώ σκοτώθηκαν τουλάχιστον τρεις άνθρωποι. Όλα τα drones ήταν ουκρανικής κατασκευής. Αυτό σημαίνει ότι το Κίεβο παρέκαμψε πλήρως τους πολιτικούς περιορισμούς που συνοδεύουν τα δυτικά όπλα.

Επί τρία χρόνια, το τι μπορούσε να πλήξει η Ουκρανία εντός της Ρωσίας εξαρτιόταν από τις κυβερνήσεις των χωρών-δωρητών. Οι ΗΠΑ απαιτούν έγκριση του Πενταγώνου για κάθε πλήγμα με πυραύλους ATACMS. Η Βρετανία αρχικά απαγόρευε τη χρήση των Storm Shadow κατά κυρίαρχου ρωσικού εδάφους. Η Γερμανία δεν παρέδωσε ποτέ τους πυραύλους cruise Taurus. Οι λεγόμενες συμφωνίες τελικής χρήσης, δηλαδή οι διμερείς νομικοί όροι που δίνουν στη χώρα-δωρητή δικαίωμα βέτο στην επιλογή στόχων, καθόριζαν τα όρια της ουκρανικής εκστρατείας βαθιών πληγμάτων. Αυτό το δυτικό μονοπώλιο στα όπλα μεγάλου βεληνεκούς έχει πλέον σπάσει.

Η Ουκρανία απέκτησε δικό της βεληνεκές

Ο ουκρανικός στόλος εγχώριων drones περιλαμβάνει τουλάχιστον δέκα διαφορετικές πλατφόρμες μεγάλου βεληνεκούς, με επιβεβαιωμένα πλήγματα που φτάνουν 1.750 χλμ. εντός της Ρωσίας, σε πόλεις όπως το Γεκατερίνμπουργκ και το Τσελιάμπινσκ. Το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας της Ουκρανίας υποστηρίζει ότι το επιχειρησιακό βεληνεκές υπερβαίνει τα 2.000 χλμ.. Ο μηνιαίος αριθμός εκτοξεύσεων αυξήθηκε από 110 drones τον Ιανουάριο του 2024 σε περισσότερα από 7.000 τον Μάρτιο του 2026. Τους στόχους τους αποφασίζει μόνο το Κίεβο.

Το χάσμα δυνατοτήτων έναντι των δυτικών πυραύλων cruise παραμένει: τα drones είναι πιο αργά, μεταφέρουν ελαφρύτερες κεφαλές και δυσκολεύονται απέναντι σε οχυρωμένες εγκαταστάσεις. Το πολιτικό χάσμα, όμως, έχει κλείσει. Η Ουκρανία εξακολουθεί να ζητεί δυτικούς πυραύλους ακριβώς για αυτούς τους σκληρούς στόχους. Για όλα τα υπόλοιπα, δεν χρειάζεται πλέον άδεια.

Η Ευρώπη χρηματοδοτεί την παράκαμψη και γίνεται στόχος

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν μετακινηθεί αθόρυβα από τη μεταφορά δικών τους όπλων στη συμπαραγωγή ουκρανικών. Η γερμανική συμφωνία «Brave Germany», που υπογράφηκε στις 11 Μαΐου, προβλέπει 4 δισ. ευρώ, μεταξύ άλλων για την κοινή ανάπτυξη drones με βεληνεκές έως 1.500 χλμ., χωρίς να αναφέρονται περιορισμοί στόχευσης. Το Βερολίνο χρηματοδότησε χωριστά 500 μονάδες του AN-196 Liutyi, του βασικού ουκρανικού drone μεγάλου βεληνεκούς. Η Βρετανία δεσμεύθηκε για 120.000 drones μέσω σύμβασης 752 εκατ. λιρών. Η ΕΕ δεσμεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025 για 6 δισ. ευρώ υπέρ της ουκρανικής παραγωγής drones.

