Ο Λευκός Οίκος φρέναρε τις περικοπές Hegseth

Ο Πιτ Χέγκσεθ είχε έτοιμο σχέδιο. Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας επρόκειτο να ενημερώσει τους ηγέτες του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες για συγκεκριμένες μειώσεις των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη. Στη συνέχεια παρενέβη ο Λευκός Οίκος. Δεν υπογράφηκε εντολή και δεν έγινε επίσημη ανακοίνωση.

Ωστόσο, η Wall Street Journal ανέφερε ότι το πακέτο ήταν έτοιμο. Η εξάμηνη επανεξέταση του Πενταγώνου για το πού σταθμεύουν οι αμερικανικές δυνάμεις και ο εξοπλισμός τους στην Ευρώπη έχει επιβεβαιωθεί δημοσίως. Η αλυσίδα αποφάσεων είναι σαφής: το Πεντάγωνο συντάσσει επιλογές, ο Λευκός Οίκος χαράσσει την πολιτική γραμμή, το Κογκρέσο μπορεί να δεσμεύσει κονδύλια ή να ζητήσει πιστοποιήσεις, ενώ οι σύμμαχοι ενημερώνονται χωρίς να διαθέτουν δικαίωμα βέτο. Η ακύρωση μιας ανακοίνωσης δεν ισοδυναμεί με οριστική πολιτική. Αναγκάζει όμως τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να απαντήσουν στο ίδιο ερώτημα: τι συμβαίνει αν αρχίσουν να αποσύρονται δυνατότητες που δεν μπορούν να αντικατασταθούν γρήγορα;

Μηχανισμός, όχι αριθμός στρατιωτών

Η αμερικανική παρουσία στην Ευρώπη δεν μετριέται κυρίως σε στρατιώτες. Είναι ένα πολυεπίπεδο σύστημα από στρατηγεία διοίκησης, εναέριο ανεφοδιασμό, στρατηγικές αερομεταφορές, διαχείριση πυρομαχικών, επιτήρηση και προτοποθετημένο εξοπλισμό. Χωρίς αεροσκάφη ανεφοδιασμού και μεταφορικά μέσα, οι δυνάμεις που έχουν δεσμευθεί στα χαρτιά μπορεί να μη φτάσουν ποτέ. Χωρίς την εφοδιαστική αλυσίδα πυρομαχικών, όσες φτάσουν δεν μπορούν να πολεμήσουν σε μεγάλη κλίμακα. Μια κυβέρνηση μπορεί να δηλώνει ότι η συμμαχία παραμένει ακέραιη, ενώ αποδυναμώνεται ο μηχανισμός που επιτρέπει την ταχεία ενίσχυση.

Η Γερμανία δείχνει γιατί αυτό έχει σημασία. Το Ραμστάιν είναι ο κόμβος αερομεταφοράς πυρομαχικών του ΝΑΤΟ. Το Βισμπάντεν φιλοξενεί τη διοίκηση που συντονίζει τις αμερικανικές χερσαίες δυνάμεις στην Ευρώπη και την Αφρική. Το Γκράφενβερ διαθέτει πεδία εκπαίδευσης και αποθήκες βαρέος τεθωρακισμένου υλικού. Η Γερμανία είναι επίσης ο διάδρομος προς τα ανατολικά: σε μια κρίση, λιμάνια, γέφυρες, σιδηροδρομικές γραμμές και αεροδρόμια μετατρέπονται σε στρατιωτικές υποδομές.

Η Handelsblatt επισήμανε σενάριο που αφορά περίπου 5.000 στρατιώτες σε μία βάση, χωρίς όμως να υπάρχει δημοσιευμένη αμερικανική εντολή που να επιβεβαιώνει τέτοια μείωση. Αυτό που μετέδωσε η Tagesschau είναι ευρύτερο: η επανεξέταση καλύπτει αεροσκάφη ανεφοδιασμού, μαχητικά και πολεμικά πλοία, όχι μόνο προσωπικό. Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους ζήτησε από τον Χέγκσεθ χρονοδιάγραμμα, όπως ανέφερε ο Guardian, όχι επειδή το Βερολίνο μπορεί να μπλοκάρει αμερικανική απόφαση, αλλά επειδή οι σύμμαχοι χρειάζονται προειδοποίηση για να προσαρμόσουν τον δικό τους αμυντικό σχεδιασμό.

