Συμφωνία ΕΕ–Κίνας για υβριδικά με αδημοσίευτη πρόβλεψη

Το μέγεθος της συνεννόησης ΕΕ και Κίνας για τα υβριδικά αυτοκίνητα κρίνεται από μια πρόβλεψη που δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα. Στο Πεκίνο, στις 9 Οκτωβρίου, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να «περιορίσουν» τις κινεζικές εξαγωγές υβριδικών αυτοκινήτων στην Ευρώπη, χωρίς να ανακοινώσουν αριθμό οχημάτων, ημερομηνία έναρξης ή τρόπο εφαρμογής (συνέντευξη Τύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κινεζικό υπουργείο Εμπορίου). Η μόνη εκτίμηση για την έκταση της συμφωνίας προέρχεται από τις Βρυξέλλες: ο Επίτροπος Εμπορίου Μάρος Σέφτσοβιτς λέει ότι οι αποστολές θα μειωθούν πάνω από το μισό, αλλά σε σύγκριση με την πρόβλεψη για τις κινεζικές εξαγωγές χωρίς συμφωνία, όχι με τις σημερινές πωλήσεις (συνέντευξη Τύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Politico).

Μείωση σε σχέση με πρόβλεψη, όχι με τις πωλήσεις

Το πρώτο μας ρεπορτάζ κάλυψε την ανακοίνωση (To Brief). Ο Σέφτσοβιτς κατέληξε στη συνεννόηση με τον Κινέζο υπουργό Εμπορίου Γουάνγκ Γουεντάο, έπειτα από δύο ημέρες συνομιλιών, και τη χαρακτήρισε πρώτη φάση (συνέντευξη Τύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής). Η κοινή ανακοίνωση του Πεκίνου περιγράφει μια συνεννόηση για το εμπόριο υβριδικών «σύμφωνα με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου», χωρίς να αναφέρει ποσοστό μείωσης (κινεζικό υπουργείο Εμπορίου). Και οι δύο πλευρές επιβεβαιώνουν ότι υπάρχει συμφωνία, αλλά μόνο η μία έχει δώσει αριθμό.

Σε ερώτηση δημοσιογράφου αν το «πάνω από το μισό» αφορά τις σημερινές ή τις παλαιότερες πωλήσεις, ο Σέφτσοβιτς αναφέρθηκε στην πορεία που θα ακολουθούσαν οι εισαγωγές σε ορίζοντα τετραετίας αν δεν άλλαζε η πολιτική. Είπε ότι η συμφωνία θα μπορούσε να αποτρέψει «αρκετά εκατομμύρια» εξαγωγές σε σύγκριση με αυτή την πορεία (συνέντευξη Τύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής). Η βάση σύγκρισης καθορίζει τι σημαίνει ο ισχυρισμός: αν η πρόβλεψη για τις εξαγωγές χωρίς συμφωνία δείχνει απότομη αύξηση, οι κινεζικές αποστολές υβριδικών μπορεί να συνεχίσουν να μεγαλώνουν και παρ’ όλα αυτά να παραμείνουν πολύ χαμηλότερες από το προβλεπόμενο επίπεδο. Οι Βρυξέλλες δεν έχουν δημοσιοποιήσει ούτε την πρόβλεψη ούτε τις παραδοχές της, επομένως κανείς εκτός Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν μπορεί να ελέγξει τον υπολογισμό.

Γιατί τα υβριδικά έμειναν εκτός

Από τον Οκτώβριο του 2024, τα κινεζικά αυτοκίνητα που κινούνται αποκλειστικά με ηλεκτρικούς κινητήρες επιβαρύνονται με πρόσθετους δασμούς έως 35,3 τοις εκατό (εκτελεστικός κανονισμός της ΕΕ 2024/2754). Πρόκειται για αντισταθμιστικούς δασμούς, δηλαδή επιβαρύνσεις που αποσκοπούν να εξουδετερώσουν τις επιδοτήσεις από το εξωτερικό. Δεν καλύπτουν αυτοκίνητα με κινητήρα εσωτερικής καύσης, άρα ούτε τα υβριδικά. Ένα συμβατικό υβριδικό συνδυάζει βενζινοκινητήρα με μικρή μπαταρία που φορτίζει μόνη της· ένα επαναφορτιζόμενο υβριδικό έχει μεγαλύτερη μπαταρία, η οποία φορτίζει από πρίζα.