Χρηματοδοτώντας την παραγωγή αντί να μεταφέρουν όπλα, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αποφεύγουν τα βέτο τελικής χρήσης. Ταυτόχρονα, όμως, εκθέτουν άμεσα τους δικούς τους αμυντικούς κλάδους σε ρωσικά αντίποινα. Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας χαρακτήρισε τον Απρίλιο 21 ευρωπαίους κατασκευαστές drones, μεταξύ των οποίων εταιρείες στο Μόναχο και το Χάναου, «νόμιμους στρατιωτικούς στόχους». Η γερμανική υπηρεσία εσωτερικών πληροφοριών προειδοποιεί ότι η Ρωσία χρησιμοποιεί το οργανωμένο έγκλημα και πράκτορες που στρατολογούνται μέσω Διαδικτύου για επιχειρήσεις δολιοφθοράς, με επιβεβαιωμένες διασυνδέσεις εντός της Γερμανίας.

Η φυσική διάχυση του πολέμου

Η έκθεση της αμυντικής βιομηχανίας συμβαδίζει με κάτι πιο άμεσο: ο πόλεμος φτάνει πλέον σωματικά στα σύνορα του ΝΑΤΟ. Την ίδια εβδομάδα με το μπαράζ κατά της Μόσχας, ρωσικά drones έπληξαν το Ούζχοροντ και το Μουκάτσεβο στη Ζακαρπάτια, τη δυτικότερη περιφέρεια της Ουκρανίας, στα σύνορα με την Ουγγαρία και τη Σλοβακία. Ο νέος υπουργός Εξωτερικών της Ουγγαρίας κάλεσε τον Ρώσο πρεσβευτή, χαρακτηρίζοντας τις επιθέσεις σε περιοχές όπου ζουν ουγγρικοί πληθυσμοί «εντελώς απαράδεκτες», στην πρώτη τέτοια διπλωματική αντιπαράθεση με τη Μόσχα υπό τη μετα-Όρμπαν κυβέρνηση του κόμματος Tisza.

Η Σλοβακία έκλεισε όλα τα συνοριακά περάσματα με την Ουκρανία για δύο ώρες. Η Φινλανδία έκλεισε τον νότιο εναέριο χώρο της, αφού ουκρανικά drones που εκτράπηκαν από ρωσικά συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου κινήθηκαν προς το Ελσίνκι, στο τρίτο αντίστοιχο περιστατικό. Στη Ρουμανία, ένα ρωσικό drone Geran-2 με ενεργά εκρηκτικά συνετρίβη σε κατοικία στο Γαλάτσι τον Απρίλιο, ενώ από τον Ιανουάριο έχουν καταγραφεί 14 ρωσικές παραβιάσεις από drones στο ρουμανικό έδαφος.

Τι παραμένει ασαφές

Το πραγματικό ποσοστό αναχαίτισης της Ρωσίας δεν μπορεί να επαληθευθεί ανεξάρτητα. Η Μόσχα υποστηρίζει ότι σχεδόν όλα τα drones καταρρίφθηκαν, όμως συντρίμμια στο αεροδρόμιο Σερεμέτιεβο και τραυματισμοί κοντά στο διυλιστήριο πετρελαίου της Μόσχας δείχνουν ότι υπήρξαν ουσιαστικές διαρροές. Παραμένει επίσης αντικείμενο διαφωνίας μεταξύ αμυντικών αναλυτών αν το βεληνεκές των 2.000 χλμ. είναι κανονική επιχειρησιακή δυνατότητα ή όριο σχεδιασμού με μειωμένο φορτίο. Το βαθύτερο ερώτημα που δεν έχει απαντήσει η Ευρώπη είναι τι ακριβώς τη διακρίνει από μέρος της σύγκρουσης όταν συγχρηματοδοτεί και συμπαράγει τα όπλα που πλήττουν τη Μόσχα. Η Ρωσία έχει ήδη δώσει τη δική της απάντηση: μια λίστα στόχων με ευρωπαϊκές διευθύνσεις.