Η Πολωνία προσπαθεί να κλειδώσει την πόρτα

Η Βαρσοβία διαβάζει την αβεβαιότητα με διαφορετικό τρόπο. Η πολωνική στρατηγική είναι να καταστήσει μια αποχώρηση δομικά δυσκολότερη. Το υπουργείο Άμυνας δηλώνει ότι διαπραγματεύεται μόνιμη βάση, ώστε να ξεπεραστεί το σημερινό μοντέλο εκ περιτροπής παρουσίας (PAP). Η Βαρσοβία θέλει υποδομές, νομικές συμφωνίες και μη ανακτήσιμο κόστος που θα αυξάνουν το πολιτικό τίμημα της αποχώρησης, πριν η επανεξέταση οδηγήσει σε αποφάσεις. Το στρατηγείο του Πέμπτου Σώματος στο Πόζναν βοηθά στον σχεδιασμό χερσαίων επιχειρήσεων στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ, αλλά ένα στρατηγείο χωρίς εκ περιτροπής μάχιμες ταξιαρχίες μπορεί να συντονίζει στα χαρτιά χωρίς να διαθέτει αναπτύξιμες δυνάμεις στο έδαφος.

Η τριβή είναι ήδη ορατή. Το Polsat μετέδωσε ότι ασκήθηκε πίεση από Ρεπουμπλικανούς στην Ουάσιγκτον για την αναστολή της εναλλαγής μιας τεθωρακισμένης ταξιαρχίας, ενώ ο ισχυρισμός συμβούλου του προέδρου περί «πράσινου φωτός» για μονιμότητα διορθώθηκε αμέσως από τον επικεφαλής του πολωνικού Γραφείου Εθνικής Ασφάλειας (Rzeczpospolita).

Ποιος έχει δικαίωμα να πει όχι

Η Ιταλία θέτει ένα ερώτημα που η ανατολική πτέρυγα σπανίως προβάλλει: ποιος εγκρίνει τι φεύγει από αυτές τις βάσεις; Ο υπουργός Άμυνας Γκουίντο Κροζέτο είπε στο κοινοβούλιο ότι, όταν τα αμερικανικά αιτήματα ξεπέρασαν το συμφωνημένο πλαίσιο, η Ρώμη αρνήθηκε την άδεια (Open). Αν οι αμερικανικές βάσεις στην Ιταλία χρησιμοποιούνται ολοένα περισσότερο για επιχειρήσεις εκτός Ευρώπης, το δικαίωμα της Ρώμης να αρνείται αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα. Η Πολωνία θέλει να δέσει τις ΗΠΑ μέσα στην Ευρώπη. Η Ιταλία επιμένει ότι πρέπει να μπορεί να λέει όχι.

Η Γαλλία κατονομάζει με μεγαλύτερη ακρίβεια την εξάρτηση. Το Fondation Robert Schuman κατέγραψε τα συστήματα διοίκησης, τα διαστημικά μέσα, τις επικοινωνίες και τις στρατηγικές μεταφορές ως δυνατότητες που εξακολουθούν να παρέχονται σε μεγάλο βαθμό από την Ουάσιγκτον. Το κοινοβούλιο ψήφισε αύξηση των στρατιωτικών δαπανών με ορίζοντα το 2030, αλλά η ανάλυση του Ifri έκρινε ότι το επικαιροποιημένο πρόγραμμα καθιστά κυρίως πιο αξιόπιστα τα υφιστάμενα σχέδια, αντί να αντικαθιστά όσα παρέχουν οι ΗΠΑ. Η απόσταση ανάμεσα στη διάγνωση της εξάρτησης και στην κάλυψή της παραμένει μεγάλη.

Τα σημαντικότερα άγνωστα δεν αφορούν τον αριθμό των στρατιωτών. Αφορούν το αν η επανεξέταση του Πενταγώνου αγγίζει τα υποστηρικτικά συστήματα που κάνουν το Άρθρο 5, δηλαδή τη δέσμευση αμοιβαίας άμυνας του ΝΑΤΟ, επιχειρησιακά χρήσιμο σε μια κρίση: διοίκηση, αερομεταφορές, εφοδιαστική αλυσίδα πυρομαχικών, πληροφορίες, εναέριο ανεφοδιασμό. Κανένας σύμμαχος δεν έχει λάβει δημόσιο χρονοδιάγραμμα. Καμία κατηγορία περικοπών δεν έχει επιβεβαιωθεί. Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες βλέπουν την ανησυχία, όχι όμως την πραγματική λίστα ελλείψεων της συμμαχίας.

Αρκετά ευρωπαϊκά υπουργεία Άμυνας σχεδιάζουν πλέον απέναντι σε ένα ενδεχόμενο που δεν μπορούν ακόμη να μετρήσουν.