Η ταχύτητα με την οποία οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες κάλυψαν αυτό το κενό φαίνεται στα επαναφορτιζόμενα υβριδικά. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ένωση Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA), οι κινεζικές μάρκες αντιπροσώπευαν το 2 τοις εκατό των ευρωπαϊκών πωλήσεων επαναφορτιζόμενων υβριδικών το 2024 και το 25 τοις εκατό το πρώτο εξάμηνο του 2026. Τα στοιχεία μετρούν τις πωλήσεις ανά μάρκα, όχι ανά χώρα κατασκευής, ενώ η συνεννόηση δεν διευκρινίζει ακόμη ποια αυτοκίνητα θα καλύπτει ενδεχόμενο όριο.

Ποιοι μπορεί να κερδίσουν και ποιοι να πληρώσουν

Ευρωπαϊκά εργοστάσια που κατασκευάζουν ανταγωνιστικά μοντέλα θα μπορούσαν να κερδίσουν παραγγελίες, αν το όριο περιορίσει πράγματι τις εισαγωγές. Η Stellantis, για παράδειγμα, συναρμολογεί τις υβριδικές και επαναφορτιζόμενες εκδόσεις του Citroën C5 Aircross στη Ρεν της Γαλλίας (Stellantis). Δεν έχει υπολογιστεί αν θα μεταφερθούν εκεί πωλήσεις, ούτε πόσες θέσεις εργασίας θα μπορούσε να αφορά αυτό. Η Χίλντεγκαρντ Μίλερ, πρόεδρος της Ένωσης Γερμανικής Αυτοκινητοβιομηχανίας, χαρακτήρισε τη συμφωνία πρώτο θετικό σήμα, αλλά είπε ότι η επίδρασή της μπορεί να κριθεί μόνο όταν γίνουν γνωστοί οι όροι (Tagesschau).

Οι αγοραστές θα επιβαρυνθούν μόνο αν το όριο τεθεί αρκετά χαμηλά ώστε να περιορίσει τις πραγματικές εισαγωγές. Τότε, ο μικρότερος ανταγωνισμός θα περιόριζε την πίεση προς όλες τις μάρκες να προσφέρουν εκπτώσεις. Αν, αντίθετα, το όριο είναι χαμηλότερο από την αυξανόμενη πρόβλεψη αλλά υψηλότερο από τις σημερινές εισαγωγές, οι αποστολές μπορεί να συνεχίσουν να αυξάνονται και μέρος του κόστους να απορροφηθεί από τους εξαγωγείς ή τους εμπόρους, με μικρότερα περιθώρια κέρδους. Όσο δεν υπάρχει συγκεκριμένο όριο, κάθε εκτίμηση για τις τιμές θα είναι εικασία.

Η νομική μορφή μπορεί να κρίνει αν η συνεννόηση θα διαρκέσει. Οι κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου για τα μέτρα διασφάλισης, δηλαδή την έκτακτη προστασία του εμπορίου, απαγορεύουν στις κυβερνήσεις να επιδιώκουν εθελοντικούς περιορισμούς εξαγωγών, συμφωνίες με τις οποίες μια χώρα δεσμεύεται να στέλνει μικρότερες ποσότητες (Συμφωνία του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου για τα μέτρα διασφάλισης). Η κινεζική δέσμευση να «περιορίσει» τις εξαγωγές μοιάζει εκ πρώτης όψεως με τέτοιο μέτρο, γι’ αυτό έχει σημασία ποιο νομικό εργαλείο θα επιλέξουν οι Βρυξέλλες. Ο Σέφτσοβιτς δεν έχει πει ποιο σκοπεύει να χρησιμοποιήσει (Politico).

Οι ηγέτες της ΕΕ θα δουν για πρώτη φορά τις παραμέτρους στις 15 Οκτωβρίου (συνέντευξη Τύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής). Και οι δύο κυβερνήσεις αναγνωρίζουν ότι υπάρχει συνεννόηση, αλλά οι όροι της δεν έχουν οριστικοποιηθεί. Δεν έχει δημοσιευτεί όριο εξαγωγών, ενώ η προβλεπόμενη μείωση στο μισό δεν μπορεί να ελεγχθεί χωρίς πρόσβαση σε πρόβλεψη που δεν έχει δει κανείς εκτός Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Μετά την ενημέρωση των ηγετών, ο Σέφτσοβιτς οφείλει να δημοσιοποιήσει δύο αριθμούς: την πρόβλεψη για τις εξαγωγές χωρίς συμφωνία και το ίδιο το όριο.